نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اصول دین

osūl-e dīn
52 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/6382
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6382
پدیدآور / مؤلف: رشتی، کاظم بن قاسم
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 4، ص 182 تا 185
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اصول عقاید (osūl-e ‘aqāyed)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در اصول دین است به گونه گسترده و استدلالی، در 5 «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. توحید، در چند «فصل»: فصل در اثبات واجب الوجود، فصل در اثبات آنکه واجب الوجود یکی ست، فصل در آنکه تکلم در ذات واجب نمودن نشاید، فصل در اینکه مشابه و مماثلی و مجالسی ندارد ...؛ 2. عدل، در چند فصل: فصل بدان که از جمله صفات ثبوتیه ذاتیه عدل است، فصل چون دانستی که حق منزه از کل نقایص امکانیة و متصف به کل اوصاف کمالیه ازلیه می‌باشد ...؛ 3. پیامبری، در چند فصل؛ 4. امامت، در چند فصل؛ 5. معاد و حشر ارواح و اجساد، در چند فصل. نام مؤلف در دیباچه آمده است و ذکر شده که رساله‌ای در اصول دین، ولی نام ویژه‌ای بدان داده نشده است. در آن آمده است: «در کتاب کبیر خود و «رساله رشیدیه» بیان نمودیم»؛ تا بدینجا کتابی بدین نام از وی یافت نشده است.
آغاز اثر
« بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رساله‌ای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است »
انجام اثر
« سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین »
سوابق و چاپ‌های اثر
تبریز، 1271، چاپ سنگی؛ تهران، چاپ سنگی؛ بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی، 122ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1086/1 (49 نسخه) نسخه‌های منزوی، 882/2 (7 نسخه) و 889/2: اعتقادات، که بایستی همین کتاب باشد الذریعة 192/2 و 198 فهرست کتب مشایخ، 312 «رساله در عقاید پنجگانه» فهرستواره منزوی 96/9 (35 نسخه) مشار فارسی ج 1: 369

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● اصول دین = اصول عقاید / کلام و اعتقادات / فارسی osūl-e dīn = osūl-e ‘aqāyed رشتی، کاظم بن قاسم، 1212-1259 قمری raštī, kāzem ebn-e qāsem (1798-1843) در اصول دین است به گونه گسترده و استدلالی، در 5 «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. توحید، در چند «فصل»: فصل در اثبات واجب الوجود، فصل در اثبات آنکه واجب الوجود یکی ست، فصل در آنکه تکلم در ذات واجب نمودن نشاید، فصل در اینکه مشابه و مماثلی و مجالسی ندارد ...؛ 2. عدل، در چند فصل: فصل بدان که از جمله صفات ثبوتیه ذاتیه عدل است، فصل چون دانستی که حق منزه از کل نقایص امکانیة و متصف به کل اوصاف کمالیه ازلیه می‌باشد ...؛ 3. پیامبری، در چند فصل؛ 4. امامت، در چند فصل؛ 5. معاد و حشر ارواح و اجساد، در چند فصل. نام مؤلف در دیباچه آمده است و ذکر شده که رساله‌ای در اصول دین، ولی نام ویژه‌ای بدان داده نشده است. در آن آمده است: «در کتاب کبیر خود و «رساله رشیدیه» بیان نمودیم»؛ تا بدینجا کتابی بدین نام از وی یافت نشده است. آغاز: بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رساله‌ای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است انجام: سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین چاپ: تبریز، 1271، چاپ سنگی؛ تهران، چاپ سنگی؛ بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی، 122ص [دنا 1086/1 (49 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی، 882/2 (7 نسخه) و 889/2: اعتقادات، که بایستی همین کتاب باشد؛ الذریعة 192/2 و 198؛ فهرست کتب مشایخ، 312 «رساله در عقاید پنجگانه»؛ فهرستواره منزوی 96/9 (35 نسخه)؛ مشار فارسی ج 1: 369]

نسخه‌های خطی این اثر

52 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رجائی مغزی (کتابخانه)
مشهد
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
2
شیخ علی حیدر
مشهد
1059/4 زین العابدین ارومی بی‌تاریخ نسخ 101 شناسنامه ←
3
مدرسه امام صادق چالوس
چالوس
563/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
4
ملی
تهران
26922 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
5
شیخ علی حیدر
مشهد
1402/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 33 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
8508/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 101 شناسنامه ←
7
لغت‌نامه دهخدا
تهران
302/1 اسماعیل تفرشی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
8
حجتیه
قم
119 ملامیرزا محمد لاهیجانی بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
9
فیضیه
قم
756 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 100 شناسنامه ←
10
گلپایگانی
قم
2050/1-11/150 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 100 شناسنامه ←
11
نمازی
خوی
672 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
8469 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 54 شناسنامه ←
13
فیضیه
قم
1739/5 علی بن عبدالخالق خوئینی 1353-1354ق تحریری - شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
8334/2 موسی بن ابوطالب اسکی لاریجانی محرم 1302ق نستعلیق، نسخ 63 شناسنامه ←
15
مسجد اعظم
قم
2931 نامشخص 1299ق - 128 شناسنامه ←
16
نمازی
خوی
438 بی‌کاتب 12 ربیع الثانی 1274ق نستعلیق - شناسنامه ←
17
سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی
تهران
87 بی‌کاتب 1273ق شکسته نستعلیق 87 شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
10471 محمد بن شیخ عبدالله 1270ق، به دستور امان الله خان ثانی نسخ 126 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
20004 بی‌کاتب 1266ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
11429 بی‌کاتب ذیقعده 1265ق نستعلیق 120 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
19285 دهنوی، صفر علی 1264ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
22
مدرسه امام صادق قزوین
قزوین
505 خداویردی بن فتحعلی نوری 3 جمادی الاول 1264ق نستعلیق 87 شناسنامه ←
23
حقوق
تهران
162-ج بی‌کاتب رجب 1263ق نستعلیق - شناسنامه ←
24
دیانی
بیرجند
133 محمد علی بن میرزا مصطفی بوری 7 جمادی الثانی 1262ق نسخ 75 شناسنامه ←
25
مسجد اعظم
قم
1238/1 عبدالله خوانساری 1262ق نستعلیق 74 شناسنامه ←
26
نمازی
خوی
436 بی‌کاتب 1261ق نستعلیق - شناسنامه ←
27
طبسی
قم
374 بی‌کاتب ذیحجه 1261ق نسخ 80 شناسنامه ←
28
دائرة المعارف
تهران
1538-عکسی بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 281 شناسنامه ←
29
مرعشی
قم
8273 علی بابا کجوری یک‌شنبه جمادی الاول 1260ق نستعلیق 115 شناسنامه ←
30
دائرة المعارف
تهران
1999/2-عکسی بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 138 شناسنامه ←