منهاج الكرامة فى اثبات الامامة

● منهاج الكرامة فى اثبات الامامة = منهاج الكرامة في معرفة الامامة / كلام و اعتقادات / عربی minhāj-ul karāma fī iṯbāt-il imāma = minhāj-ul karāma fī maʻrifat-il imāma علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) اهدا به: سلطان اولجایتو محمد خدابنده (680-703-716ق) تاریخ تألیف: سلخ جمادی الاول 709ق؛ محل تألیف: ناحیه خراسان کتابی است درباره مسأله امامت و اهمیت آن در دین اسلام و در زمانی نگاشته شده که سران شیعی و سنی می‌خواستند سلطان مغولی را به طرف خود جلب نمایند. او مسأله امامت را به شیوه متکلمان شیعی مورد بحث قرار داده؛ کتاب شامل شش «فصل» است: 1. بیان آراء در مبحث امامت؛ 2. اثبات مذهب امامیه و لزوم متابعت آن بر تمام مسلمانان؛ 3. دلائل اثبات امامت علی بن ابیطالب؛ 4. اثبات امامت سایر امامان اثنا عشر؛ 5. اثبات خلافت بلافصل حضرت علی؛ 6. در بطلان عقیده مخالفین شیعهو بایستی میان سال‌های 703 و 716 نوشته شده باشد. تأثیر و نفوذ این کتاب در شیعه بدان حد بوده که عده‌ای به تحشیه و تفسیر و شرح و ترجمه آن پرداخته و گروهی از مخالفین هم در مقام رد و طعن آن برآمده که مهمترین آنها ابن تیمیه حنبلی، احمد بن عبدالحلیم (- 728ق) می‌باشد که کتاب «منهاج السنة النبوية فى نقض كلام الشيعة والقدرية»را در رد «منهاج الكرامة» علامه حلی نوشته است. ابن تیمیه در دیباچه آن می‌گوید که یکی از رهبران رافضی روزگار ما این کتاب را برای خواندن فرمانروایان به کیش خویش نوشته و باطنیان ملحد هم که در نهان روش فیلسوفان صائبی بیدین دارند به او کمک نمودند. نیز می‌گوید که او آنرا «منهاج الكرامة في معرفة الامامة» نامید خوب است که آنرا «منهاج الندامه» خوانند. این دانشمند سلفی حنبلی که می‌گوید همه مردم جهان تا پایان روزگار بایستی از رهبران گذشته او پیروی کنند در آغاز بسیاری از رفتارها و اندیشه‌های شیعی را یاد و نکوهش می‌کند و پس از یاد کردن مفید و کراجکی و موسوی و طوسی می‌گوید که شیعیان در معقول سخت ناآگاه و در منقول بسیار دروغگو و پیرو معتزلیان و قدریان و مجسمان و جبریان می‌باشند و آنان ترکان دشمن اسلام و ترسایان و یهودان را به کشورهای مسلمانان راه دادند و آیین آنها با کیش یهود و ترسا مانند است و روش رفض و جهمی در الحاد می‌باشد. این نگارش او گذشته از سخنان نادرست تاریخی و کلامی دشنام‌های فراوان دارد. چلبی در کشف الظنون از نگارش حلی یکباربه پیروی از ابن کثیر به نام «منهاج الاستقامه فی اثبات الامامة» یادنموده و گفته که ابن کثیر (اسمعیل قرشی هـ 774) می‌گوید او در معقول و منقول گمراه است و ابن تیمیه آنرا پاسخ داد. باز می‌گوید که «منهاج السلامه الی معراج الکرامه» از حلی است و زین الدین سریحا بن محمد ملطی (- 788ق) در «سد الفتیق المظهر و صد الفسیق ابن المطهر» به او پاسخ گفته است. درباره «منهاج السنة النبوية» می‌گوید که آنرا ابن تیمیه به روش «منهاج الاستقامه» نوشته و تقی الدین سبکی (- 756ق) درباره‌اش می‌گوید که آنرا دیده‌ام و خوب از آن خرده گرفت. لکن سستی و غیرمنطقی بودن سخن ابن تیمیه به قدری هست که حتی از اهل سنت نیز بر او تاخته‌اند و بزرگانی همچون ابن حجر عسقلانی قضاوت‌های ابن تیمیه را در این کتاب غیرمنصفانه دانسته و سبکی برخی آراء ابن تیمیه در این کتاب را کفر دانسته است. از میان علمای شیعه، ابومحمد حسن صدرالدین کتابی به نام «البراهین الجلية فی کفر احمدبن تیمیه» نوشته و در این کتاب، گواهی علمایی که ابن تیمیه را تکفیر کرده‌اند و کلماتی که بیانگر کفر اوست و بدعت‌هایش را گرد آورده است. کتابی در قرن هشتم در رد «منهاج السنة» به نام «الانصاف فی الانتصاف لاهل الحق من اهل الاسراف» نگاشته شد که مؤلف آن شناخته نشده و سید سراج الدین حسن بن عیسی یمانی هندی کتاب «اکمال المنه» را در رد کتاب «منهاج السنه» ابن تیمیه نگاشت و نیز سید مهدی کاظمی ردی بر «منهاج السنه» دارد به نام «منهاج الشریعه». اخیراً کتاب منهاج الکرامه به فارسی ترجمه شده است و به نام «جذبه ولایت» چاپ گردیده است. آغاز: الحمد لله القديم الواحد الكريم الماجد المقدس بكماله عن الشريك و الضد والمعاند ... اما بعد فهذه رسالة شريفة و مقالة لطيفة اشتملت على اهم المطالب ... انجام: و لايمنع المستحق عن حقه فهذا آخر ما أردنا إثباته في هذه المقدمة و صلى الله على محمد و آله و أصحابه و خلفائه أجمعين. چاپ: مشار، عربی 929 «منهج (چنین) الكرامة ...» که نشانی 3 چاپ آن را داده؛ ایران، 1296ق، خشتی، 91ص؛ به سال 1298ق در هامش کتاب الالفین مؤلف [الذریعة 172/23؛ 1536؛ حاجی خلیفه 1872/2: منهاج السلامة الى معراج الكرامة؛ ريحانة الادب 167/4؛ كشف الحجب 566؛ هدية العارفين 285/1؛ مكتبة العلامة الحلی، ص 200-204 و 258-259؛ دنا، ج 10، ص266-271 (158 نسخه)؛ مكتبة اميرالمؤمنين 430/4] شرح و حواشی: 1- الانصاف في الانتصاف لاهل الحق من اهل الاسراف (3 عنوان) 2- ذخيرة القيامة در ترجمة منهاج الكرامة (2 عنوان) 3- منهاج الكرامة في معرفة الامامة (ترجمه) (8 عنوان) 4- منهاج الكرامة في معرفة الامامة (ترجمه)؛ رضوی، نعمت الله بن قریش (-10) 5- مشكاة الهداية؛ هزار جریبی، محمد قاسم بن محمد رضا (1094-1132) 6- منهاج الشريعة في الرد على منهاج السنة؛ کاظمی قزوینی، محمد مهدی (-14) 7- كرامة المنهاج؛ مجد الادباء خراسانی، اسماعيل بن محمد باقر (-1321)