محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح گلستان سعدی
مؤلف: شمعی برزینی، مصطفی
دانشگاه • ش: 9476
فنخا: ج 20، ص 591
شرح گلستان سعدی
مؤلف: احراری، میر محمد نورالله
دانشگاه • ش: 5250/1
فنخا: ج 20، ص 591
شرح گلستان سعدی
مؤلف: احراری، میر محمد نورالله
دانشگاه • ش: 5329
فنخا: ج 20، ص 591
شرح گلستان سعدی
مؤلف: قرشی، عبدالرسول بن شهاب الدین
دانشگاه • ش: 8537/1
فنخا: ج 20، ص 591
شرح گلستان السعدی
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3470
فنخا: ج 20، ص 592
شرح گلستان سعدی
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 12/3
فنخا: ج 20، ص 594
شرح گلستان سعدی
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 2201/3-ف
فنخا: ج 20، ص 594
شرح گلشن راز
مؤلف: ترکه اصفهانی، علی بن محمد
دانشگاه • ش: 3318/1
فنخا: ج 20، ص 594
شرح گلشن راز
مؤلف: داعی شیرازی، نظام الدین محمود
سپهسالار • ش: 323/2
فنخا: ج 20، ص 594
شرح گلشن راز
مؤلف: داعی شیرازی، نظام الدین محمود
دانشگاه • ش: 3286 و 4744ف و 5176ف
فنخا: ج 20، ص 594
شرح گلشن راز
مؤلف: داعی شیرازی، نظام الدین محمود
ملک • ش: 840/2
فنخا: ج 20، ص 595
شرح گلشن راز
مؤلف: رشتی استادی، احمد بن موسی
دانشگاه • ش: 2261/2-ف
فنخا: ج 20، ص 595
شرح گلشن راز
مؤلف: رشتی استادی، احمد بن موسی
ملک • ش: 2257
فنخا: ج 20، ص 595
شرح گلشن راز
مؤلف: رشتی استادی، احمد بن موسی
دانشگاه • ش: 4077 و 6116-ف
فنخا: ج 20، ص 595
شرح گلشن راز
مؤلف: شیرازی، مظفرالدین علی بن محمد
مفتاح • ش: 761
فنخا: ج 20، ص 596
شرح گلشن راز
مؤلف: الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق
خانقاه احمدیه • ش: 33
فنخا: ج 20، ص 597
شرح گلشن راز
مؤلف: الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق
دانشگاه • ش: 2630/1
فنخا: ج 20، ص 597
شرح گلشن راز
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1149/2
فنخا: ج 20، ص 597
شرح گلشن راز
مؤلف: فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی
ملک • ش: 5757/2
فنخا: ج 20، ص 598
شرح گلشن راز
مؤلف: ذهبی زنجانی، عبدالکریم بن محمد علی
دانشگاه • ش: 1608/3
فنخا: ج 20، ص 598
شرح گلشن راز
مؤلف: خراسانی سبزواری، محمد ابراهیم بن محمد علی
دانشگاه • ش: 3351
فنخا: ج 20، ص 599
شرح گلشن راز
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 664/1
فنخا: ج 20، ص 599
شرح گلشن راز
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 7170/1
فنخا: ج 20، ص 600
شرح گلشن راز
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 894
فنخا: ج 20، ص 600

گزارش اشکال یا پیشنهاد