محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
مظفرنامه
مؤلف: ساغر اصفهانی، محمد ابراهیم بن محمد اسماعیل
ملک • ش: 5415
فنخا: ج 30، ص 96
مظفرنامه
مؤلف: ساغر اصفهانی، محمد ابراهیم بن محمد اسماعیل
بیات، عبدالحسین • ش: 36
فنخا: ج 30، ص 96
مظهر الآثار
مؤلف: بقال قیصری، احمد بن اسحاق
ملک • ش: 3196
فنخا: ج 30، ص 97
مظهر الآثار
مؤلف: عطار تونی
ملک • ش: 4671/12
فنخا: ج 30، ص 97
مظهر الآثار
مؤلف: هاشمی، محمد هاشم بن محمد مؤمن
ملک • ش: 5363/1
فنخا: ج 30، ص 99
مظهر الآثار
مؤلف: هاشمی، محمد هاشم بن محمد مؤمن
دانشگاه • ش: 1021/3-ف
فنخا: ج 30، ص 99
مظهر الآیات
مؤلف: حسینی تبریزی، محمد بن مهدی
ملک • ش: 289
فنخا: ج 30، ص 100
مظهر الآیات
مؤلف: حسینی تبریزی، محمد بن مهدی
دانشگاه • ش: 3447
فنخا: ج 30، ص 100
مظهر الخفیات
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 2824/1
فنخا: ج 30، ص 104
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
وصال (دکتر) • ش: 34/3
فنخا: ج 30، ص 105
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
مفتاح • ش: 575/8
فنخا: ج 30، ص 105
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
ملک • ش: 4626
فنخا: ج 30، ص 105
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
ملک • ش: 5062/10
فنخا: ج 30، ص 105
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
سپهسالار • ش: 7194
فنخا: ج 30، ص 105
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
مجلس • ش: 1161
فنخا: ج 30، ص 106
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
لغت نامه دهخدا • ش: 98/1
فنخا: ج 30، ص 106
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
دانشگاه • ش: 6089/1
فنخا: ج 30، ص 106
مظهر العجايب
مؤلف: عطار تونی
دانشگاه • ش: 6089/3
فنخا: ج 30، ص 106
مظهر العجائب فی تفضیل مولانا علی بن ابی طالب
مؤلف: محمد امین بن شجاع الدین محمود
الهیات • ش: 256/1
فنخا: ج 30، ص 107
مظهر الغرائب و مظهر العجایب
مؤلف: حسینی موسوی، عبدالمطلب
مدرسه خیرات خان • ش: 19
فنخا: ج 30، ص 108
مظهر محمديه
مؤلف: حسینی تبریزی، محمد بن مهدی
مفتاح • ش: 1208/1
فنخا: ج 30، ص 110
مظهر محمديه
مؤلف: حسینی تبریزی، محمد بن مهدی
ملک • ش: 4006/7
فنخا: ج 30، ص 110
مظهر المختار فی حکم النکاح مع الإعسار
مؤلف: آقامحمد علی کرمانشاهی
مجلس • ش: 5325/2
فنخا: ج 30، ص 110
مظهر المختار فی حکم النکاح مع الإعسار
مؤلف: آقامحمد علی کرمانشاهی
الهیات • ش: 98/3
فنخا: ج 30، ص 111

گزارش اشکال یا پیشنهاد