الوافی

● الوافی / حدیث / عربی al-wāfī فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680) تاریخ تألیف: پایان یافته در 1068ق کتاب حدیثی است در چهارده جزو، که هر جزو آن اثری مستقل است، جمیع احادیث مندرج در کتب اربعه شیعه (کافی، من لایحضره الفقیه، تهذیب الأحکام و استبصار) در وافی بیان شده و مشکلات آن شرح و تفصیل یافته است. الوافی دارای «مقدمه» و چهارده «کتاب» و «خاتمه»ای است و در هر کتاب خطبه و دیباچه و خاتمه‌ای وجود دارد. از پنج دانشمند محمد نام اخیر «او و سید میرزای جزایری و مجلسی و حر عاملی و میرزا محمد حسین نوری» گویا نخستین کس از آنها باشد که به گرد آوردن خبرهای پراکنده در کتاب‌ها پرداخته است. تقسیمات این کتاب از این قرار است: مقدمه اول: دربیان شناختن علوم دینیه؛ مقدمه دوم: دربیان شناختن اسانید مشترکه وغیرها؛ مقدمه سوم: دربیان اصطلاحات وقواعدی است که مؤلف برای این کتاب وضع کرده‌اند؛ کتاب یا جزء 1.عقل وجهل وتوحید؛ 2.حجة؛ 3. ایمان وکفر؛ 4. طهارت وتزین؛ 5. صلوة ودعاء وقرآن؛ 6.زکوة وخمس ومیراث؛ 7. صوم واعتکاف ومعاهدات؛ 8.حج وعمره وزیارات؛ 9. در حسبه (امر به معروف ونهی از منکر) واحکام وشهادات؛ 10.معایش ومکاسب ومعاملات؛ 11. مطاعم ومشارب وتجملات؛ 12.نکاح وطلاق وولادات؛ 13. جنائز وفرائض (میراث) و وصیت؛ 14. روضه که جامع مطالب متفرقه است؛ خاتمه: در بیان آنچه از فقیه وتهذیبین در ابتداء اسناد آن ساقط گردیده است. آغاز: نحمدک اللهم یا من هدانا بانوار القرآن و الحدیث لمعرفة الفرایض و السنن و نجانا بسفینة اهل بیت نبیه من امواج الفتن چاپ: مشار عربی 981-982؛ تهران، سنگی، 1375ق (افست از روی چاپ 1324ق، به سعی و اهتمام حاجی محمد مهدی صاحب تاجر اصفهانی مشهور به «سمسار» و آقا محمد مهدی تاجر کتابفروش، به درخواست و تصحیح و مقابله محمدرضا بن عبدالرسول رضوی خوانساری)، رحلی؛ (ج5-8)ایران، سنگی، 1325، رحلی، 572ص [الذریعة 13/25؛ ریحانة الادب 369/4؛ ضیاء الابصار فی ترجمة علماء خوانسار 631/2؛ فهرست‌های خودنوشت فیض 284؛ میراث حدیث شیعه 625/2؛ طبقات اعلام الشیعة، قرن 12 هـ ص 584؛ فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه، ج 6 صص 264-319؛ مکتبة امیرالمؤمنین 495/4 - 520؛ الاوقاف العامة بغداد 669/1؛ دنا 935/10-962(729 نسخه)] شروح و حواشی: 1- فرائد الفوائد؛ حسینی سبزواری، جعفر بن محمد (- قرن 11) 2- حاشیة الوافی؛ شریف کاشانی، فضل الله بن محمد (- قرن 11) 3- شرح الألفاظ و الاسماء التی اختص اطلاقها بکتاب الوافی = مصطلحات کتاب الوافی؛ شریف کاشانی، فضل الله بن محمد (-11) 4- مقدمة الوافی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) 5- الشافی المنتخب من الوافی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091ق) 6- فهرس ابواب الوافی = اصطلاحات صاحب الوافی فی الاسانید؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115ق) 7- شرح الوافی؛ قزوینی، محمد رضی بن محمد نبی (-1137ق) 8- فهرس الوافی؛ علم الهدی کاشانی، اسحاق بن محمد (-1147) 9- حاشیة الوافی؛ مؤمن قمی، محمد رضا بن محمد (- قرن 13) 10- حاشیة الوافی؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205ق) 11- شرح الوافی؛ عاملی غروی، جواد بن محمد (1152-1226ق) 12- فهرس الوافی؛ کوهپائی اصفهانی، احمد بن محمد (-1259ق) 13- المواعظ المنتخبة من کتاب الروضة من کتاب الوافی 14- الوافی (منتخب) 15- شرح کتاب وافی