نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نثر اللآلی

naṯr-ul la'ālī
143 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67116
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67116
پدیدآور / مؤلف: طبرسی، فضل بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 95 تا 103
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الدر المکنون (ad-durr-ul maknūn)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی)
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. »
انجام اثر
« حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی <!-- page: 96 --> فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22 فهرستواره منزوی 655/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نثر اللآلی = الدر المکنون / حدیث / عربی naṯr-ul la'ālī = ad-durr-ul maknūn ؟ طبرسی، فضل بن حسن، 468؟ - 548 ؟ قمری tabarsī,fazl ebn-e hasan (1076 - 1154) منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی) آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. انجام: حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. چاپ: مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6] شرح و حواشی: 1- درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) 2- نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) 3- نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) 4- نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) 5- گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) 6- نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) 7- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) 8- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) 9- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) 10- شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین 11- نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی 12- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم 13- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله 14- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) 15- نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

143 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مجلس
تهران
4975/2 بی‌کاتب 1284ق نسخ 3 شناسنامه ←
92
ملی
تهران
2821/8 بی‌کاتب 1293ق - 9 شناسنامه ←
93
مرکز احیاء
قم
3929/2 علاءالدین علی بن علی رضا بن علی بن محمد بن عبدالغفور ثقفی 1293ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
94
ملک
تهران
2942 وقار شیرازی، احمد بن محمد شفیع 1294ق نسخ 18 شناسنامه ←
95
سلطنتی
تهران
1317 محمد اسمعیل افشار 1295ق نستعلیق، نسخ 29 شناسنامه ←
96
امام صادق
قم
47 ابن طوغان ارسلان، یوسف قرن 14 نسخ 29 شناسنامه ←
97
مجلس
تهران
15982/5 بی‌کاتب قرن 14 - 12 شناسنامه ←
98
مرکز احیاء
قم
3439/1 بی‌کاتب 1305ق نسخ 4 شناسنامه ←
99
سلطنتی
تهران
1316 عبدالعلی مشهدی ربیع الثانی 1306ق نسخ 32 شناسنامه ←
100
دارالحدیث
قم
374 میرزا نعمت الله بن آقا میرزا زین العابدین ملقب به فخر الاشراف 1311ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
101
مسجد اعظم
قم
2651/2 محمدحسن بن غلامحسین کرمانی ذیقعده1311ق نسخ 11 شناسنامه ←
102
کاظمینی
یزد
168/5 سید محمد بن سید کاظم طباطبائی جمعه 17 صفر1312ق نسخ 6 شناسنامه ←
103
گلپایگانی
قم
4843/11-24/143 حسینی لاریجانی، یحیی بن علی محمد 3 رمضان1313ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
104
مرکز احیاء
قم
1820 میرزا مهدی اصفهانی شعبان1314ق نسخ 19 شناسنامه ←
105
مرعشی
قم
8859 فتحعلی بن غلامعلی ذیقعده1315ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
106
رضوی
مشهد
28706 عیسی نوری مازندرانی 1328ق نسخ - شناسنامه ←
107
دانشگاه
تهران
2130/6 سردار کابلی، حیدر قلی 1349ق - 6 شناسنامه ←
108
مرعشی
قم
1235/2 حیدرقلی بن نور محمد خان کابلی غره رمضان1349ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
109
سعید نفیسی
تهران
65 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
110
رضوی
مشهد
1876 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
111
شیخ علی حیدر
مشهد
830/5 مراد طباطبائی بروجردی بی‌تاریخ نسخ 7 شناسنامه ←
112
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
113
حقوق
تهران
11/24 - ب بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
114
مجلس
تهران
12359/25 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 34 شناسنامه ←
115
مجلس
تهران
14001/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
116
وزیری
یزد
3218/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 24 شناسنامه ←
117
امام صادق
اردکان یزد
132/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
118
ملی
تهران
4572/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 7 شناسنامه ←
119
مرکز احیاء
قم
2426/12 نامشخص - - 9 شناسنامه ←
120
ملی
تهران
4072/1 زین العابدین بن ابی الحسن بی‌تاریخ نسخ 8 شناسنامه ←