نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

انوار الحكمة

anvār-ol hekma
99 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/8650
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #8650
تاریخ و سده تألیف: 919 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 164 تا 171
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
انوار حکمت (anvār-e hekmat) کلمات یوسفی (kalamāt-e yūsofī) نصایح یوسفی (nasāyeh-e yūsofī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

گفتارها و اندرزهای کوتاه اخلاقی و عرفانی است که بنا به گفته مؤلف برای کسانی است که در ساحت میدان قناعت تاخته و تعلق به اسباب دنیا ندارند، با عنوان‌های «کلمه، نکته و پند». این رساله به چند تن دیگر نیز نسبت داده شده که به نظر ناصحیح است، مانند: غزالی، نجم الدین کبری و نورعلی شاه و سید معصوم علی شاه دکنی. نام رساله نیز در فهارس بسیار متفاوت و بعضاً مجعول آورده شده است.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی نور مصابیح القلوب بانوار حکمته و زین بساتین الارواح باظهار نعمه ... الهی به عزت آنها که رخش همت در ساحت میدان قناعت تاخته اند، و نقد حیات..این کلمات که به انوار حکمت موسوم است »
انجام اثر
« با هیچ نادان مناظره مکن اگر خواهی که بهترین خلق باشی و خیری از خلق دریغ مدار و السلم.که متضمن سخنان فقرا و حکما است و از عنیت و تکلف مبرا معرا و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا، رباعی: از فضل حکیم مبدع این نقش جدید ×× کامد ز انسان که یوسفی می‌طلبید / گذشته نه از شهر ربیع الاول ×× در نهصد و نوزده باتمام رسید »
سوابق و چاپ‌های اثر
با عنوان «تجارب الانسان و انوار الحکمه» با مؤلف نامعلوم، در تهران، چاپ سنگی، 1312 ق، در آخر نصاب الصبیان؛ در هند ضمیمه مجموعه گنج عظیم، بی تاریخ، 126 ص؛ به اهتمام علی اصغر بن عبدالجبار اصفهانی، تهران، 1308 ق، سنگی، جیبی، 178 + 33ص؛ به کوشش دکتر جواد نوربخش، ضمن کارهای نور علی شاه اصفهانی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بی ناشر، 1318ق، وزیری، 334-335؛ طهران، 1356ق، رقعی، 3ص (صص 60-62)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1545/2 فهرستواره منزوی 332/6 (35 نسخه داخلی) دنا 238/2 (84 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● انوار الحكمة = انوار حکمت = کلمات یوسفی = نصایح یوسفی / اخلاق / فارسی anvār-ol hekma = anvār-e hekmat = kalamāt-e yūsofī = nasāyeh-e yūsofī ؟ یوسفی هروی، یوسف بن محمد، -966 قمری yūsofī heravī, yūsof ebn-e mohammad (- 1559) تاریخ تألیف: ربیع الاول 919ق گفتارها و اندرزهای کوتاه اخلاقی و عرفانی است که بنا به گفته مؤلف برای کسانی است که در ساحت میدان قناعت تاخته و تعلق به اسباب دنیا ندارند، با عنوان‌های «کلمه، نکته و پند». این رساله به چند تن دیگر نیز نسبت داده شده که به نظر ناصحیح است، مانند: غزالی، نجم الدین کبری و نورعلی شاه و سید معصوم علی شاه دکنی. نام رساله نیز در فهارس بسیار متفاوت و بعضاً مجعول آورده شده است. آغاز: الحمد لله الذی نور مصابیح القلوب بانوار حکمته و زین بساتین الارواح باظهار نعمه ... الهی به عزت آنها که رخش همت در ساحت میدان قناعت تاخته اند، و نقد حیات..این کلمات که به انوار حکمت موسوم است انجام: با هیچ نادان مناظره مکن اگر خواهی که بهترین خلق باشی و خیری از خلق دریغ مدار و السلم.که متضمن سخنان فقرا و حکما است و از عنیت و تکلف مبرا معرا و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا، رباعی: از فضل حکیم مبدع این نقش جدید ×× کامد ز انسان که یوسفی می‌طلبید / گذشته نه از شهر ربیع الاول ×× در نهصد و نوزده باتمام رسید چاپ: با عنوان «تجارب الانسان و انوار الحکمه» با مؤلف نامعلوم، در تهران، چاپ سنگی، 1312 ق، در آخر نصاب الصبیان؛ در هند ضمیمه مجموعه گنج عظیم، بی تاریخ، 126 ص؛ به اهتمام علی اصغر بن عبدالجبار اصفهانی، تهران، 1308 ق، سنگی، جیبی، 178 + 33ص؛ به کوشش دکتر جواد نوربخش، ضمن کارهای نور علی شاه اصفهانی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بی ناشر، 1318ق، وزیری، 334-335؛ طهران، 1356ق، رقعی، 3ص (صص 60-62) [نسخه‌های منزوی 1545/2؛ فهرستواره منزوی 332/6 (35 نسخه داخلی)؛ دنا 238/2 (84 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

