شناسنامه کتابشناختی اثر
مقصد الاقصی
maqṣad-ol aqsā
79
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 15 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/63196
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #63196
پدیدآور / مؤلف:
نسفی، عزیزالدین بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 31، ص 246
تا 250
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
مقصد اقصی
(maqṣad-e aqsā)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک میباشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصلها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. بابها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل.
آغاز اثر
« چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. »
انجام اثر
« و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرستواره منزوی 941/8-942
ذریعه 110/22
نسخههای منزوی 1412/2 (29 نسخه)
مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مقصد الاقصی = مقصد اقصی / عرفان و تصوف / فارسی
maqṣad-ol aqsā = maqṣad-e aqsā
نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری
nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(- 13c)
تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک میباشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصلها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. بابها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل.
آغاز: چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است.
انجام: و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد.
چاپ: ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است
[فهرستواره منزوی 941/8-942؛ ذریعه 110/22؛ نسخههای منزوی 1412/2 (29 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
79 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
405/1 | بیوک آبادی همدانی، احمد بن عبدالعلی بیک | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
2772/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 70 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تبریز
|
3225/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 4 |
سپهسالار
تهران
|
1316/6 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 57 | شناسنامه ← |
| 5 |
فیضیه
قم
|
1076/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 47 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
6096/49 | یوسف نسیم | بیتاریخ | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
3260/9 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 41 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملک
تهران
|
4010/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
640/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
639/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
10618/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
10367/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 64 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
10304/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 43 | شناسنامه ← |
| 14 |
مهدوی
تهران
|
214/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
اصفهان
|
384/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
اصفهان
|
204/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 60 | شناسنامه ← |
| 17 |
نوربخش
تهران
|
563/1 | بیکاتب | محرم 1412ق | نستعلیق | 83 | شناسنامه ← |
| 18 |
گوهرشاد
مشهد
|
1145/1 | کربلائی عباس سیاح متخلص به مجنون سبحانی | یکشنبه 12 ربیع الثانی 1346ق | نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 19 |
حجتیه
قم
|
443/4 | لطف الله بن علی بن حسین واعظ اصفهانی | 1332ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
696/4 | جلال الدین محمد شیرازی | 18 جمادی الاول1332ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 21 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
696/2 | محتملاً جلال الدین محمد شیرازی | 18 جمادی الاول1332ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 22 |
نوربخش
تهران
|
600/1 | عبرت نائینی، محمد علی | 20 شوال1316ق | نسخ | 76 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
4949/24 | محمد جواد بن محمد حسین طبیب طهرانی (نجم الحکماء) | 1314ق | شکسته نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
18248/15 | عبدالحسین بن مرحمت باب حاجی ملا علی | 12رجب1305ق | نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
10510/1 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 26 |
گلپایگانی
قم
|
5047/2-25/137 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق، شکسته | 50 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
6871/3 | قادر بن حسین حسنی ماهدشتی | دوشنبه 15 ذیحجه 1298ق | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 28 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
22/3 | محمد تقی بن احمد بن محمد حسین بن محمد علی خوانساری | آخر ذیحجه 1297ق | نسخ | 28 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
6232 | بیکاتب | 6 جمادی الثانی 1294ق | نستعلیق | 53 | شناسنامه ← |
| 30 |
سپهسالار
تهران
|
6577 | علی اصغر بن حاجی هادی جلیل وند | 12 شعبان 1293ق، برای میر محمد خان | نستعلیق | 69 | شناسنامه ← |