نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة

īḍāḥ-ul ištibāh fī asmā'-ir ruwāt
118 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9215
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9215
تاریخ و سده تألیف: 705 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 457 تا 464
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: رجال
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ایضاح الاشتباه فی ضبط تراجم الرجال (īḍāḥ-ul ištibāh fī ḍabṭ-i tarājim-ir rijāl)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در ضبط صحیح اسماء راویان حدیث که برحسب ترتیب حرف اول آنها و بیان حروف مرکبه اسم خود و اسماء پدران آنها و نسبت آنها به شهرهای خود و نیز حرکات صحیح حروف تنظیم شده و به جرح و تعدیل نپرداخته است. علم الهدی پسر فیض کاشانی این رساله را در «نضد الایضاح» خود مرتب ساخته و اندکی بر آن افزوده است و جعفر بن حسین خوانساری (1090-1158) هم آن را به نام «تتمیم الایضاح» مرتب نموده است
آغاز اثر
« حمدله. صلاة. يقول العبد الفقير الى الله تعالى حسن بن يوسف المظهر الحلى ... اننى مثبت فى هذه الاوراق تحقیق اسماء جماعة من رواتنا و ايضاحها على وجه الايجاز و الاختصار و لم نطل الكتاب »
انجام اثر
« و من اراد التطويل و الاستقصاء ... فعليه بكتابنا الكبير الموسوم بكشف المقال فى معرفة الرجال. و صلى الله على سيد المرسلين محمد و آله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، سنگی، 1319، جیبی
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
نضد الایضاح فی ترتیب ایضاح الاشتباه؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115) ترتیب ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة؛ کربلائی، محمد علی (-12) تتمیم الافصاح فی ترتیب الایضاح؛ موسوی اصفهانی، جعفر بن حسین (1090-1158)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 329/2-332 (120 نسخه) الذریعة 493/2 مصفی المقال 131 مشار عربی 107 نشانی 1 چاپ فهرستگان حدیث ج1، ص154-161 مكتبة العلامة الحلی، ص 59-61

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة = ایضاح الاشتباه فی ضبط تراجم الرجال / رجال / عربی īḍāḥ-ul ištibāh fī asmā'-ir ruwāt = īḍāḥ-ul ištibāh fī ḍabṭ-i tarājim-ir rijāl علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 19 ذیقعده تصنیف 705ق رساله‌ای کوتاه در ضبط صحیح اسماء راویان حدیث که برحسب ترتیب حرف اول آنها و بیان حروف مرکبه اسم خود و اسماء پدران آنها و نسبت آنها به شهرهای خود و نیز حرکات صحیح حروف تنظیم شده و به جرح و تعدیل نپرداخته است. علم الهدی پسر فیض کاشانی این رساله را در «نضد الایضاح» خود مرتب ساخته و اندکی بر آن افزوده است و جعفر بن حسین خوانساری (1090-1158) هم آن را به نام «تتمیم الایضاح» مرتب نموده است آغاز: حمدله. صلاة. يقول العبد الفقير الى الله تعالى حسن بن يوسف المظهر الحلى ... اننى مثبت فى هذه الاوراق تحقیق اسماء جماعة من رواتنا و ايضاحها على وجه الايجاز و الاختصار و لم نطل الكتاب انجام: و من اراد التطويل و الاستقصاء ... فعليه بكتابنا الكبير الموسوم بكشف المقال فى معرفة الرجال. و صلى الله على سيد المرسلين محمد و آله. چاپ: تهران، سنگی، 1319، جیبی [دنا 329/2-332 (120 نسخه)؛ الذریعة 493/2؛ مصفی المقال 131؛ مشار عربی 107 نشانی 1 چاپ؛ فهرستگان حدیث ج1، ص154-161؛ مكتبة العلامة الحلی، ص 59-61] شرح و حواشی: 1- نضد الایضاح فی ترتیب ایضاح الاشتباه؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115) 2- ترتیب ایضاح الاشتباه فی اسماء الرواة؛ کربلائی، محمد علی (-12) 3- تتمیم الافصاح فی ترتیب الایضاح؛ موسوی اصفهانی، جعفر بن حسین (1090-1158)

