نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الوجيزة في الدراية

al-wajīza fi-d dirāya
249 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/69683
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69683
تاریخ و سده تألیف: 1010 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 34، ص 272 تا 283
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: درایه
محل تألیف: مرو رود (ماروچاق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب خلاصه‌ای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز اثر
« الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... »
انجام اثر
« بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1010/10-1017 (246 نسخه) الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2 کشف الحجب و الاستار 599

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الوجيزة في الدراية / درايه / عربی al-wajīza fi-d dirāya شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: ذیقعده 1010ق؛ محل تألیف: مرو رود (ماروچاق) کتاب خلاصه‌ای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است. آغاز: الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... انجام: بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. چاپ: مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7) [دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)؛ الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2؛ کشف الحجب و الاستار 599] شرح و حواشی: 1- شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)

نسخه‌های خطی این اثر

249 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
491/2 محمد حسن بن محمد حسین بی‌تاریخ نسخ 10 شناسنامه ←
32
وزیری
یزد
3909/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←
33
امام صادق
اردکان یزد
259/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 7 شناسنامه ←
34
وزیری
یزد
3161/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
35
فیضیه
قم
874/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
36
امام صادق
قزوین
294/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
37
معصومیه
قم
77/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
38
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
39
دانشگاه
تهران
6724/2 حسینی نجفی نیشابوری، کمال الدین حسن بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
40
دانشگاه
تهران
9255/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
41
ملی
شیراز
711/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
42
امام، سید حسن
قائن
14/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 4 شناسنامه ←
43
دانشگاه
تهران
3072/5 شهرستانی، محمد تقی بن محمد حسین بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←
44
فیاض
تهران
بی شماره/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
45
مرتضوی
مشهد
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
46
رضوی
مشهد
21521 مرعشی، شهاب الدین ربیع الاول1349ق نسخ 4 شناسنامه ←
47
مرعشی
قم
13116/2 محمد صادق بن محمد حسن ذیقعده1347ق نسخ 7 شناسنامه ←
48
امام، سید حسن
قائن
25/3 افضل بن حسین قائنی خراسانی 1319ق نسخ 6 شناسنامه ←
49
مرعشی
قم
1001 بیدگلی، محمود بن محمد رضا 12 شعبان1318ق نسخ 3 شناسنامه ←
50
دانشگاه
تهران
821/3 بی‌کاتب 1317ق نسخ 2 شناسنامه ←
51
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
279/3 محمد بن حسن راوندی 1315ق - - شناسنامه ←
52
معصومیه
قم
1-6203 محمد رضی رانکوهی شنبه 8 صفر1314ق نستعلیق - شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
11388/11 محمد امین بن علی محمد، موسوی جزائری شوشتری دوشنبه نیمه دوم جمادی الثانی 1312ق نسخ 4 شناسنامه ←
54
گلپایگانی
قم
5/ 7871-53/81 غلامحسین 1312ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
55
مرکز احیاء
قم
3819/2 ابوالفضل موسوی 18 ربیع الاول1310ق نسخ 5 شناسنامه ←
56
دانشگاه
تهران
4509/6 قائم مقام فراهانی، علی اکبر بن علی 10 ربیع الاول1308ق - 6 شناسنامه ←
57
رضوی
مشهد
23996 محمد حسن بن میرزا عبدالرحیم نهاوندی ربیع الاول1307ق شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
58
مرعشی
قم
14070/6 بی‌کاتب 6 ذیقعده 1305ق - 10 شناسنامه ←
59
مرعشی
قم
6068/2 محمد تقی بن محمد صالح 1303-1304ق نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
60
گلپایگانی
قم
237/2-2/57 محمد بن محمدباقر 2 ذیقعده1303ق نستعلیق 3 شناسنامه ←