منتخب تقویم اللسان

● منتخب تقویم اللسان / قرائت، تجوید / فارسی mn.-e taqvīm-ol lesān نوری نائینی، محمد شریف بن محمد باقر، ق 12 قمری nūrī nā'īnī, mohammad šarīf ebn-e mohammad bāqer (-18c) اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105ق) محل تألیف: اصفهان محمد شریف بن محمد باقر نوری نائینی از قاریان و حافظان اواخر قرن 11و اوایل قرن 12 است. وی به ضبط مقدمه، نخست به ترغیب برخی دوستان کتابی در قرائت سبعه با عنوان «تقویم اللسان» در بلده طیبه قم می‌نگارد و بعد از سفر به دارالنشاط اصفهان مسافری از شهر قم مسوده کتاب را با خویش به اصفهان نزد وی آورده و مؤلف مسوده را به قرائت استادش شیخ محمد قاری کاظمی رسانده و تقاضای ارشاد نموده و استاد می‌فرماید خوب است بعد از اختصار مطالب، فرش حروف را به آن اضافه نماید. بنابراین حاصل امعان نظر و بررسی مجدد مؤلف، کتابی در تجوید و قرائت عاصم مصدر به نام شاه سلیمان صفوی (1105-1077 ق)به دست می‌آید.کتاب مرتب بر یک «مقدمه»در بیان معنی ترتیل و ثواب تلاوت و معایب و محاسن تالی و طریق قرائت آن» و چهارده «باب» و یک «خاتمه»: 1. بیان استعاذه و بسمله و وجوه وقف و وصل سور قرآن؛ 2. بیان مخارج و اختلاف حروف و مکان خروج و امتیاز هر یک از متجانسین به سبب صفات؛ 3. بیان کیفیت صفات لازمی مشهور و غیر مشهور و تعدد صفات؛ 4. بیان احکام تنوین و نون و میم ساکنین؛ 5. بیان ادغام کبیر و صغیر از مثلین و متجانسین و متقاربین؛ 6. بیان قصر و مد و اقوی سببین و چند فائده؛ 7. بیان‌های کنایه؛ 8. بیان تفخیم و ترقیق را و لام جلاله؛ 9. بیان همزات و نقل و سکت و اماله؛ 10. بیان رعایت نمودن هر یک از حروف تهجی در موضع دشواری آن؛ 11. بیان کیفیت وقف و متعلق آن و تعدد وقف حروف حرام و لازم و غفران؛ 12. موصول و مقطوع و تای تأنیث وهای منقلب از تا مشتمل بر دو فصل؛ 13. مجملی از قواعد رسم و هجا؛ 14. قرائت عاصم بیان فرش کلام؛ خاتمه در بیان گفتن تکبیر بقرائت ابن کثیر و عمل الحال المرتحل و دعاء افتتاح و اختتام. آغاز: بسمله. الحمد لله الذی انزل علی عبده الفرقان ... اما بعد چون این بی بضاعت ... که در ... قم بتلاوت کلام ملک علام مشغول بودم بترغیب و تکلیف جمعی از برادران دینی ... رساله تجویدی بقرائت سبعه موسوم بتقویم اللسان مرقوم قلم شکسته زبان نمودم و بعد از مدتی از ان بلده ... وارد ... صفاهان شدم ... بتحریر این مختصر پرداخته منتخب تقویم اللسان موسوم ساختم [نسخه‌های منزوی 103/1]