محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
دانشگاه • ش: 5132-ف
فنخا: ج 30، ص 33
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
دانشگاه • ش: 5313
فنخا: ج 30، ص 33
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
صنعتی‌زاده، همایون • ش: بدون شماره
فنخا: ج 30، ص 34
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
مجلس • ش: 638
فنخا: ج 30، ص 34
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
گوهرشاد • ش: بدون شماره
فنخا: ج 30، ص 34
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
ملک • ش: 4110
فنخا: ج 30، ص 34
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
دانشگاه • ش: 2467
فنخا: ج 30، ص 34
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
ادبیات • ش: 128 ـ ب
فنخا: ج 30، ص 35
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
آرامگاه بوعلی • ش: 1772
فنخا: ج 30، ص 35
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
ملک • ش: 4316
فنخا: ج 30، ص 35
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
مجلس • ش: 911
فنخا: ج 30، ص 35
مطلع السعدین و مجمع البحرین
مؤلف: عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق
مجلس • ش: 912
فنخا: ج 30، ص 35
مطلع الصباحتين و مجمع الفصاحتين
مؤلف: اصفهانی، اسعد بن عبدالقاهر
دانشگاه • ش: 195/95-ف
فنخا: ج 30، ص 37
مطلع العاشقین
مؤلف: حسینی طبسی، حسین بن روح الله
بیات، عبدالحسین • ش: 5/1
فنخا: ج 30، ص 37
مطلع الهیلاج
مؤلف: قاینی، قاسمعلی
خاکپور، اسدالله (خاندان) • ش: بدون شماره
فنخا: ج 30، ص 41
مطلوب الاحباب
مؤلف: بدیع تبریزی، منوچهر
ملک • ش: 490/3
فنخا: ج 30، ص 42
مطلوب الذاکرین
مؤلف: صدرالذاکرین، ابوطالب بن محمد
دانشگاه • ش: 6061
فنخا: ج 30، ص 42
مطلوب الطالبین
مؤلف: خالدی دهلوی، محمد بن ابو محمد
دانشگاه • ش: 3143-ف
فنخا: ج 30، ص 43
المطلوب فی شرح المقصود
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9122
فنخا: ج 30، ص 43
مطلوب قاری
مؤلف: حافظ رومی، محمد بن یوسف
مولوی • ش: 547/2
فنخا: ج 30، ص 43
مطلوب القاری
مؤلف: مازندرانی، محمد بن جهانبخش
دانشگاه • ش: 259/3
فنخا: ج 30، ص 43
مطلوب القاری
مؤلف: سجستانی، علی محمد بن قنبر
جامع کبیر • ش: 162/1
فنخا: ج 30، ص 44
مطلوب القراء
مؤلف: رزاق، عبدالکبیر بن ابی محمد
ملک • ش: 4185/15
فنخا: ج 30، ص 44
مطلوب كل طالب
مؤلف: رشید وطواط، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 425-ف
فنخا: ج 30، ص 45

گزارش اشکال یا پیشنهاد