منتخب اللغات شاهجهانی

● منتخب اللغات شاهجهانی / لغت / عربی - فارسی mn.-ul luġāt-i šāhjahānī رشیدی، عبدالرشید بن عبدالغفور، - 1077 قمری rashidi, ‘abd-or-rašīd ebn-e ‘abd-ol-qafūr(- 1667) اهدا به: شهاب الدین محمد شاه جهان (1037-1068ق) تاریخ تألیف: 1046ق فرهنگ عربی به فارسی معروف ورایجی است درلغت وتفسیر واژه‌های عربی به فارسی به ترتیب حرف اول واژه‌ها ودر هر حرفی به ترتیب حرف آخر واژه‌ها. این کتاب غیر از کنز اللغات است. در مقدمه آن می‌گوید: «این کتابی است در تحقیق بیان لغات ضروريه كثيرة الاستعمال منتخب از کتب معتبره چون قاموس و صحاح و صراح به عبارت فارسی عام فهم خاص پسند و تحقیق الفاظ و تنقیح معانی و اعتبار حرف ملفوظ نه مکتوب درعنوان باب و فصل با رعایة حرف اول و دوم و آخر چنان که حرف اول باب و حرف آخر فصل باشد بی رعایة مأخذ اشتقاق و اسقاط حروف زواید تا هر قاصی و دانی از آن بهره‌ور شود الخ». در آخر کتاب تاریخ اتمام تألیف را که به سال 1046ق بوده با ذکر مآخذ آورده و آن این است: «نسخه جامع زلغات عرب ×× از نسخ معتبره، منتخب / نسخه قاموس ومهذب صحاح ×× کنز و اسامی و مصادر صحاح / یافته اتمام بعهد شهی ×× از حق و از خلق جهان آگهی / سلطنت آرای ممالک ستان ×× شاه جهان، ثانی صاحبقران / از پی تاریخ اش بی قال وقيل ×× گفت خرد «منتخب بی بدیل»». آغاز: بسمله. ستایش و سپاس مالک الملکی که تذکار آلای بی احصای و نعمای بی منتهایش و تعداد سوابق فیض و لواحق عطایش در دایره حصر نگنجد ... بسمله. ابتدا آغاز کردن. ابتغاء خواستن. ابتلاء آزمون و در بلا و رنج افکندن ... انجام: معالهاء یاه یاه کلمه است که برای راندن شتران گویند مع الايوى بضم یاء و فتح و او و تشدید یاء آخر نام مردی است تمت تمام شد منتخب اللغات ... یافته اتمام بعهد شهی×× از حق و از خلق جهان آگهی / سلطنت آرای و ممالک ستان ×× شاه جهان ثانی صاحب قران / از پی تاریخش بی قال و قیل ×× گفت خرد منتخب بی بدیل. چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4993؛ کلکته، 1223ق و 1808م، با حروف سربی نستعلیق؛ لکهنو، سنگی، 1904م، رحلی، 770ص، 11ص+ (صص1-759)؛ هند، بمبئی، فتح الکریم، به اهتمام: قاضی عبدالکریم و جناب قاضی رحمة الله بن قاضی فتح محمد [مشترک پاکستان 258/14؛ الذریعة 428/22 و 438/22؛ نسخه‌های منزوی 1936/3؛ مشار فارسی 3711/3؛ لغتنامه دهخدا 339/40؛ فرهنگ‌نامه‌ها 223؛ كشف الحجب و الاستار ص 559؛ میراث مشترک ایران و هند: 1: 78 و 2: 114؛ دنا 10: 112-111 (46 نسخه)]