نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

البداية فى علم الدراية

al-bidāya fī ‘ilm-id dirāya
44 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9753
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9753
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 833 تا 836
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: درایه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
بداية الدراية (bidāyat-ud dirāya)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

متنی است بسیار مشهور و مختصر در قواعد کلی علم رجال و درایة که خود او آن را شرح کرده و به نام «الرعاية فی شرح الدرایة» معروف شده است. مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «باب»: المقدمه: فی بیان اصوله و اصطلاحاته؛ باب 1. اقسام الحدیث و اصولها؛ 2. تحمل الحدیث و طرق نقله؛ 3. اسماء الرجال و طبقاتهم. پیش از او در میان دانشمندان شیعی کسی در علم درایة الحدیث اثری نپرداخت (روضات ص 295- کشف الحجب ص 82 و 395).
آغاز اثر
« نحمدک اللهم علی البدایة فی الدرایة و الروایة و نسألک حسن الرعایة الى النهایة و نصلی علی نبیک محمد المنقذ من الغوایة المرشد الى سبیل الهدایة و علی آله و اصحابه صلاة لاتبـلغ لها غایة. و بعد فهذا مختصر فی علم درایة الحدیث و بیان مصطلحاتهم علی وجه الایجاز و الاختصار مرتب علی مقدمة و ابواب ... »
انجام اثر
« فهذه جملة موجزة فی الاشارة الى مقاصد هذا العلم اجمالا و من اراد الاستقصاء فيها مع ذکر الامثلة فعليه بکتابنا غنية القاصدين فی معرفة اصطلاحات المحدثين و الله تعالى الموفق للسداد و الهادی الى سبيل الرشاد. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، المجمع العلمی الاسلامی، 1404 ق، رقعی، 24 ص؛ با تصحیح مجدد در ضمن مجموعه «دراية الحديث» در مؤسسه دارالحدیث، قم، 1382ش، با تصحیح غلامحسین قیصریه‌ها؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310، جیبی، 175ص؛ ایران، سنگی، 1309، جیبی، 175ص [الذریعه 58/3 و 241/11 و 124/13؛ کشف الحجب 82؛ مشار عربی 119]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الرعاية فی شرح البداية فی علم الدراية = شرح البداية فی علم الدراية = الرعاية فی شرح الدراية = شرح بداية الدراية؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 58/3 و 241/11 و 124/13 کشف الحجب 82 مشار عربی 119

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● البداية فى علم الدراية = بداية الدراية / درایه / عربی al-bidāya fī ‘ilm-id dirāya = bidāyat-ud dirāya شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911-965 قمری šahīd-e sānī, zayn-od-dīn ebn-e ‘alī (1506-1558) متنی است بسیار مشهور و مختصر در قواعد کلی علم رجال و درایة که خود او آن را شرح کرده و به نام «الرعاية فی شرح الدرایة» معروف شده است. مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «باب»: المقدمه: فی بیان اصوله و اصطلاحاته؛ باب 1. اقسام الحدیث و اصولها؛ 2. تحمل الحدیث و طرق نقله؛ 3. اسماء الرجال و طبقاتهم. پیش از او در میان دانشمندان شیعی کسی در علم درایة الحدیث اثری نپرداخت (روضات ص 295- کشف الحجب ص 82 و 395). آغاز: نحمدک اللهم علی البدایة فی الدرایة و الروایة و نسألک حسن الرعایة الى النهایة و نصلی علی نبیک محمد المنقذ من الغوایة المرشد الى سبیل الهدایة و علی آله و اصحابه صلاة لاتبـلغ لها غایة. و بعد فهذا مختصر فی علم درایة الحدیث و بیان مصطلحاتهم علی وجه الایجاز و الاختصار مرتب علی مقدمة و ابواب ... انجام: فهذه جملة موجزة فی الاشارة الى مقاصد هذا العلم اجمالا و من اراد الاستقصاء فيها مع ذکر الامثلة فعليه بکتابنا غنية القاصدين فی معرفة اصطلاحات المحدثين و الله تعالى الموفق للسداد و الهادی الى سبيل الرشاد. چاپ: تهران، المجمع العلمی الاسلامی، 1404 ق، رقعی، 24 ص؛ با تصحیح مجدد در ضمن مجموعه «دراية الحديث» در مؤسسه دارالحدیث، قم، 1382ش، با تصحیح غلامحسین قیصریه‌ها؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310، جیبی، 175ص؛ ایران، سنگی، 1309، جیبی، 175ص [الذریعه 58/3 و 241/11 و 124/13؛ کشف الحجب 82؛ مشار عربی 119] شرح و حواشی: 1- الرعاية فی شرح البداية فی علم الدراية = شرح البداية فی علم الدراية = الرعاية فی شرح الدراية = شرح بداية الدراية؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)

نسخه‌های خطی این اثر

44 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مجلس
تهران
711/1-طباطبائی علی رضا بن محمد غیاث شولستانی 1068ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
32
دهگان
اراک
228/2 ابن محمد علی رمضان علی رازانی = رادانی؟ 29 شوال 1066ق نسخ 23 شناسنامه ←
33
وزیری
یزد
2085/2 محمد کریم بن حاج محمد باقر 1066ق نسخ 23 شناسنامه ←
34
جلیلی
کرمانشاه
346/1 ابراهیم بن عبدالله خطیب مازندرانی 9 جمادی الثانی 1031ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
35
مدرسه باقریه
مشهد
295/2 حسن بن فخر الدین چهارشنبه 9 ذیحجه 1019ق نسخ - شناسنامه ←
36
مفتی الشیعه
قم
64/1 شاهمیر بن زین العابدین حسنی شنبه 20 جمادی الثانی 1018ق - 71 شناسنامه ←
37
مجلس
تهران
14687/1 صدرالدین ربیع الثانی 1011ق نسخ 14 شناسنامه ←
38
رضوی
مشهد
ض 9889 محمد بن فتح الله بسطامی پنج‌شنبه 26 جمادی الاول 1010ق نسخ 10 شناسنامه ←
39
علامه طباطبائی
شیراز
761 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 8 شناسنامه ←
40
دانشگاه
تهران
4202/8-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
41
مجلس
تهران
9384/9 علی بن مجدالدین بن حسن بن جلال حسینی قرن 11 نسخ 12 شناسنامه ←
42
مرکز احیاء
قم
3652 و عکسی 2162/1 حسن بن احمد بن راشد بن عیسی غریفی اوالی 27 رمضان 987ق نستعلیق 77 شناسنامه ←
43
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
17/1 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 9 شناسنامه ←
44
دانشگاه
تهران
1044/2 شریف رامدی 17 شوال 697ق نسخ - شناسنامه ←