موضح الادلة لمعرفة رؤية الاهلة

● موضح الادلة لمعرفة رؤية الاهلة / هیئت / عربی muwaḍḍiḥ-ul adilla li-ma‘rifat-i ru’yat-il ahilla ابن زریق، محمد بن علی، - 977 قمری ebn-e zorayq, mohammad ebn-e ‘alī(- 1570) مشتمل بر «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه»ای با عنوان «فائده». در 951 هجری در دمشق میان وقت‌شناسان (= تقویم‌نویسان) و مردم عامه به دلیل رؤیت هلال در اول ماه ذیحجه اختلاف نظر پدید آمد، از ابن زریق خواستند برای روشن شدن روشن صحیح تعیین روز اول ماه این رساله را تألیف نماید. وی در مقدمه رساله شیوه کار خود را بر اساس روش علاءالدین ابن الشاطر (که بر خلاف دیگر دانشمندان این رشته که نخستین روز ماه محرم سال اول هجرت را پنج‌شنبه می‌دانند، او این روز را جمعه می‌داند) بیان می‌دارد و قانون صحیح رؤیت هلال را به دست می‌دهد. در حاشیه ذیل نسخه گفتاری دراز از ابن قاسم العبادی درباره مسئله «عمل حاسب به حساب خود» نوشته شده است.(عبدالحسین حائری) آغاز: بسمله، الحمدلله الذى جعل الليل و النهار آيتين ... و بعد فلما اختلف بدمشق ... الاقوال بين الموقتين و بعض العوام بسبب رؤية الهلال فى سنة ... و اتضح الحق ... المقدمه فى معرفة اوائل السنين العربيه و اوائل شهورها فى ايام الاسبوع بالحساب الموافق للرؤيه المصححه على طريق الاستاد ... علاءالدين ابن الشاطر ... فانه رتب حساب السنين و الشهور على ان اول سنة الهجرة المطهره يوم الجمعه و المشهور عند غيره من اهل هذاالعلم ان اولها الخميس [بروکلمان ذیل 2ص 157؛ معجم المؤلفین 299: 10]