الامالی

● الامالی = المجالس / حدیث / عربی al-amālī = al-majālis شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385-460 قمری šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996-1069) کتابی حدیثی است در دو جلد حاوی 18 و 9 جزء، مشتمل بر احادیث متفرقه در بیان فضایل خاندان عصمت و طهارت، مواعظ و آداب و سنن و دیگر جهات اخلاقی و دینی که شیخ طوسی در سال‌های 455 تا 458ق به فرزندش ابوعلی املا و او نیز بعدها به شاگردان خود املا نموده است. برخی این کتاب را به فرزند شیخ طوسی نسبت داده‌اند، لیکن بنا بر آنچه سید اعجاز حسین کنتوری در کشف الحجب و صاحب ذریعه از سید علی بن طاوس نقل نموده‌اند این امالی از آن شیخ الطائفة است. شاید منشأ اشتباه این بوده که بعضی از نسخ امالی که مشتمل است بر هیجده جزء و آن را فرزند شیخ طوسی از پدر خود روایت کرده و یا بر دیگران کتاب پدر را املاء نموده است به او نسبت داده‌اند و قسمت دیگر کتاب را که به‌ترتیب مجالس مرتب شده با عنوان «المجالس» از آن خود شیخ طوسی دانسته‌اند. اما سید رضی الدین علی بن طاوس می‌فرماید: «امالی شیخ طوسی در دو مجلد است، یکی مشتمل بر هیجده جزء و دومی بر بقیه اجزاء تا تمام بیست و هفت جزء و تمام آن به‌خط شیخ حسین بن رطبة و دیگری، نزد من است و من آن را از پدرم از حسین بن رطبة از شیخ ابو علی از شیخ طوسی، روایت می‌کنم.» آغاز: [علی الله توکلت فی الاتمام و الانتفاع به]. املی علینا ابوعبدالله محمد بن محمد بن النعمان. قال حدثنا ابواطیب الحسین بن علی بن محمد التمار. قال حدثنا محمد بن احمد. انجام: من اراد عزاً بلا عشیرة و هیبة من غیر سلطان و غنی من غیر مال و طاعة من غیر بذل فلیتحول من ذل معصیة الله الی عز طاعته فانه یجد ذلک کله. چاپ: نجف، المکتبة الاهلیة، قدم له محمد صادق آل بحرالعلوم، در دو جزء، 1965م؛ تهران، سنگی 1313ق؛ قم، سربی 1373ق؛ قم، دارالثقافه 1414ق؛ چاپ تحقیقی این کتاب به کوشش محمدرضا انصاری قمی انجام شده [الذریعة 309/2-313؛ کشف الحجب و الاستار 59-60؛ دنا، ج2، ص144-146؛ فهرستگان حدیث، ج2، ص315-318؛ مشار عربی، ص87] شرح و حواشی: 1- حدیث قیامت (ترجمه)؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1110-1037)