نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نثر اللآلی

naṯr-ul la'ālī
143 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67116
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67116
پدیدآور / مؤلف: طبرسی، فضل بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 95 تا 103
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الدر المکنون (ad-durr-ul maknūn)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی)
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. »
انجام اثر
« حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی <!-- page: 96 --> فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22 فهرستواره منزوی 655/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نثر اللآلی = الدر المکنون / حدیث / عربی naṯr-ul la'ālī = ad-durr-ul maknūn ؟ طبرسی، فضل بن حسن، 468؟ - 548 ؟ قمری tabarsī,fazl ebn-e hasan (1076 - 1154) منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی) آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. انجام: حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. چاپ: مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6] شرح و حواشی: 1- درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) 2- نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) 3- نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) 4- نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) 5- گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) 6- نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) 7- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) 8- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) 9- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) 10- شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین 11- نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی 12- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم 13- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله 14- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) 15- نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

143 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
12207 عبدالرحیم بن محمد تقی 1027ق نسخ 15 شناسنامه ←
32
مجلس
تهران
9466/77 غفاری مازندرانی، احمد بن علی 7 ذیحجه 1029ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
15640 محمد باقر خان بن محمد باقر خان بیگلربیگی قاجار 1032ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
34
مفتاح
تهران
260/3 بی‌کاتب 1055ق نسخ - شناسنامه ←
35
علامه طباطبائی
شیراز
901 بی‌کاتب دوشنبه 5 ربیع الثانی1056ق نسخ 22 شناسنامه ←
36
مرعشی
قم
5651/4 بی‌کاتب 1068ق نسخ 8 شناسنامه ←
37
مرعشی
قم
6434/2 شاه رضا ین حیدر کهنمونئی 1070ق نسخ 4 شناسنامه ←
38
مدرسه رضویه
قم
89/2 عبدالله بن شیخ محیی الدین بن شیخ عبداللطیف بن شیخ علی بن ابی جامع عاملی حارثی همدانی 1070ق نسخ 5 شناسنامه ←
39
سپهسالار
تهران
2799 بی‌کاتب 1074ق نسخ 4 شناسنامه ←
40
رضوی
مشهد
ض20199 فراهانی، شهریار بن الله داد 1076ق نسخ 4 شناسنامه ←
41
رضوی
مشهد
34406 فراهانی، شهریار بن الله داد 1076ق نسخ 4 شناسنامه ←
42
ملی
تهران
1306/2 نظر علی بن ملاکلب علی 1082ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
43
نوربخش
تهران
57/1 محمد بن لاجین 1093ق نسخ 10 شناسنامه ←
44
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
587/2 عبدالعلی بن میرزا محمد مومن حسینی 1100ق، برای میرزا مومن نسخ 3 شناسنامه ←
45
ملک
تهران
1099/5 بی‌کاتب با تاریخ 1100ق نسخ - شناسنامه ←
46
رضوی
مشهد
38475 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 21 شناسنامه ←
47
مرعشی
قم
12565/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 5 شناسنامه ←
48
سلطنتی
تهران
1314 نیریزی، احمد 1111ق نستعلیق، شکسته، نسخ 46 شناسنامه ←
49
ملک
تهران
5893/4 بی‌کاتب ذیقعده1103ق نستعلیق - شناسنامه ←
50
گلپایگانی
قم
870/1-5/160 محمد فاضل بن مرحوم محمد صالح کشمیری 24 شعبان1111ق نسخ 7 شناسنامه ←
51
ملک
تهران
6141/1 نیریزی، احمد شوال 1115ق نسخ 2 شناسنامه ←
52
گلپایگانی
قم
134-1/134 میرزا خلیل خوشنویس 1127ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
53
مجلس
تهران
513/8-طباطبائی ... ابن المرحوم محمد کریم محمد حسین 1139ق - 1 شناسنامه ←
54
رضوی
مشهد
23457 بی‌کاتب 1147ق نسخ 3 شناسنامه ←
55
ملی
تهران
3535/2 بی‌کاتب 1164ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
56
ملی
تهران
841 منشی شیرازی، هدایت الله قرن 13 نستعلیق 10 شناسنامه ←
57
وزیری
یزد
1377/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 28 شناسنامه ←
58
گلپایگانی
قم
2576/12-38/196 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 6 شناسنامه ←
59
گلپایگانی
قم
5300/3-26/180 بی‌کاتب قرن 13 - 8 شناسنامه ←
60
رضوی
مشهد
12761/5 بی‌کاتب قرن 13 - 15 شناسنامه ←