نثر الجمان فى تراجم الاعیان

● نثر الجمان فى تراجم الاعیان / تاریخ / عربی naṯr-ul jumān fī tarājim-il a‘yān فیومی، احمد بن محمد، - 770؟ قمری fayyūmī, aḥmad ebn-e moḥammad(- 1369) کتاب تاریخی متوسط و ارزنده‌ای است که وقایع و حوادث و وفیات مشاهیر از سلاطین و دانشمندان و شعرا و غیر آنها تا سال 745ق در آن درج شده و در لابه‌لای کتاب مطالب و فوایدی در جغرافی و غیر آن نیز به چشم می‌خورد. نسخه کاملی از این کتاب در فهارس نسخ خطی و منابع کتاب‌شناسی به دست نیامد؛ لذا به خوبی دانسته نیست که ابتدای گزارش تاریخ‌نگار از چه سالی است. نسخه‌های ناقص موجود است، از اثنای حوادث سال 533ق شروع می‌شود و به حوادث سال 745ق خاتمه می‌یابد. نام کتاب در منابع کهن دیده نشد و در فهارس و مصادر جدید نیز درباره مؤلف کتاب، اختلافی رخ داده است. آربری در فهرست کتابخانه چستربیتی و لطفی عبدالبدیع در فهرس المخطوطات المصورة و عمر رضا کحاله در معجم المؤلفین، علی بن محمد بن علی مقری فیومی را مؤلف این کتاب دانسته‌اند. اما خیر الدین زرکلی در الأعلام و خالد عبدالکریم جمعه در فهرس المخطوطات المصورة، مؤلف کتاب را ابوالعباس احمد بن محمد بن علی فیومی معرفی کرده‌اند. (ابوالفضل حافظیان) [الأعلام، زرکلی: 224/1؛ معجم المؤلفین: 132/2 و 223/7؛ ریحانة الادب: 385/4؛ فهرس المخطوطات المصورة (معهد المخطوطات العربیة)، الجزء الثانی، التاریخ: 272/1 و 442/4؛ فهرس المخطوطات المصورة (معهد المخطوطات العربیة) سیرة نبویة، تاریخ، تراجم، الجزء الاول: 402-404؛ معجم المطبوعات، سرکیس: 1476/2؛ فهرست آربری: 36/5؛ فهرست آربری، ترجمه محمود شاکر سعید ک 633/2]