الام

● الام / حدیث / عربی al-umm شافعی، محمد بن ادریس، 150-204 قمری šāfe‘ī, mohammad ebn-e edrīs (768-820) دارای صد و چهل و اندی کتاب است در پانزده مجلد میانه و بویطی آنها را گرد آورده و ربیع بن سلیمان مرادی آنها را تبویب کرده و شمس الدین محمد بن احمد بن لبان اسعردی (- 749)، آنها را تفسیر و به مسأله‌ها و باب‌ها نظم داده است. در این نسخه در چند جا از مسند شافعی هم یاد شده که چنین و چنان خبری در آن نیامده است. در آن درباره خبرها در برخی از جاها از ابن الاثیر جزری ابو السعادات مبارک بن محمد (- 606) (از جامع الاصول فی احادیث الرسول او) از رهگذر طرق روایت‌ها و از رافعی ابوالقاسم عبدالکریم قزوینی (- 623 ) گویا از شرح مسند الشافعی او در سرگذشت روات و از نووی ابو زکریا محیی الدین یحیی بن شرف (676-631) در شرح اخبار نقل شده است. گاهی تفسیر لغوی هم دارد. عبارت «الشرح» هم در آغاز برخی از باب‌ها پس از «اخبرنا الشافعی» آمده است. چاپ: بولاق، جزء7، 1321ق؛ قاهره، مطبعة الكبرى الاميرية، 7ج، 1321و1326ق. [چلبی؛ معجم المصنفین 299/2؛ ظاهریه فقه شافعی 24؛ مشار 86؛ بروکلمن 181/1؛ ذیل 304/1؛ الاوقاف العامة بغداد 584/1]