المنطق

● المنطق = منطق ارسطو / منطق / عربی al-manṭiq = manteq-e arastū ابن مقفع، عبدالله بن دادویه، 106؟ - 145؟ قمری ebn-o moqaffa‘, ‘abd-ol-lāh ebn-e dādvay (725 - 763) وابسته به: المقولات فی المنطق؛ ارسطو (384-322ق.م.) شامل کتاب: کلیات (ایساغوجی)، مقولات (قاطیغوریاس)، کتاب العباره (= باری ارمیناس) و تحلیل قیاس (= انالوتیک). در پایان (انالوتیک اول یا تحلیلقیاس) آمده که: پس از محمد بن مقفع، ابونوح کاتب نصرانی به ترجمه این سه کتاب پرداخت و پسر از او سالم حرانی صاحب بیت الحکمه برای یحیی بن خالد بر مکی ترجمه کرد و بیش از همه این مترجمان، این چهار کتاب منطقی به دست هدلی نصرانی ملکانی ترجمه شده بود. آغاز: ایساغوجی افتتح المصنف كتابه بان قال لكل صناعة متاعا و للامتعة اسماء يعرفها اهل تلك الصناعة و يجهلها من سواهم و من متاع صناعة المنطق اسماء على امور مجهولة عند العامة فلا نستطيع العلم الا عند معرفة الامور التى ينبئها تلك الاسماء و علاماتها و لا نستطيع بمعرفة الاسماء حتى يفسر له تاويلها مع التسمية و لا يعلم ما يريد الا بها كما ان شيئا من الصناعات لا يستطيع الا بمتاعه و آلته باشياء لا يستطيع اهل تلك الصناعة ... چاپ: به تصحیح محمد تقی دانش پژوه (تهران، انجمن حکمت و فلسفه: 1357) [التراث الیونانی بدوی ص 106؛ سرگذشت ابن مقفع از اقبال چاپ تهران، ترجمه شعر ارسطو از افنان ص 50]