نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مقصد الاقصی

maqṣad-ol aqsā
79 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 15 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/63196
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #63196
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 31، ص 246 تا 250
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مقصد اقصی (maqṣad-e aqsā)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک می‌باشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصل‌ها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. باب‌ها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل.
آغاز اثر
« چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. »
انجام اثر
« و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 941/8-942 ذریعه 110/22 نسخه‌های منزوی 1412/2 (29 نسخه) مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مقصد الاقصی = مقصد اقصی / عرفان و تصوف / فارسی maqṣad-ol aqsā = maqṣad-e aqsā نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(- 13c) تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک می‌باشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصل‌ها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. باب‌ها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل. آغاز: چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. انجام: و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. چاپ: ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است [فهرستواره منزوی 941/8-942؛ ذریعه 110/22؛ نسخه‌های منزوی 1412/2 (29 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

79 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرعشی
قم
8013/6 بی‌کاتب ربیع الثانی 1285ق نستعلیق 43 شناسنامه ←
32
مجلس
تهران
15-فیروز سید مهدی شیرازی 1284ق شکسته نستعلیق 178 شناسنامه ←
33
فیضیه
قم
1939 علی بن اسماعیل 1284ق نستعلیق 62 شناسنامه ←
34
مرعشی
قم
11053/2 بی‌کاتب 7 شعبان 1279ق نستعلیق - شناسنامه ←
35
ملک
تهران
3993/1 علی محمد شاهرودی 1279ق نستعلیق - شناسنامه ←
36
مجلس
تهران
10216/8 علی اکبر و آقا محمد ابراهیم 1276-1277ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
37
ملی
تهران
1424/2 حبیب الدین ابی یعقوب محمد بن علی اصغر بحر پاقانی 1277ق نسخ 38 شناسنامه ←
38
فیضیه
قم
1326 علی بن اسمعیل یک‌شنبه سلخ جمادی الاول1274ق نستعلیق، شکسته 124 شناسنامه ←
39
رضوی
مشهد
14539/3 محمد قلی 1274ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
40
الهیات
مشهد
22704/2 بی‌کاتب 1266ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
41
رضوی
مشهد
16378/7 محمد باقر خوانساری 1259ق نسخ - شناسنامه ←
42
ملک
تهران
3175/3 اصفهانی، محمد حسین بن محمد ابراهیم 1258ق شکسته نستعلیق 49 شناسنامه ←
43
مجلس
تهران
10039/2 مقصود مسعود افشار ترکمان 1256-1257ق شکسته نستعلیق 107 شناسنامه ←
44
مجلس
تهران
3898/4 محمود بن محمد طبیب 1255ق نسخ 80 شناسنامه ←
45
ادبیات
تهران
180 - ج بی‌کاتب سه‌شنبه 6صفر1254ق نستعلیق 92 شناسنامه ←
46
مرعشی
قم
5776/3 محمد بن دولت محمد کابلی ذیحجه 1245ق نستعلیق 46 شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
10242/4 محمد رشید بن جلال الدین عبدالمطلبی بابانکی 1245ق تحریری 42 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
ض 14665 بی‌کاتب 1245ق نسخ - شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
ض 11050 بی‌کاتب 1235ق نستعلیق - شناسنامه ←
50
دانشگاه
تهران
2712/11-ف بی‌کاتب 1229ق نسخ - شناسنامه ←
51
حقوق
تهران
202/9 - ج فدوی، مهرعلی 1220ق - 18 شناسنامه ←
52
مجلس
تهران
44/1 سرود بی‌کاتب 1204ق نسخ - شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
3390/6 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 7 شناسنامه ←
54
بنیاد فارس‌شناسی
شیراز
65/4 ناظم، محمد کاظم بن محمد قرن 13 نستعلیق 27 شناسنامه ←
55
مجلس
تهران
18683/2 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 195 شناسنامه ←
56
نوربخش
تهران
831/3 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 31 شناسنامه ←
57
دانشگاه
اصفهان
170/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 51 شناسنامه ←
58
مجلس
تهران
10510 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 34 شناسنامه ←
59
مجلس
تهران
994/6-طباطبائی بی‌کاتب قرن 12 و 13 نستعلیق 31 شناسنامه ←
60
الهیات
تهران
573/4 بی‌کاتب 5 رجب 1194ق نستعلیق 84 شناسنامه ←