منية المرتاد فی ذكر نفاة الاجتهاد

● منية المرتاد فی ذكر نفاة الاجتهاد = مجامع المقربين و رياض المحدثين / اصول فقه / عربی munyat-ul murtād fī ḏikr-i nafāt-il ijtihād = majāmi‘-ul muqarribīn wa rīyāḍ-ul muḥaddiṯīn اخباری، محمد بن عبدالنبی، 1178 - 1232؟ قمری axbārī, mohammad ebn-e ‘abd-on-nabī (1765 - 1817) مؤلف از اعاظم اخباریین است و پنج کتاب در رد پیروان روش اجتهاد تألیف نموده است. اولین مؤلفه‌اش در این باب این کتاب است. کتاب شامل گفتار گروهی از فقهاء است در نقض اجتهاد و تاریخی است از روش اخباریان در استخراج احکام فرعیه از عصر ائمه اطهار تا زمان تألیف این کتاب. در دیباچه سبب تألیف را چنین آورده است: «هنگامی که در مجلس شریف و محفل عالی افضل المجتهدین و قدوة الفاضلین حاضر می‌شدم روزی میان من و او سخن از مجتهدین و اخباری‌ها به میان آمد و او می‌گفت روش اخباریان از محدث استرابادی آغاز گشته. گفتار او را پاسخ دادم و چون نزدیک به ظهر شده بود مجلس متفرق گشت. سپس یکی از اجله برادران از من خواست کتابی تألیف نمایم که جامع باشد اقوال متقدمین و متأخرین از علماءامامیه را در نفی طریقه اجتهاد و اختیار مسلک اقتصار بر کتاب و سنت. خواهش را پذیرفتم و این کتاب را تألیف نمودم و آنرا به نام «منیه المرتاد» نامیدم و به لقب «مجامع المقربین و ریاض المحدثین» معنون داشتم». کتاب دارای«دیباچه» و «مقدمه» و پنج «مجمع» و «خاتمه» است: دیباچه در سبب تألیف؛ المقدمة فی بیان الاجتهاد المنفى و المرضى و الفرق بینهما؛ مجمع 1. فی تراجم اصحاب الائمة الطاهرین و نقل عباراتهم فی نقض الاجتهاد المبتنى على التظنن و التخمین؛ مجمع 2. فی تنصیصات علماء الغیبتین من الطبقة الاولى على نفى الاجتهاد و الرأى فی الاحكام و انحصار الدلائل فی الکتاب و السنة؛ مجمع 3. فی ذکر جماعة من الذين فاتنا ذکر هم من علماء الغيبة الصغرى و الكبرى و تنصیصات المتأخرین من الطائفة و متأخر المتأخرین؛ مجمع 4. فی ذکر من فاتنا ذکره فی المجامع الاول على الوجه الاتم الاکمل؛ مجمع 5. فی ذکر من شذ عنا ذکره من مشاهیر المتقدمين و المتأخرين؛ خاتمة فی ذکر نبذه من تحقیقات الجانی. مؤلف کتاب را مصدر داشته به فهرست مطالب و مذیل داشته با بیاتی از قصیده رائیه شیخ درویش بن عوض حلی. کاتب آن ابیات را ننوشته است. (مهدی ولائی) آغاز: الحمدلله الذی عمر محافل القدس بالموقنین وزین مجالس الانس بالمومنین و الصلاة و السلام على من ابتعثه و امرنا باتباعه من العالمین انجام: و هدى الى الرشاد و جزاء الله عن الاخوان خیر جزاء الصالحين المومنين. [الذریعه 375/19]