الهادی و مصباح النادی

● الهادی و مصباح النادی / تفسیر / عربی al-hādī wa miṣbāḥ-un nādī بحرانی، هاشم بن سلیمان، - 1107 ؟ قمری bahrānī, hāšem ebn-e soleymān(- 1696) تفسیری است مأثور که پیش از تفسیر «هدایة القرآنیه» تألیف کرده است. بنای مفسر در این کتاب تفسیر آیات است به احادیث مرویه از مشایخ معتمد و علماء معتبر امامیه. در تفسیر آیه که حدیث صحیحی نیافته است مرویات علی بن ابراهیم قمی را ذکر نموده و آن احادیثی که به روایت ابن عباس آورده به نقل و طریق امامیه است. کتاب مصدر است به «دیباچه» و دوازده «باب» در مطالب مقدماتی تفسیر: باب 1. فی فضل العالم و المتعلم؛ 2. فی فضل القرآن و حامليه؛ 3. معنی الثقلین؛ 4. ان القرآن فیه تبیان کل شیئی؛ 5. ان القرآن له ظهر و بطن و عام و خاص و محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ؛ 6. ان الائمه عندهم القرآن الذی انزل علی رسول ص ع و یعلمونه؛ 7. فی النهی عن تفسیر القرآن بالرای؛ 8 فیما نزل علیه من القرآن من الاقسام؛ 9. نزل القرآن بایاك اعنی و اسمعی یاجاره؛ 10. العلة لم اتی القرآن باللسان العربی و ان المعجز فی نظمه و لم صار جدیدا علی ممر الازمان؛ 11. فی ذكر الكتب الماخوذ منها الكتاب؛ 12. فی اول سورة نزلت و آخر سورة. روضات الجنات این کتاب را به نام «الهادی و ضیاء النادی» در دو جلد یاد کرده است. در دیباچه سید ابوالحسن علی بن محمد بن عبدالجواد حسینی نامی را به مدح و تمجید یاد کرده است. مؤلف درباره انگیزه تألیف می‌گوید: بسیاری از آیات قرآنی را دیدم که با اخبار و احادیث اهل البیت تفسیر گردیده‌اند ولی آنها را پراکنده دیدم که معمولاً دست‌یابی به آنها مشکل و طاقت فرسا بود، از اینرو آنها را در این اثر گرد آوردم تا مورد استفاده همگان باشد و اگر در مورد آیه‌ای، روایتی وارد نشده بود یا به آن دست نیافتم تفسیر ابوالحسن علی بن ابراهیم بن هاشم را که به برخی از ائمه اطهار علیهم السلام از جمله امام صادق عرضه شده مأخذ و مورد استفاده قرار دادم شیوه وی در این تفسیر این است که ابتدا به نام سوره و محل نزول، فضیلت سوره و تعداد آیات اشاره می‌کند آنگاه آیاتی را که دارای روایت تفسیری می‌باشند ذکر کرده است. آغاز: بسمله، الحمدلله و سلام علی عباده الذی اصطفی اما بعد فیقول احوج العباد فی کل الزناد علی رب العباد یوم التناد هاشم بن سلیمان ...