شناسنامه کتابشناختی اثر
منتقى الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان
muntaqa-l jumān fī-l aḥādīṯ-iṣṣiḥāḥ wa-l ḥisān
پیوند کوتاه:
/w/64782
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64782
پدیدآور / مؤلف:
عاملی، حسن بن زین الدین
تاریخ و سده تألیف:
1006 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 31، ص 818
تا 824
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
محل تألیف:
دمشق
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف، از اعاظم و ارکان علمی امامیه است که بنابه نوشته برخی او تنها حدیث صحیح و حسن را حجت دانسته و سایر احادیث را قابل عمل ندانسته و به همین منظور این کتاب را تألیف نموده است. دانشمندان و محدثان اسلامی براین باورند که نامبرده درباره احادیث روش بسیارسخت و محتاطانهای را برگزیده که فساد و زیان آن خیلی بیشتر از مصلحت آن است زیرا لازمه آن عمل به برخی ازاحکام شرعیه و معطل بودن غالب احکام خواهد بود (امل الآمل 57/1؛ ریحانةالادب 391/3؛ اعیان الشیعه 92/5؛ الذریعه 6/23). یادآوری میشود وی در این تألیف ازدو رمز «بصحی» و «بصحر» که اولی نشانه «ما يرويه العدل المنصوص عليه بالتوثیق بشهادة ثقتین عدلین» و دومی علامت «الصحيح على المشهور» است استفاده کرده است. کتاب مشتمل برمقدمه است که حاوی دوازده فایده رجالی و نیز شامل کتب: طهارت، صلات، زکات وخمس، صیام و حج میباشد و سایر کتب آنگونهای که از شواهد پیداست تدوین نگردیده برخی از فوائد دوازدهگانه آن بدین شرح است: 1. فی معنى الاقسام الاربعة للحدیث؛ 2. في عدم الاكتفاء بتزكية العدل الواحد؛ 3. فی اختلاف مسلک المشايخ الثلاثة في ذكر السند؛ 4. في ذكر مشایخه بالاجازة؛ 5. بیان طريق الشيخ في كتابه الى اکثر من روی عنهم معلقا؛ 6. بیان کلية للتميز بين المشترکات؛ 11. فی اصحاب عدة الکلینی؛ 12. محمد بن اسماعیل المصدر به فی بعض اسانید الکافی. (براتعلی غلامی مقدم)
آغاز اثر
« الحمد لله الذی نطقت بحديث وجوب وجوده و أزليته ... اما بعد، فهذا ... أجمعنا على أن نوردفيه بتوفيق الله تعالى ما تبين لنا انتظامه في سلك الاتصاف باحد الوصفين في الجملة من الاخبار ... »
سوابق و چاپهای اثر
قم، 1362ش، انتشارات جامعه مدرسین، تحقیق علی اکبر غفاری؛ اصفهان، جاوید، تحقیق یدالله رحیمیان دستجردی، 1383ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
الفوائد الاثنى عشر الرجالية = الفوائد الرجالية؛ عاملی، حسن بن زین الدین (959-1011)
هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
حاشیة هداية المحدثین الی طریق المحمدین؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 5/23 -8
معجم المطبوعات، رفاعی ص 318
ریحانة الأدب 393/3
روضات الجنات ص 180
دنا 10: 120-118 (63 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● منتقى الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان / حدیث / عربی
muntaqa-l jumān fī-l aḥādīṯ-iṣṣiḥāḥ wa-l ḥisān
عاملی، حسن بن زین الدین، 959 - 1011 قمری
‘āmelī, ḥasan ebn-e zayn-od-dīn (1552 - 1603)
تاریخ تألیف: کتاب حج در جمعه 26شعبان 1006ق؛ محل تألیف: دمشق
مؤلف، از اعاظم و ارکان علمی امامیه است که بنابه نوشته برخی او تنها حدیث صحیح و حسن را حجت دانسته و سایر احادیث را قابل عمل ندانسته و به همین منظور این کتاب را تألیف نموده است. دانشمندان و محدثان اسلامی براین باورند که نامبرده درباره احادیث روش بسیارسخت و محتاطانهای را برگزیده که فساد و زیان آن خیلی بیشتر از مصلحت آن است زیرا لازمه آن عمل به برخی ازاحکام شرعیه و معطل بودن غالب احکام خواهد بود (امل الآمل 57/1؛ ریحانةالادب 391/3؛ اعیان الشیعه 92/5؛ الذریعه 6/23). یادآوری میشود وی در این تألیف ازدو رمز «بصحی» و «بصحر» که اولی نشانه «ما يرويه العدل المنصوص عليه بالتوثیق بشهادة ثقتین عدلین» و دومی علامت «الصحيح على المشهور» است استفاده کرده است. کتاب مشتمل برمقدمه است که حاوی دوازده فایده رجالی و نیز شامل کتب: طهارت، صلات، زکات وخمس، صیام و حج میباشد و سایر کتب آنگونهای که از شواهد پیداست تدوین نگردیده برخی از فوائد دوازدهگانه آن بدین شرح است: 1. فی معنى الاقسام الاربعة للحدیث؛ 2. في عدم الاكتفاء بتزكية العدل الواحد؛ 3. فی اختلاف مسلک المشايخ الثلاثة في ذكر السند؛ 4. في ذكر مشایخه بالاجازة؛ 5. بیان طريق الشيخ في كتابه الى اکثر من روی عنهم معلقا؛ 6. بیان کلية للتميز بين المشترکات؛ 11. فی اصحاب عدة الکلینی؛ 12. محمد بن اسماعیل المصدر به فی بعض اسانید الکافی. (براتعلی غلامی مقدم)
آغاز: الحمد لله الذی نطقت بحديث وجوب وجوده و أزليته ... اما بعد، فهذا ... أجمعنا على أن نوردفيه بتوفيق الله تعالى ما تبين لنا انتظامه في سلك الاتصاف باحد الوصفين في الجملة من الاخبار ...
