وصایای پیامبر (ص) به امام علی (ع)

● وصایای پیامبر (ص) به امام علی (ع) = وصية النبی الی امیرالمؤمنین (ع) / حدیث / عربی vasāyā-ye payāmbar be emām ‘alī = waṣiyyat-un nabī ilā amīr-il-mu’minīn محمد (ص)، پیامبر اسلام، - 11 قمری mohammad, payāmbar-e eslām( - 633) وصایایی است که حضرت پیامبر اکرم (ص) به علی (ع) با عنوان «یاعلی، یا علی» فرموده است.در کتب روایی شیعه وسنی وصیت‌های متعددی از پیامبر اکرم (ص) به حضرت علی (ع) وارد شده که سندهمگی آنها به امام جعفر صادق (ع) می‌رسد. تفاوت عبارات این وصایا بیانگر تعدد وصدور آنها در زمان‌های مختلف است. در برخی نسخه‌ها احادیث «فصل، فصل» تقسیم بندی شده: 1. فصل فی الوضوء؛ 2. فصل فی الصلاة؛ 3. فصل فی الصوم؛ 4. فصل فی الصدقة؛ 5. فصل فی الخلاص؛ 6. فصل فی الدعاء؛ 7. فصل فی الصدق؛ 8 فصل فی التوبة؛ 9. فصل فی الامر بالمعروف؛ 10. فصل فی بر الوالدین؛ 11. فصل فی العلم و العالم؛ 12. فصل فی حفظ اللسان؛ 13. فصل فی الحیاء؛ 14. فصل فی الورع و تهذیب النفس؛ 15. فصل فی ذم الدنیا؛ 16. فصل فی القناعة؛ 17. بیان الایام و الاوقات المکروهه و المحبوبة؛ 18. فصل فی تعریف احوال الناس عند الله تعالی؛ 19. فصل فی علامات الخیر؛ 20. فصل فی علامات السوء؛ 21. فصل فی الاعداد؛ 22. فصل فی الامر؛ 23. فصل فیما قاله النبی؛ 24. فصل فی فنون شتی؛ 25. فصل فیما یروی من جملة هذه الوصایا غیر هذه النسخة. شیخ صدوق در کتاب من لایحضره الفقیه از دو طریق این وصیت را نقل کرده است: 1. حماد بن عمر، 2. انس بن محمد هر دو از امام صادق.نسخه‌های متعدد و متفاوتی از وصایای مذکور با روایات مختلف در کتابخانه‌های داخلی و خارجی موجود است. علامه مجلسی در بحارالانوار به نقل از مکارم الاخلاق، وصایای پیامبر (ص) به امام علی (ع) را نقل کرده است. شهید ثانی و فیض کاشانی با توجه به وجود راویان مجهول در طرق روایت وصیت، احتمال ساختگی بودن بخش‌هایی از آن را مطرح کرده‌اند. آغاز: قد حدثنی الشیخ الامام الاجل الحجاج الناصح عمر بن مطهر محمد النسفی رحمه الله باسناد صحیح عن علی بن ابی طالب كرم الله وجه انه قال دعانی رسول الله صلی الله علیه و سلم فقل یا علی انت منی بمنزلة هارون من موسی علیهماالسلام غیر انه لانبی بعدی ... انجام: فقد حذرتک اصل کل بلیة و امرتک باصل كل نعمة جليلة و اعطيتك فى هذه الوصية علم الاولين و الآخرين والحمدلله رب العالمین. چاپ: میراث حدیث شیعه، دفتر دوم، قم، مؤسسه فرهنگی دارالحدیث، 1378ش، ص 11 - 52، تحقیق احمد رضا حسینی. [الذریعه 109/25؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن أبی طالب 359-358؛ میراث حدیث شیعه 11/2-51؛ من لایحضره الفقیه 352/4]