مقصد اقصی فی ترجمة المستقصی

● مقصد اقصی فی ترجمة المستقصی / تاریخ پیامبراکرم(ص) / فارسی maqsad-e aqsā fī tarjome-tel mostaqsā کمال خوارزمی، حسین بن حسن، - 839؟ قمری kamāl xārazmī, hoseyn ebn-e hasan(- 1436) کتاب حاضر از آثار بسیار نفیس و نادر فارسی است که از متن عربی ترجمه شده است. مترجم علاوه بر قدرت انشا به نثر شیرین پارسی، تبحر کافی در اشعار عرب و پارسی نیز داشته و خود شاعر بوده و در بعضی موارد، شعر عربی را به نظم فارسی ترجمه نموده است.این کتاب که در تاریخ پیامبر اکرم و خلفاء و ائمه معصومین علیهم است، ترجمه «المستقصی» است که خود شرحی بر کتاب «المجتلی» است. «المجتلی» و «المستقصی» هر دو از تألیفات عبدالسلام بن محمد بن ابی الحسن علی الحجی الفردوسی الاندرسفانی است که از دانشمندان و محدثین قرن ششم بوده و ظاهراً در جرجان سکنا داشته است. اندرسفانی المستقصی را در بیست و پنج باب تنظیم نموده که 21 باب آن مخصوص سرگذشت پیامبر اکرم (ص) است و چهار باب دیگر آن به تاریخ خلفاء تا امام حسن اختصاص دارد. خوارزمی چنانکه در مقدمه آورده شش مقصد به باب بیست و پنجم کتاب افزوده و طی آن شرح حال بقیه امامان معصوم را آورده است.به صورت وقایع نوشته شده است؛ مثلاً وقایع سال پنجم از رحلت خاتم النبيين (ص) و ذکر وقایع سال فلان ... تاریخ اسلام بعد از رحلت پیامبر ص را به طور مفصل آورده است. ملا کمال الدین حسین از مریدان خواجه ابی الوفاء خوارزمی بوده و از جمله دیگر آثار مهم او جواهر الاسرار و ذواهرالانوار در شرح مثنوی جلال الدین رومی است. چاپ: میراث اسلامی ایران، دفتر هفتم، به کوشش ابوالفضل حافظیان، 1377ش، گزیده‌ای از آن که قسمت آخر آن است و شامل افزوده‌های خوارزمی استچاپ شده است. [هدية العارفين 315/1؛ فهرستواره منزوی 1593/3]