محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
مطالع السعادة
مؤلف: سمرقندی، محمد بن اشرف
ملک • ش: 1864/12
فنخا: ج 29، ص 931
مطالع و مغارب
مؤلف: ظهیرا، ظهیرالدین بن مراد
دانشگاه • ش: 3282/3
فنخا: ج 29، ص 934
مطایبات
مؤلف: عبید زاکانی، عبیدالله
سپهسالار • ش: 2913/20
فنخا: ج 29، ص 934
مطایبات
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 5014/13
فنخا: ج 29، ص 934
مطایبات و اشعار تفننی
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 1151/11
فنخا: ج 29، ص 935
مطایبه و وصف الحال
مؤلف: مدهوش گلپایگانی، محمد صادق بن فتحعلی
ملک • ش: 5056/22
فنخا: ج 29، ص 935
المطربات و المرقصات
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 564/15
فنخا: ج 29، ص 936
المطرز فی اللغز
مؤلف: حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر
دانشگاه • ش: 1859/7
فنخا: ج 29، ص 936
المطرز فی اللغز
مؤلف: حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر
ملک • ش: 4003/9
فنخا: ج 29، ص 936
المطرز فی اللغز
مؤلف: حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر
سیرلو، حمید • ش: 12/14
فنخا: ج 29، ص 937
مطلع الانظار فی شرح طوالع الانوار
مؤلف: اصفهانی، محمود بن عبدالرحمن
مجلس • ش: 904
فنخا: ج 30، ص 15
مطلع الانظار فی شرح طوالع الانوار
مؤلف: اصفهانی، محمود بن عبدالرحمن
دانشگاه • ش: 7360
فنخا: ج 30، ص 15
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
دانشگاه • ش: 10563/1
فنخا: ج 30، ص 16
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
ادبیات • ش: 256/1 حکمت
فنخا: ج 30، ص 16
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
دانشگاه • ش: 9732/1
فنخا: ج 30، ص 16
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر) • ش: بدون شماره/1
فنخا: ج 30، ص 17
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
ملک • ش: 4137/68
فنخا: ج 30، ص 17
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
دانشگاه • ش: 2/6079/1
فنخا: ج 30، ص 17
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
مجلس • ش: 421/1
فنخا: ج 30، ص 17
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
مجلس • ش: 1414/1
فنخا: ج 30، ص 17
مطلع الانوار
مؤلف: امیر خسرو، خسرو بن محمود
مفتاح • ش: 598/1
فنخا: ج 30، ص 17
مطلع الانوار
مؤلف: نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم
دانشگاه • ش: 5551
فنخا: ج 30، ص 18
مطلع الانوار
مؤلف: نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم
دانشگاه • ش: 6390
فنخا: ج 30، ص 18
مطلع الانوار
مؤلف: نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم
دانشگاه • ش: 3063/3
فنخا: ج 30، ص 19

گزارش اشکال یا پیشنهاد