شناسنامه کتابشناختی اثر
الانوار الجلالية في شرح الفصول النصيرية
al-anwār-ul jalālīya fī š.-il fuṣūl-in naṣīrīya
64
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/8635
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #8635
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
808 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 5، ص 153
تا 158
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
امیر جلال الدین ابی المعالی علی بن شرف الدین حسینی آوی
اثر مرتبط / وابسته به:
الفصول النصيرية في الاصول الدينية = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول في الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
متن از خواجه نصیرالدین طوسی، کتاب شرحی است بهطور «قال ـ اقول». شارح در مقدمه میگوید: فصول خواجه که رساله مختصر و مفیدی است در کلام، چون به زبان فارسی بود چندان شناخته و مورد اقبال نبود تا مدتی پس از درگذشت مؤلف، علامه سعید گرگانی آن را به زبان عربی درآورد و کتاب مشهور آفاق شد. فاضل مقداد در شرح «ختم» فصول نصیریه نکات و فوائدی در ارشاد و سلوک دارد که میگوید آن را از کلام مؤلف استفاده کردهام: «فاشار المصنف رحمه الله الى شی يسير من ذلك اشارة يحتاج الى بسط فلنبسط ذلك مختصرا مما استفدناه من کلامه و ذلك يتم بفوائد ...». در آن از توحید و عدل خداوند و نبوت و امامت و معاد در چهار «فصل» بهروش کلام شیعی آمیخته با فلسفه گفتگو گردیده است. خواجه در آن به توحید عرفانی و مقامات تصوف نیز اشاره نموده و مشرب عرفانی او از آن پیداست و فاضل مقداد هم در این باره داد سخن را داده مطلب را به مانند یک فیلسوف عارف روشن نموده است.
آغاز اثر
« سبحانک اللهم واجب الوجود و غایة وجود کل موجود أنت أخرجتنا من مرتتق ظلام العدم الى فضاء ضياء الوجود. »
انجام اثر
« و لا يضيعه بتفریطه و جهله و الا شقى شقاء متینا و خسر خسراناً مبيناً وفقنا الله و اياكم لسعادة الدار الآخرة بمحمد و عترته الطاهرة و الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله و سلم تسلیماً کثیراً آمین. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 423/2
و آثار و احوال خواجه از مدرس رضوی: 250
ريحانة الادب 3/4-282
معجم التراث الکلامی 519/1
کشف الحجب و الاستار ص 67
الاعلام زرکلی 282/7
معجم المؤلفين 318/12
دنا 235/2 (60 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الانوار الجلالية في شرح الفصول النصيرية / کلام و اعتقادات / عربی
al-anwār-ul jalālīya fī š.-il fuṣūl-in naṣīrīya
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، -826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1423)
وابسته به: الفصول النصيرية في الاصول الدينية = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول في الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
اهدا به: امیر جلال الدین ابی المعالی علی بن شرف الدین حسینی آوی
تاریخ تألیف: 8 رمضان 808 ق
متن از خواجه نصیرالدین طوسی، کتاب شرحی است بهطور «قال ـ اقول». شارح در مقدمه میگوید: فصول خواجه که رساله مختصر و مفیدی است در کلام، چون به زبان فارسی بود چندان شناخته و مورد اقبال نبود تا مدتی پس از درگذشت مؤلف، علامه سعید گرگانی آن را به زبان عربی درآورد و کتاب مشهور آفاق شد. فاضل مقداد در شرح «ختم» فصول نصیریه نکات و فوائدی در ارشاد و سلوک دارد که میگوید آن را از کلام مؤلف استفاده کردهام: «فاشار المصنف رحمه الله الى شی يسير من ذلك اشارة يحتاج الى بسط فلنبسط ذلك مختصرا مما استفدناه من کلامه و ذلك يتم بفوائد ...». در آن از توحید و عدل خداوند و نبوت و امامت و معاد در چهار «فصل» بهروش کلام شیعی آمیخته با فلسفه گفتگو گردیده است. خواجه در آن به توحید عرفانی و مقامات تصوف نیز اشاره نموده و مشرب عرفانی او از آن پیداست و فاضل مقداد هم در این باره داد سخن را داده مطلب را به مانند یک فیلسوف عارف روشن نموده است.
آغاز: سبحانک اللهم واجب الوجود و غایة وجود کل موجود أنت أخرجتنا من مرتتق ظلام العدم الى فضاء ضياء الوجود.
انجام: و لا يضيعه بتفریطه و جهله و الا شقى شقاء متینا و خسر خسراناً مبيناً وفقنا الله و اياكم لسعادة الدار الآخرة بمحمد و عترته الطاهرة و الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله و سلم تسلیماً کثیراً آمین.
[الذريعة 423/2؛ و آثار و احوال خواجه از مدرس رضوی: 250؛ ريحانة الادب 3/4-282؛ معجم التراث الکلامی 519/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 67؛ الاعلام زرکلی 282/7؛ معجم المؤلفين 318/12؛ دنا 235/2 (60 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
64 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مجلس
تهران
|
3709 | محمد بن محمد | قرن 9 | نسخ | 776 | شناسنامه ← |
| 62 |
رضوی
مشهد
|
9642 | بیکاتب | احتمالاً قرن 9 | - | 105 | شناسنامه ← |
| 63 |
مجلس
تهران
|
10286 | بیکاتب | قرن 7-8 ق | نسخ | 62 | شناسنامه ← |
| 64 |
مجلس
تهران
|
1309 ط | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 99 | شناسنامه ← |