99 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مجتهد الزمان بیدگلی
بیدگل
26/10 محسن بن حبیب الله بن آقاجان مشیری الاصل بارفروش المسکن یک‌شنبه 1 رجب 1301ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
32
مهدوی
تهران
249 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
33
مهدوی
تهران
212/5 بی‌کاتب قرن 13 و 14 نسخ - شناسنامه ←
34
مفتاح
تهران
614/2 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
35
مفتاح
تهران
615/2 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
36
نوربخش
تهران
653/3 حسین بن ابوالقاسم موسوی 1298ق نستعلیق 25 شناسنامه ←
37
فیضیه
قم
2038/3 عبدالحسین گرکانی 1293ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
38
گلپایگانی
قم
4151/2-21/71 میرزا کوچک بن میر محمد تقی 1290ق تحریری 3 شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
6745/2 حسین علی یکدلی از توابع درجزین 12 صفر 1284ق، جهت آقا اسمعیل خان نستعلیق 10 شناسنامه ←
40
ملی
تهران
3333/2 بی‌کاتب 1282ق - 185 شناسنامه ←
41
گلپایگانی
قم
3322/4-17/102 بی‌کاتب 1278ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
42
رضوی
مشهد
12681/1 محمد بن رجبعلی یزدی اردکانی 1271ق نستعلیق، شکسته 15 شناسنامه ←
43
ملک
تهران
6294/2 بی‌کاتب پنج‌شنبه 20 جمادی الاول 1271ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
44
مرکز احیاء
قم
2856 بی‌کاتب چهارشنبه 4 ذیقعده 1269ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
45
رضوی
مشهد
10884/18 علی اکبر 1269ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
46
مرعشی
قم
13436/7 عبدالباقی بن صدرالدین محمد بن ابی تراب، فیضی کاشانی 1269ق شکسته نستعلیق 6 شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
3992/4 محمد بن محمد حسن 1269ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
48
مجلس
تهران
1803/5 بی‌کاتب 1267ق نسخ 4 شناسنامه ←
49
مجلس
تهران
14418/27 عبدالغفار بن مرحوم حاجی محمد فصیح المراغه‌ای 15 رجب 1262ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
50
فرهنگ و هنر
مشهد
الف-3/3 محمد میرزای تویسرکانی متخلص به محمود 1260ق نستعلیق - شناسنامه ←
51
مهدوی
تهران
260/8 عبدالرحیم بن میر عبدالباقی حسینی 1258ق نستعلیق - شناسنامه ←
52
ملک
تهران
3175/4 محمد حسین بن محمد ابراهیم اصفهانی 1258ق شکسته نستعلیق 9 شناسنامه ←
53
نوربخش
تهران
22/4 محمد بن عبدالباقی 1255ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
54
مسجد اعظم
قم
3912/8 بی‌کاتب شعبان1248ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
55
نوربخش
تهران
852/2 بی‌کاتب 1248ق نستعلیق 18 شناسنامه ←
56
دانشگاه
تهران
5886/9 محمد تقی پازواری 1243ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
57
کاظمینی
یزد
277/2 مصطفی ملقب به بابا 1239ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
58
مرکز مطالعات
قم
266/6 بی‌کاتب جمادی الاول 1237ق، به دستور میر معصومعلی شاه شاگرد رونق علی شاه برای مجذوبعلی شاه قراگوزلو نوشته شده نستعلیق 4 شناسنامه ←
59
رضوی
مشهد
26103 مازندرانی، محمد حسن بن محمود 1234ق، ضمیمه نسخه ش 26101 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
60
دانشگاه
تهران
862/7 عباسعلی بن نعمت الله کرمانی احمد آبادی 20 جمادی الثانی 1213ق تعلیق 11 شناسنامه ←