نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر

nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67608
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67608
تاریخ و سده تألیف: 674 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 326 تا 330
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... »
انجام اثر
« و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 125/24 طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204 مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4 ریاض العلماء 8/2 و 337/5 مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107 کشف الحجب و الاستار ص 580 دنا 658/10-660 (68 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر / فقه / عربی nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir ابن سعید، یحیی بن احمد، 601 - 689 ؟ قمری ebn-e sa‘īd,yaḥyā ebn-e aḥmad (1205 - 1291) تاریخ تألیف: 674ق احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ». آغاز: بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... انجام: و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. چاپ: تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی [الذریعة 125/24؛ طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204؛ مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4؛ ریاض العلماء 8/2 و 337/5؛ مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107؛ کشف الحجب و الاستار ص 580؛ دنا 658/10-660 (68 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
5885/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
26258 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
10254/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 50 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
7128 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 55 شناسنامه ←
5
معصومیه
قم
4/139/3-7339 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
11669/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ ثلث، نسخ 55 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
235/3 عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
8
ملی
تهران
26883 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
9
ثقة الاسلام
تبریز
بدون شماره/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
2796/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 44 شناسنامه ←
11
وزیری
یزد
110/5 محمد حسین بن علی اکبر کرمانی رمضان1348ق نسخ 15 شناسنامه ←
12
گوهرشاد
مشهد
1486 بی‌کاتب 7 جمادی الاول1307ق، به فرموده شریعتمدار سرکار آقای آقا منیر نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
13
دهگان
اراک
156/2 ملا محمد باقر گواری چهارشنبه 11 صفر1298ق - 39 شناسنامه ←
14
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره/1 موسوی کرمانشاهی، حسین یک‌شنبه 15 رجب1291ق - - شناسنامه ←
15
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره/1 بی‌کاتب چهارشنبه سلخ رمضان1291ق - - شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
683 محمد ابراهیم ملا حسن ربیع الاول1285ق نسخ 73 شناسنامه ←
17
طبسی
قم
219/2 جواد بن شیخ مراد 10صفر1278ق - 49 شناسنامه ←
18
مدیر شانه چی
مشهد
19/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
9073/4 قفطان، احمد بن حسن جمادی الثانی 1276ق نسخ 44 شناسنامه ←
20
الهیات
مشهد
22567/1 میرزا محمد بن حاجی آقا جانی فراهانی رجب 1274ق نستعلیق - شناسنامه ←
21
گلپایگانی
قم
1259/1-7/159 رضا قلی قلیجی 1263ق نستعلیق 52 شناسنامه ←
22
ملی
تهران
4495/1 جواد حسینی قمی 1260ق نسخ 61 شناسنامه ←
23
دانشگاه
اصفهان
12/2 بیدگلی، محمد علی 3 ذیحجه 1259ق نسخ - شناسنامه ←
24
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
575/4 بی‌کاتب 1250ق نسخ 33 شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
3341/11 منصور بن عبدالله 1247ق نسخ 7 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
19811 بی‌کاتب اواخر شعبان 1246ق نسخ 29 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
10181/4 موسوی لاریجانی، محمد علی بن محمد 1244ق نسخ - شناسنامه ←
28
امام صادق
قزوین
636 محمد جعفر بن محمد حسن 1240ق نسخ 65 شناسنامه ←
29
وزیری
یزد
3227/1 محمد تقی بن محمد رضا یزدی 1231ق نسخ 40 شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
149/1 معزی محمد مهدی بن شرف الدین 1224ق - 40 شناسنامه ←