شناسنامه کتابشناختی اثر
نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر
nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
71
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/67608
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67608
پدیدآور / مؤلف:
ابن سعید، یحیی بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
674 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 326
تا 330
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتابهای فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف میباشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت دادهاند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... »
انجام اثر
« و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 125/24
طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204
مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4
ریاض العلماء 8/2 و 337/5
مقدمهای بر فقه شیعه 107
کشف الحجب و الاستار ص 580
دنا 658/10-660 (68 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر / فقه / عربی
nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
ابن سعید، یحیی بن احمد، 601 - 689 ؟ قمری
ebn-e sa‘īd,yaḥyā ebn-e aḥmad (1205 - 1291)
تاریخ تألیف: 674ق
احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتابهای فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف میباشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت دادهاند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز: بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ...
انجام: و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم.
چاپ: تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
[الذریعة 125/24؛ طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204؛ مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4؛ ریاض العلماء 8/2 و 337/5؛ مقدمهای بر فقه شیعه 107؛ کشف الحجب و الاستار ص 580؛ دنا 658/10-660 (68 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
71 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
5885/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
26258 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
10254/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
7128 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 55 | شناسنامه ← |
| 5 |
معصومیه
قم
|
4/139/3-7339 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
11669/2 | بیکاتب | بیتاریخ | ثلث، نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
235/3 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
26883 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
بدون شماره/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
2796/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 44 | شناسنامه ← |
| 11 |
وزیری
یزد
|
110/5 | محمد حسین بن علی اکبر کرمانی | رمضان1348ق | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 12 |
گوهرشاد
مشهد
|
1486 | بیکاتب | 7 جمادی الاول1307ق، به فرموده شریعتمدار سرکار آقای آقا منیر | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 13 |
دهگان
اراک
|
156/2 | ملا محمد باقر گواری | چهارشنبه 11 صفر1298ق | - | 39 | شناسنامه ← |
| 14 |
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
|
بدون شماره/1 | موسوی کرمانشاهی، حسین | یکشنبه 15 رجب1291ق | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
|
بدون شماره/1 | بیکاتب | چهارشنبه سلخ رمضان1291ق | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
683 | محمد ابراهیم ملا حسن | ربیع الاول1285ق | نسخ | 73 | شناسنامه ← |
| 17 |
طبسی
قم
|
219/2 | جواد بن شیخ مراد | 10صفر1278ق | - | 49 | شناسنامه ← |
| 18 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
19/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
9073/4 | قفطان، احمد بن حسن | جمادی الثانی 1276ق | نسخ | 44 | شناسنامه ← |
| 20 |
الهیات
مشهد
|
22567/1 | میرزا محمد بن حاجی آقا جانی فراهانی | رجب 1274ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 21 |
گلپایگانی
قم
|
1259/1-7/159 | رضا قلی قلیجی | 1263ق | نستعلیق | 52 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تهران
|
4495/1 | جواد حسینی قمی | 1260ق | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 23 |
دانشگاه
اصفهان
|
12/2 | بیدگلی، محمد علی | 3 ذیحجه 1259ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 24 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
575/4 | بیکاتب | 1250ق | نسخ | 33 | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
3341/11 | منصور بن عبدالله | 1247ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
19811 | بیکاتب | اواخر شعبان 1246ق | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
10181/4 | موسوی لاریجانی، محمد علی بن محمد | 1244ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
امام صادق
قزوین
|
636 | محمد جعفر بن محمد حسن | 1240ق | نسخ | 65 | شناسنامه ← |
| 29 |
وزیری
یزد
|
3227/1 | محمد تقی بن محمد رضا یزدی | 1231ق | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
149/1 معزی | محمد مهدی بن شرف الدین | 1224ق | - | 40 | شناسنامه ← |