نزهة الابصار و الاسماع فی اخبار ذوات القناع

● نزهة الابصار و الاسماع فی اخبار ذوات القناع / حدیث / عربی nuzhat-ul abṣār wa-l asmāʻ fī axbār-i ḏawāt-ul qināʻ صدیق، بدرالدین بن سالم، قرن 11 قمری seddīq, badr-od-dīn ebn-e sālem(- 17c) بنا بر نظر احتمالی اسماعیل پاشا بغدادی درباره زنان و اخبار آنان و زیباشناسی مردان مشتمل بر روایاتی مستند درباره مردان و زنان و اصناف مرد و زن دارای ده«باب» که مؤلف فهرست آن را در دیباچه بدین گونه می‌آورد: 1. فی الحسن و الجمال و کراهة النظر الى الصور القبیحه؛ 2. فی اختیار الخیرات الاصائل؛ 3. فی فضل التزویج و الاولاد؛ 4. مباشرت با زنان و منافع و مضار آن؛ 5. انواع مباشرت و نوع لذت بخش آن؛ 6. حرص النساء علی النکاح و ذکر من افضیت بها؛ 7. فیما قیل فیهن من الاوصاف؛ 8. رنگ‌ها و بهترین آنها؛ 9. جوانی و پیری؛ 10. نهی از زنا و لواط. مؤلف از امام جعفر بن محمد صلوات الله علیه و نیز از بعض مشاهیر اهل سنت و اشخاص بسیار مشهور و غیرمشهور و نیز ازاین مآخذ یاد می‌کند، مانند: فوائد ابوالحسن فراء، فردوس الاخبار، طبرانی، یحیی بن علی المنجم، مفرح النفس از حکیم بدر الدین بن ... قاضی بعلبک، لبابه بنت عبد الله بن عباس، حیی بن اخطب، حماد بن اسحاق، عائشه بنت طلحه، ولاده بنت المستکفی بالله، تتحفة العروس، صاحب الخریده، نزهة الجلساء فی اخبار النساء للسیوطی، صله ابن بشکوال، قلائد العقیان، الجماهر بیرونی، عاتکه بنت عمرو بن نفیل، الامام حسن بن القطان فی كتابه النظر فی احكام النظر، ابن رشد، فضل بن محمد الطبي، الاذكياء لابن الجوزی، حارث بن کلده طبيب العرب، شرح مقامات حریری از شریشی، صنوبری (شاعر)، عکاشة القمی (شاعر)، محمد بن زبیده (الامین بن الرشید) ابو العیناء، البهاء زهیر عقلاء المجانین، اربعه عدویه، الشیخ عبد العزيز الدیرینی، حاشیه الشفا للتلمسانی، ابو الحسین الجزار، حسن بن ابی الطیب، شیخ زین الدین المعروف بالحکم قاضی بن قریعة البغدادی، راحة الارواح از ازهری، الشهاب المنصوری (شعر)، جلال الدین بن شاس، عبد الوهاب شعرانی، ابراهیم المتبولی. مؤلف از خویشتن نیز اشعاری می‌آورد. آغاز: بسمله الحمد لله الذی خلق الانسان و قومه فی احسن تقویم ... و بعد فقد سالنی بعض الاحبة المترددین علی ان اجمع لهم كتابا فی اخبار ذوى القناع ... و مأثور ان حب النساء و التشبیب بهن ... مما اعتنی به الاكابر ... و سمیته نزهة الابصار ... و قد اختصرته غاية الاختصار چاپ: اسکندریه مصر، 1290 [ایضاح المكنون 643/2؛ فهرست دار الكتب 408/3]