نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نسیم ربیع

nasīm-e rabī‘
/w/67796
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67796
پدیدآور / مؤلف: اعتبارخان
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 384 تا 385
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: ادبیات
اهدا / به درخواست: سلطان محمد قلی قطب شاه
اثر مرتبط / وابسته به: ربیع الابرار و نصوص الاخبار؛ زمخشری، محمود بن عمر (467-538ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

گزیده «ربیع الابرار و نصوص الاخبار» جارالله زمخشری است، در 81«فصل» در روایات و حکایات در موضوعات مختلف. مؤلف این اثر، در مقدمه خود را اعتبار خان معرفی کرده و می گوید آن را از ترجمه نسیم ربیع گزیده است. وی نسیم ربیع را از شیخ ابوالقاسم زمخشری دانسته که در زمان شاه شجاع تألیف کرده و عزیزی آن را به زبان فارسی ترجمه کرده که چون مشتمل بر اطناب و تطویل بود به تلخیص آن اقدام کرده است.باید دانست که نسیم ربیع نام ترجمه ربیع الابرار است؛ در برگ 21 نسخه حاضر به نام مترجم تصریح شده است: «مترجم کتاب محمد بن ابن احمد سمرقندی صوفی تاب الله علیه سالی که شرف زیارت کعبه معظمه یافته بود ...»؛ به جهت افتادگی طرفین و میانه نسخه اطلاعات بیشتری به دست نیامد و در منابع و فهارس نیز سرنخی از ترجمه و این تلخیص و مترجم و گزین کننده نیافتم.در این کتاب از امامان شیعیه روایت‌هایی نقل شده و از اشعار فارسی استفاده شده است.اکنون عناوین برخی فصل‌ها: فصل 1. فی الاوقات و ذکر الدنیا و الاخرة؛ 2. فی السماء و الکواکب و ذکر العرش و الکرسی؛ 3. فی السحاب و المطر و الثلج و الرعد و البرق؛ 4. فی الریح و النسیم و الحر و البرد و الظل؛ 5. فی النار و احوالها و انواعها و ذکر نار جهنم و اهوالها؛ ... 10. فی الملائکة و الجن و الانس و ذکر الامم و الانبیاء من العرب و العجم؛ ... 15. فی تبدل الاحوال و الفتن و عزل الولاة؛ ... 20. فی الجنایات و العفو و العقاب و العذر و التوبه؛ ... 25. فی العادات الحسنة و القبیحة؛ ... 30. فی الروایح و الطیب و التطیب؛ ... 35. فی الشوق و الحنین الی الاوطان و الاهل و الاحبة؛ ... 40. فی الاصوات و الالحان و تحریمه؛ ... 45. فی الطمع و الرجاء و التمنی و الحرص و الوعد و تجارة؛ ... 50. فی العبد و الاماء ...؛ 55. فی العجایب و النوادر؛ ...60. فی العلم و الادب و الحکمة و الکتاب؛ ... 65. فی الفال و الرقی و السحور و العین و اللغز؛ ...70. فی ذکر القضاة و الشهود و الدیون؛ ... 75. فی اللباس و الحلی و المفارش و الوساید؛ ... 80 فی الموت و ما يتصل به من التعزية و المرثیه؛ 81 فی الملک و السلطان و الامارة و البيعة و الخلافة.اندکی از مقدمه نسخه افتاده و از آخر نیز تا فصل هشتادم در نسخه موجود است و در میانه نیز از فصل 30 تا 50 را فاقد است.

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نسیم ربیع / ادبیات / فارسی nasīm-e rabī‘ اعتبارخان، ق 11 قمری e‘tebārxān(- 17c) وابسته به: ربیع الابرار و نصوص الاخبار؛ زمخشری، محمود بن عمر (467-538ق) اهداء به: سلطان محمد قلی قطب شاه گزیده «ربیع الابرار و نصوص الاخبار» جارالله زمخشری است، در 81«فصل» در روایات و حکایات در موضوعات مختلف. مؤلف این اثر، در مقدمه خود را اعتبار خان معرفی کرده و می گوید آن را از ترجمه نسیم ربیع گزیده است. وی نسیم ربیع را از شیخ ابوالقاسم زمخشری دانسته که در زمان شاه شجاع تألیف کرده و عزیزی آن را به زبان فارسی ترجمه کرده که چون مشتمل بر اطناب و تطویل بود به تلخیص آن اقدام کرده است.باید دانست که نسیم ربیع نام ترجمه ربیع الابرار است؛ در برگ 21 نسخه حاضر به نام مترجم تصریح شده است: «مترجم کتاب محمد بن ابن احمد سمرقندی صوفی تاب الله علیه سالی که شرف زیارت کعبه معظمه یافته بود ...»؛ به جهت افتادگی طرفین و میانه نسخه اطلاعات بیشتری به دست نیامد و در منابع و فهارس نیز سرنخی از ترجمه و این تلخیص و مترجم و گزین کننده نیافتم.در این کتاب از امامان شیعیه روایت‌هایی نقل شده و از اشعار فارسی استفاده شده است.اکنون عناوین برخی فصل‌ها: فصل 1. فی الاوقات و ذکر الدنیا و الاخرة؛ 2. فی السماء و الکواکب و ذکر العرش و الکرسی؛ 3. فی السحاب و المطر و الثلج و الرعد و البرق؛ 4. فی الریح و النسیم و الحر و البرد و الظل؛ 5. فی النار و احوالها و انواعها و ذکر نار جهنم و اهوالها؛ ... 10. فی الملائکة و الجن و الانس و ذکر الامم و الانبیاء من العرب و العجم؛ ... 15. فی تبدل الاحوال و الفتن و عزل الولاة؛ ... 20. فی الجنایات و العفو و العقاب و العذر و التوبه؛ ... 25. فی العادات الحسنة و القبیحة؛ ... 30. فی الروایح و الطیب و التطیب؛ ... 35. فی الشوق و الحنین الی الاوطان و الاهل و الاحبة؛ ... 40. فی الاصوات و الالحان و تحریمه؛ ... 45. فی الطمع و الرجاء و التمنی و الحرص و الوعد و تجارة؛ ... 50. فی العبد و الاماء ...؛ 55. فی العجایب و النوادر؛ ...60. فی العلم و الادب و الحکمة و الکتاب؛ ... 65. فی الفال و الرقی و السحور و العین و اللغز؛ ...70. فی ذکر القضاة و الشهود و الدیون؛ ... 75. فی اللباس و الحلی و المفارش و الوساید؛ ... 80 فی الموت و ما يتصل به من التعزية و المرثیه؛ 81 فی الملک و السلطان و الامارة و البيعة و الخلافة.اندکی از مقدمه نسخه افتاده و از آخر نیز تا فصل هشتادم در نسخه موجود است و در میانه نیز از فصل 30 تا 50 را فاقد است.

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
9643/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 141 شناسنامه ←