چاپ: قم، 1362ش، انتشارات جامعه مدرسین، تحقیق علی اکبر غفاری؛ اصفهان، جاوید، تحقیق یدالله رحیمیان دستجردی، 1383ق.
[الذریعة 5/23 -8؛ معجم المطبوعات، رفاعی ص 318؛ ریحانة الأدب 393/3؛ روضات الجنات ص 180؛ دنا 10: 120-118 (63 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- الفوائد الاثنى عشر الرجالية = الفوائد الرجالية؛ عاملی، حسن بن زین الدین (959-1011)
2- هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
3- حاشیة هداية المحدثین الی طریق المحمدین؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
نسخههای خطی این اثر
65 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
488/1-طباطبائی | عاملی، حسن بن زین الدین (مؤلف) | قرن 11 | نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
13050/2 | نجیب الدین علی بن محمد بن مکی | 16 ربیع الاول1004ق | نسخ | 235 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
4488 | محمد صالح ابن جمال الدین | 4 ربیع الاول1005ق | نسخ | 266 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
1251 | موسی بن علی بن محمد بن علی اللحام | سه شنبه 20 رجب 1007ق | نسخ | 212 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
17548 | محمد بن حسن (فرزند فاضل مؤلف) | چهارشنبه 12ربیع الثانی 1010ق | نسخ | 146 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
1183 | نجیب الدین بن محمد بن مکی عاملی (کتاب طهارت) و ابوطالب بن كنعان تبریزی انصاری (کتاب صلاة) | رمضان 1011ق | نستعلیق | 231 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
16228 | زین الدین بن علاء الدین دزفولی مشهور به عباس مطلبی | 1012ق، برای شیخ تقی نقی مؤتمن شیخ صالح بن حسن | نسخ | 624 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
5277 | بدرالدین بن احمد بن ادریس حسینی عاملی <!-- page: 820 --> انصاری | 25رمضان 1017ق | نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 9 |
امام صادق
اردکان یزد
|
340 | بیکاتب | 25 رمضان1017ق | نسخ | 332 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرکز احیاء
قم
|
3238 | حاجی بن محمد توبلی کتکانی اوالی بحرانی از روی نسخه بدرالدین بن احمد ادریس عاملی انصاری حسینی | جمعه 7 شوال 1018ق | نسخ | 85 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
34903 | محمد بن علی بن ثابت | 7 رجب 1021ق | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
18759 | ناصر ابن جماز حسینی نجفی | دوشنبه 7شوال1026ق | نسخ | 264 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
3776 | محمد بن حسن خوراسکانی | 26 رمضان1027ق | نسخ | 313 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرکز احیاء
قم
|
2073 | عبدالله بن ربیع حویزاوى | سلخ شعبان 1031ق | نسخ | 413 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
697 | سهلانی جوازری، صقر بن فضل | شنبه پایان جمادی الاول 1033ق، برای شیخ بهائی | نسخ | 251 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
5968 | محمد بن حاجی نظری | جمعه 9 ربیع الثانی 1040ق | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
11901/2 | محمد فرزند حاجی سطری | دوشنبه 3 صفر 1040ق | نستعلیق، نسخ | 217 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
15353 | بیکاتب | 1040ق | نستعلیق | 313 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
8013 | محمد امیر بن علی طبسی | 1 جمادی الثانی 1045ق | نسخ | 196 | شناسنامه ← |
| 20 |
دائرة المعارف
تهران
|
1571-عکسی | ابن عبدالغالب علی | جمادی الثانی 1047ق | نسخ | 899 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرکز مطالعات
قم
|
10 | محمد بن محمد الجزایری | 1048ق | نسخ | 357 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
5697 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 23 |
مرعشی
قم
|
2156 | حسین بن شریف تبریزی متخلص به صانع | شنبه 21 جمادی الثانی 1051ق | نسخ | 264 | شناسنامه ← |
| 24 |
امام صادق
اردکان یزد
|
183 | محمد حسین بن شریفا تبریزی متخلص به صانع | سهشنبه 10 صفر 1051ق | نسخ | 312 | شناسنامه ← |
| 25 |
سپهسالار
تهران
|
2663 | علی بن ابراهیم بن عبدالحسین | 1060ق | نسخ | 303 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تبریز
|
3339 | بیکاتب | 1060-1033ق | نسخ | 433 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
1254 | حسین بن عبدالسید بن خليفة بن منصور بن احمد الجزایری | 16 ربیع الاول 1067ق | نسخ | 137 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
7228 | بیکاتب | صفر 1071ق | نسخ | 185 | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
6724/1 | حسینی نجفی نیشابوری، کمال الدین حسن | پنج شنبه 26 ربیع الثانی 1072ق، با بلاغ سماع | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
31720 | بیکاتب | 1073ق | نسخ | 265 | شناسنامه ← |