منطق الطیر

● منطق الطیر = مقامات الطیور / شعر / فارسی manteq-ot tayr = maqāmāt-ot toyūr عطار، محمد بن ابراهیم، 537؟ - 627 ؟ قمری ‘attār, mohammad ebn-e ebrāhīm (1143 - 1230) تاریخ تألیف: سه شنبه 20 رمضان 583ق مثنوی عرفانی است به زبان مرغان، با سرآغازی در مناجات و مدح حضرت پیامبر اکرم و چهار یار وبزرگی منزلت صحابه، حکایت‌هایی از داستان حضرت یوسف وسلطان محمود غزنوی وسنجر ونظام الملک وعارفان به نام. نسخه چاپی درچهل وپنج مقالت است ودربرخی از نسخه‌های کهن چنین تقسیمی نیست. حدود 4500 بیت است که میان سالهای 570 و573 و583 سروده شده است. میرعلیشیر (844-906ق) آن را به نام «لسان الطیر» به ترکی ترجمه کرده است. آغاز: آفرین جان آفرین پاک را ×× آنکه جان بخشید و ایمان خاک را / عرش را بر آب بنیاد او نهاد ×× خاکیان را عمر بر باد او نهاد انجام: گفت عطار از همه مردان سخن ×× گر تو هم مردی به خیرش یاد کن / چون به توفیق تو بنوشتم کتاب ×× ختم شد والله اعلم بالصواب چاپ: مشار فارسی، ج4، صص5023-5025؛ لکهنو، سنگی، 1288ق/1871م، وزیری بزرگ، 112ص؛ ایران، سنگی، بدون تاریخ، رقعی، 246ص؛ هند، کانپور، نول کشور، 1907 میلادی، 114ص؛ مکرر چاپ شده است؛ به تصحیح ذکاء الملک فروغی، تهران، 1376ش (چاپ سوم) [نسخه‌های منزوی 3236/4؛ الذریعة 729/9 و308/19؛ کشف الظنون 1864/2؛ مشترک 193/7-198 که نشانی 59 نسخه آنرا داده؛ سی مرغ و سیمرغ از دکتر علینقی منزوی که تحریر نمایش گونه‌ای از آن داده است؛ دنا [234-230/10] شرح و حواشی: 1- شرح منطق الطیر؛ دمرادش، محمد (-929ق)