نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مقصد الاقصی

maqṣad-ol aqsā
79 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 15 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/63196
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #63196
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 31، ص 246 تا 250
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مقصد اقصی (maqṣad-e aqsā)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک می‌باشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصل‌ها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. باب‌ها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل.
آغاز اثر
« چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. »
انجام اثر
« و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 941/8-942 ذریعه 110/22 نسخه‌های منزوی 1412/2 (29 نسخه) مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مقصد الاقصی = مقصد اقصی / عرفان و تصوف / فارسی maqṣad-ol aqsā = maqṣad-e aqsā نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(- 13c) تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک می‌باشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصل‌ها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. باب‌ها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل. آغاز: چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. انجام: و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. چاپ: ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است [فهرستواره منزوی 941/8-942؛ ذریعه 110/22؛ نسخه‌های منزوی 1412/2 (29 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

79 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
حجتیه
قم
443/4 لطف الله بن علی بن حسین واعظ اصفهانی 1332ق نستعلیق - شناسنامه ←
62
گوهرشاد
مشهد
1145/1 کربلائی عباس سیاح متخلص به مجنون سبحانی یک‌شنبه 12 ربیع الثانی 1346ق نستعلیق 67 شناسنامه ←
63
نوربخش
تهران
563/1 بی‌کاتب محرم 1412ق نستعلیق 83 شناسنامه ←
64
دانشگاه
اصفهان
204/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 60 شناسنامه ←
65
دانشگاه
اصفهان
384/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
66
مهدوی
تهران
214/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
67
مجلس
تهران
10304/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 43 شناسنامه ←
68
مجلس
تهران
10367/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 64 شناسنامه ←
69
مجلس
تهران
10618/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 31 شناسنامه ←
70
مجلس
تهران
639/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
71
مجلس
تهران
640/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
72
ملک
تهران
4010/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
73
مجلس
تهران
3260/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 41 شناسنامه ←
74
ملک
تهران
6096/49 یوسف نسیم بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←
75
فیضیه
قم
1076/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 47 شناسنامه ←
76
سپهسالار
تهران
1316/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 57 شناسنامه ←
77
ملی
تبریز
3225/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 21 شناسنامه ←
78
دانشگاه
تهران
2772/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 70 شناسنامه ←
79
دانشگاه
تهران
405/1 بیوک آبادی همدانی، احمد بن عبدالعلی بیک بی‌تاریخ - - شناسنامه ←