نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

هداية الطالبين بشرح غنية المكلفين في اصول الدين

hedāyat-oṭṭālibīn bi-š.-i ġunyat-ul mukallafīn fī usūl-id
4 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/70800
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #70800
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 34، ص 680
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اثر مرتبط / وابسته به: غنية المكلفين فی اصول الدین

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

dīn شرحی است مزجی بر رساله «غنية المكلفين فی اصول الدین» خود مؤلف. وی از عالمان قرن دهم است. کاتب نسخه مرعشی در پایان نسخه می‌نویسد: «این نسخه یا بخشی از آن بر مصنف قرائت شده» و با توجه به یادداشتی که در آغاز نسخه آمده (نظر فيه و دعا لصاحبه و مصنفه حسين العميدي الحسيني) ممکن است مؤلف، همین عمیدی باشد. در طبقات اعلام الشيعة، قرن 10ق، از حسین عمیدی نام برده شده و شاید همین حسین عمیدی حسینی باشد. در الذريعة فقط نام کتاب ثبت شده و به مؤلف آن اشاره نشده است. از نصیرالدین طوسی و نصیرالدین کاشی (صاحب شرح تجرید) در این کتاب نیز نام بردهشده است. در آغاز نسخه مرعشی یادداشتی آمده و در آن، تاریخ درگذشت سید حسین بن احمد بن کمال در سال 953ق دانسته شده و مشخص نیست این سید حسین با مؤلف کتاب حاضر چه ارتباطی دارد. اصل غنية المكلفين در مجموعه میراث اسلامی ایران (509/8) به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« ان اولى ما سطر من جواهر الكلام و احسن ما خطر فی خواطر الانام حد موجود تفرد بالازلية ... اما بعد فانى بعد ان الفت الرسالة الموسومة بغنية المكلفين في اصول الدين و كانت قليلة اللفظ كثيرة المعنى معشبة الرياض ... طلب منى بعض الاصحاب ... فشرحتها شرحا مشتملا على حل الفاظها و ایضاح معانیها ... و رسمته بهداية الطالبين ... قال بسم ... اقتداء بكتابه العزيز و اتبا عالقول النبي (ص) ... »
انجام اثر
« و يجب ان لا ينتقل الى الاصعب مع انجاح الاسهل و هذا آخر ما اردناه و نهایه ما قصدناه و الحمدلله على الاتمام ... ما ادر صبح واسفر ظلام و اضحک زهر و ابكا الغمام و المسئول ممن نظر بعين الانصاف ان يصلح ماعساه ان يجده فيه من الخلل و النقصان او يستره بذيل العفوو الغفران فالعفو عند كرام الناس مامول »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 181/25 و 69/16 معجم التراث الکلامی 465/5 طبقات اعلام الشيعة، قرن 10 هـ ص 68

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● هداية الطالبين بشرح غنية المكلفين في اصول الدين / كلام و اعتقادات / عربی hedāyat-oṭṭālibīn bi-š.-i ġunyat-ul mukallafīn fī usūl-id dīn وابسته به: غنية المكلفين فی اصول الدین شرحی است مزجی بر رساله «غنية المكلفين فی اصول الدین» خود مؤلف. وی از عالمان قرن دهم است. کاتب نسخه مرعشی در پایان نسخه می‌نویسد: «این نسخه یا بخشی از آن بر مصنف قرائت شده» و با توجه به یادداشتی که در آغاز نسخه آمده (نظر فيه و دعا لصاحبه و مصنفه حسين العميدي الحسيني) ممکن است مؤلف، همین عمیدی باشد. در طبقات اعلام الشيعة، قرن 10ق، از حسین عمیدی نام برده شده و شاید همین حسین عمیدی حسینی باشد. در الذريعة فقط نام کتاب ثبت شده و به مؤلف آن اشاره نشده است. از نصیرالدین طوسی و نصیرالدین کاشی (صاحب شرح تجرید) در این کتاب نیز نام بردهشده است. در آغاز نسخه مرعشی یادداشتی آمده و در آن، تاریخ درگذشت سید حسین بن احمد بن کمال در سال 953ق دانسته شده و مشخص نیست این سید حسین با مؤلف کتاب حاضر چه ارتباطی دارد. اصل غنية المكلفين در مجموعه میراث اسلامی ایران (509/8) به چاپ رسیده است. آغاز: ان اولى ما سطر من جواهر الكلام و احسن ما خطر فی خواطر الانام حد موجود تفرد بالازلية ... اما بعد فانى بعد ان الفت الرسالة الموسومة بغنية المكلفين في اصول الدين و كانت قليلة اللفظ كثيرة المعنى معشبة الرياض ... طلب منى بعض الاصحاب ... فشرحتها شرحا مشتملا على حل الفاظها و ایضاح معانیها ... و رسمته بهداية الطالبين ... قال بسم ... اقتداء بكتابه العزيز و اتبا عالقول النبي (ص) ... انجام: و يجب ان لا ينتقل الى الاصعب مع انجاح الاسهل و هذا آخر ما اردناه و نهایه ما قصدناه و الحمدلله على الاتمام ... ما ادر صبح واسفر ظلام و اضحک زهر و ابكا الغمام و المسئول ممن نظر بعين الانصاف ان يصلح ماعساه ان يجده فيه من الخلل و النقصان او يستره بذيل العفوو الغفران فالعفو عند كرام الناس مامول [الذريعة 181/25 و 69/16؛ معجم التراث الکلامی 465/5؛ طبقات اعلام الشيعة، قرن 10 هـ ص 68]

نسخه‌های خطی این اثر

4 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملی
شیراز
10-ر/472/6 اوالی بحرانی، محمد بن ابراهیم شنبه 1ذیقعده 952ق نسخ 118 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
13732/7 اوالی بحرانی، محمد بن ابراهیم 6 ربیع الاول 952ق نستعلیق 62 شناسنامه ←
3
امام عصر
شیراز
213/4 محمد بن یوسف بن علم بحرینی بلداً و عراد من سماهیج منشأ 984ق نسخ 11 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
2822/1 بی‌کاتب 1224ق نسخ 55 شناسنامه ←