ينبوع الحياة

● ينبوع الحياة / تفسير / عربی yanbū‘-ul ḥayāt ابن ظفر، محمد بن عبدالله، 497 - 565 قمری ebn-e zafar, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh (1104-1170) تفسیر مفصلی است بر قرآن مجید با عناوین «الکلام علی قول الله سبحانه» به نوشته زرکلی و غیر او، در دوازده مجلد؛ حاجی خلیفه، از مؤلف، چنین نام برده «لابی عبد الله ابن ظفر محمد ابن محمد الصقلی المتوفى سنة 568»(کشف الظنون2052/2)؛ لیکن در جای دیگر در ذیل عنوان «درة الغواص فی اوهام الخواص» از تألیفات «ابومحمد قاسم بن علی الحریری» (-516ق) ضمن بر شمردن حواشی و شروح این کتاب، می‌نویسد: «و حاشیة ابی عبدالله محمد بن ابی محمد المعروف بحجة الدین الصقلی المتوفى سنة 555 خمس و خمسين و خمسمائة، و حاشیه محمد بن محمد المعروف بابن ظفر المکی المتوفى سنة 568»(کشف الظنون 741/1)، که بنه ظر وی «حجة الدین الصقلی» و «ابن ظفر المکی» دو شخص اند با دو تاریخ درگذشت، که احتمالاً اشتباهی رخ داده است، زیرا یاقوت، نام مؤلف را «محمد بن ابی محمد بن محمد حجة الدين ... المعروف بابن ظفر الصقلی الاصل المکی» نوشته است. همچنین، ابن خلکان از مؤلف به «ابو عبدالله محمد بن أبی محمد بن محمد بن ظفر الصقلی المنعوت بحجة الدین» نام برده، و هر دو نفر، هر دو کتاب را «ینبوع، و حاشیه بر درة الغواص» را به«ابن ظفرصقلی مکی معروف بحجة الدین» نسبت داده‌اند. گرچه فهرست‌نگار چستربیتی نسخه را جزء اول از این تفسیر نوشته، لیکن در پایان آن «تم الجزء الثانی» آمده است. [بروکلمان، ذیل 6/1 و 595؛ کشف الظنون 2052/2؛ معجم الأدباء 9/19 و 48 - وفیات الأعیان 7/4 و 6 و 395]