منهاج النشر فی القراءات العشر

● منهاج النشر فی القراءات العشر / قرائت / فارسی menhāj-on našr fe-l qerāʼāt-el ‘ašr مقری، حسین بن عثمان، ق9قمری maqrī, hoseyn ebn-e ‘osmān(- 15c) در قواعد تجوید و قرائت و اختلاف قراء و دیگر مطالبی که مربوط به این فن می‌باشد، در بیست و هشت «باب»: 1. در نزول قرآن و وجوه قراءات؛ 2. در اسامی قراء عشره و روات آنها؛ 3. ذکر اتصال اسناد قراءات؛ 4. بیان تجوید؛ 5. بیان استعاذه؛ 6. بیان بسمله؛ 7. بیان میم جمع؛ 8 بیان ادغام کبیر؛ 9. بیان هاء ضمیر؛ 10. بیان مد و قصر؛ 11. بیان دو همزه در یک کلمه؛ 12. بیان دو همزه در دو کلمه؛ 13. بیان همزه مفرده؛ 14. نقل حرکت همزه به ساکنی که پیش از اوست؛ 15. در سکت به ساکنی که پیش از همزه است؛ 16. وقف حمزه و هشام بر همز؛ 17. بیان ادغام صغیر؛ 18. احکام نون ساکنه و تنوین؛ 19. فتح و اماله بین اللفظین؛ 20. مذهب کسائی در اماله هاء تأنیث؛ 21. تفخیم و ترقیق راءات؛ 22. تغلیظ و ترقیق لامات؛ 23. وقف بر اواخر کلمات؛ 24. وقف بر مرسوم الخط؛ 25. فتح و سکون در یاءات و اضافه؛ 26. اثبات و حذف در یاءات زائده؛ 27. خواندن قراءات به افراد و جمع؛ 28. تکبیر در قرائت ابن کثیر. مؤلف، این کتاب را بر اساس کتاب «النشر فی القراآت العشر» استادش شمس الدین ابوالخیر محمد بن محمد معروف به ابن جزری (- 833ق) و در حیات وی نگاشته است. در قسم چهارم از باب چهارم با عبارت «علامه جزری فسح الله مدته» از او یاد کرده است. در آغاز کتاب، چنین آمده: «... پس محرر این حروف ... حسین بن عثمان ... کثرت وقاحت را سرمایه خود انگاشت و با وجود قلت بضاعتی که در این صناعت داشت عقد عروس کتابی فارسی به طریق نشر در قراآت عشر را نصب العین خود ساخت ...». در باب سوم که در ذکر اسناد قراآت است، آورده: «و چون این کتاب به طریق نشر نوشته می‌شود و این فقیر حقیر تاب الله علیه اسناد قراآت نیز هم از طریق این کتاب می‌آورد و می‌گوید که روایت می‌کنم قراآت عشر را از علیا حضرت شریعت مآب ... الشیخ شمس الملة والحق والتقوی ... ابی الخیر محمد بن محمد بن محمد بن الجزری اعلی الله الولی شأنه الولی بحق النبی و بعضی به اجازه و بعضی به قرائت قرآن حضرت و بعضی بیشتر به سماع از لسان مبارک جناب او و بعضی بر قرائت غیر بر حضرتش و بعضی اسانید قراآتش به هر روایتی این است ...». آغاز: الحمدلله الکریم علی انزال القران العظیم بالسبعةالاحروف تیسرا و تقریبا علی هذه الامة ... پس محرر این حروف و مقرر این کلمات تراب اقدام خویدمی خدام اهل القرآن حسین بن عثمان: کثرت وقاحت را سرمایه خود انگاشت و با وجود قلت بضاعتی که در این صناعت داشت عقد عروس کتابی فارسی به طریق نشر در قراآت عشر نصب العین خود ساخت ... اگر چه جمال القراء فی زمانه و شیخ الاقراء فی اوانه شمس الملة والدین محمد السمرقندی علیه الرحمه اساس این قواعد را در سبعه نهاده