نسخه‌های خطی این اثر

118 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
16983 سرايا بن حامد بن علوان مرزعاوی 1020ق نستعلیق، نسخ 26 شناسنامه ←
32
دانشگاه
تهران
990/3 نصار پسر محمد حویزی شنبه 22 جمادی الاول 1020ق نستعلیق، نسخ 26 شناسنامه ←
33
مرکز احیاء
قم
2680/2 محمد بن علی عقدائی 1025ق نسخ 59 شناسنامه ←
34
مرعشی
قم
6668/1 محمد علی کشمیری 3 محرم 1038ق نسخ - شناسنامه ←
35
ادبیات
تهران
309 علی بن عبدالغالب فیروز آبادی ذیحجه 1047ق نسخ - شناسنامه ←
36
علامه طباطبائی
شیراز
1650/2 داود ابویوسف بن محمد بن عیسی بحرانی 1048ق نسخ - شناسنامه ←
37
رضوی
مشهد
7823 محمد صالح بن جمال الدین محمد شیرازی رمضان 1049ق نسخ 54 شناسنامه ←
38
دانشگاه
تهران
2359/3 حسین کمره یی پایان ذیحجه 1053ق نسخ 17 شناسنامه ←
39
رضوی
مشهد
18482 محمد بن سلیمان بحرانی شعبان 1056ق نسخ 18 شناسنامه ←
40
ادبیات
تهران
452/3 احمد بن صالح بن سعيد السجيل الحجرى 19 رمضان 1066ق، برای محمد بن یوسف خطی نسخ - شناسنامه ←
41
دائرة المعارف بزرگ اسلامی
تهران
364/2 محمد بن محمد صالح مدعو به ملا حاجی بابا پنج‌شنبه 17 رمضان 1074ق نستعلیق 29 شناسنامه ←
42
مرعشی
قم
5384/3 بی‌کاتب 1075ق نستعلیق 34 شناسنامه ←
43
دانشکده الهیات مشهد
مشهد
30 بی‌کاتب 16 شعبان 1081ق نسخ 48 شناسنامه ←
44
علامه طباطبائی
شیراز
645/1 حسین بن علی بن هلال بغدادی 1085ق نسخ - شناسنامه ←
45
مدرسه سلیمانیه
مشهد
108/3 قاضی سلطان بن محمد تقی ازغدی 1086ق نسخ - شناسنامه ←
46
مرعشی
قم
10799/20 محمد ابراهیم نصیری 1097ق نستعلیق، نسخ 14 شناسنامه ←
47
ملی
تهران
1390/11 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 - 43 شناسنامه ←
48
دائرة المعارف بزرگ اسلامی
تهران
1548/3-عکسی بی‌کاتب 1082-1087ق نسخ 300 شناسنامه ←
49
مفتی الشیعه
قم
4 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 149 شناسنامه ←
50
رضوی
مشهد
10687 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 35 شناسنامه ←
51
مرعشی
قم
13794/5 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 24 شناسنامه ←
52
ملی
تهران
1433/3 بی‌کاتب قرن 12 - 65 شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
8050/3 محمد تقی بن محمد حسن گیلانی دوشنبه 22 شعبان 1115ق نسخ 31 شناسنامه ←
54
ادبیات
تهران
138 حکمت محمد اقی بن محسن جهرمی دهه سوم ماه ششم 1118ق نستعلیق - شناسنامه ←
55
دائرة المعارف بزرگ اسلامی
تهران
1957-عکسی بی‌کاتب قرن 12 نسخ 116 شناسنامه ←
56
مرعشی
قم
7752 بی‌کاتب پنج‌شنبه شوال 1120ق نسخ 45 شناسنامه ←
57
رضوی
مشهد
36423 محمد کاظم بن محمد شریف مدرس خادم غره رجب 1121ق نسخ 37 شناسنامه ←
58
رضوی
مشهد
7457 محمد بن محمد علی خوانساری جمعه 5 ذیقعده 1126ق نسخ 42 شناسنامه ←
59
گلپایگانی
قم
4232/1-21/152 بی‌کاتب ذیحجه 1126ق نسخ - شناسنامه ←
60
مرعشی
قم
1363/3 محمد رضا بن محمد مؤمن قمی چهارشنبه 28 صفر 1148ق، به جهت محمد مقیم حسنی نستعلیق، نسخ 46 شناسنامه ←