نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر

nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67608
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67608
تاریخ و سده تألیف: 674 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 326 تا 330
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... »
انجام اثر
« و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 125/24 طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204 مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4 ریاض العلماء 8/2 و 337/5 مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107 کشف الحجب و الاستار ص 580 دنا 658/10-660 (68 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر / فقه / عربی nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir ابن سعید، یحیی بن احمد، 601 - 689 ؟ قمری ebn-e sa‘īd,yaḥyā ebn-e aḥmad (1205 - 1291) تاریخ تألیف: 674ق احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ». آغاز: بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... انجام: و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. چاپ: تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی [الذریعة 125/24؛ طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204؛ مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4؛ ریاض العلماء 8/2 و 337/5؛ مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107؛ کشف الحجب و الاستار ص 580؛ دنا 658/10-660 (68 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
8045 محمد بن محمود ذیقعده1121ق نسخ 76 شناسنامه ←
32
مرعشی
قم
11431/7 محمد هاشم 1176ق نسخ 22 شناسنامه ←
33
مرعشی
قم
5657/5 بی‌کاتب با تاریخ 1187ق نسخ 37 شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
8043 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 48 شناسنامه ←
35
گلپایگانی
قم
468/4-3/88 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 65 شناسنامه ←
36
مرعشی
قم
13783/5 قفطانی، مهدی بن حسن اواخرقرن13 نسخ 37 شناسنامه ←
37
مجلس
تهران
15753/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 23 شناسنامه ←
38
نواب
مشهد
304 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 78 شناسنامه ←
39
رضوی
مشهد
19133 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
40
مدرسه غرب
همدان
240/1 محمد علی نعمة اللهی 29 ربیع الثانی 1202ق نسخ - شناسنامه ←
41
مرعشی
قم
1771 احمد بن زین الدین بن ابراهیم احسائی (شیخ احمد احسائی معروف) 3 جمادی الاول 1217ق نسخ 68 شناسنامه ←
42
مجلس
تهران
149/1 معزی محمد مهدی بن شرف الدین 1224ق - 40 شناسنامه ←
43
وزیری
یزد
3227/1 محمد تقی بن محمد رضا یزدی 1231ق نسخ 40 شناسنامه ←
44
امام صادق
قزوین
636 محمد جعفر بن محمد حسن 1240ق نسخ 65 شناسنامه ←
45
مجلس
تهران
10181/4 موسوی لاریجانی، محمد علی بن محمد 1244ق نسخ - شناسنامه ←
46
رضوی
مشهد
19811 بی‌کاتب اواخر شعبان 1246ق نسخ 29 شناسنامه ←
47
دانشگاه
تهران
3341/11 منصور بن عبدالله 1247ق نسخ 7 شناسنامه ←
48
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
575/4 بی‌کاتب 1250ق نسخ 33 شناسنامه ←
49
دانشگاه
اصفهان
12/2 بیدگلی، محمد علی 3 ذیحجه 1259ق نسخ - شناسنامه ←
50
ملی
تهران
4495/1 جواد حسینی قمی 1260ق نسخ 61 شناسنامه ←
51
گلپایگانی
قم
1259/1-7/159 رضا قلی قلیجی 1263ق نستعلیق 52 شناسنامه ←
52
الهیات
مشهد
22567/1 میرزا محمد بن حاجی آقا جانی فراهانی رجب 1274ق نستعلیق - شناسنامه ←
53
مجلس
تهران
9073/4 قفطان، احمد بن حسن جمادی الثانی 1276ق نسخ 44 شناسنامه ←
54
مدیر شانه چی
مشهد
19/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
55
طبسی
قم
219/2 جواد بن شیخ مراد 10صفر1278ق - 49 شناسنامه ←
56
مرعشی
قم
683 محمد ابراهیم ملا حسن ربیع الاول1285ق نسخ 73 شناسنامه ←
57
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره/1 بی‌کاتب چهارشنبه سلخ رمضان1291ق - - شناسنامه ←
58
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره/1 موسوی کرمانشاهی، حسین یک‌شنبه 15 رجب1291ق - - شناسنامه ←
59
دهگان
اراک
156/2 ملا محمد باقر گواری چهارشنبه 11 صفر1298ق - 39 شناسنامه ←
60
گوهرشاد
مشهد
1486 بی‌کاتب 7 جمادی الاول1307ق، به فرموده شریعتمدار سرکار آقای آقا منیر نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←