المقدمة الجزریة

● المقدمة الجزریة = مقدمه جزری = منظومة الجزریة = ارجوزة فی التجوید / قرائت، شعر، تجوید / عربی al-muqaddamat-ul jazarīya = moqaddame-ye jazarī = manzūmat-ul jazarīyya = urjūza-un fi-t tajwīd ابن جزری، محمد بن محمد، 751 - 833 ؟ قمری ebn-e jazarī, mohammad ebn-e mohammad (1351 - 1430) تاریخ تألیف: 799ق منظومه‌ای مشهور در 109 بیت (سرکیس 107 بیت) در قواعد تجوید و بیان مخارج حروف است. عناوین ابواب آن: بیان خارج الحروف، باب صفات الحروف، باب التجوید، باب الترقیقات و التفخیمات، باب معرفت الترقیقات، باب معرفت التفخیمات، باب الإطباق، باب الضاءان، باب التحذیرات، باب الإظهار و الإدغام و الإخفاء، باب أحكام النون الساكنة و التنوین، باب المد و القصر، باب معرفت الوقوف، باب المقطوع و الموصل، باب تحذیر الوقف. این اثر به جهت اشتمال و اهمیت آن مورد توجه علما و دانشمندان علم تجوید و علوم قرآنی از عامه و خاصه قرار گرفته، شروح، ترجمه، تعلیقات و حواشی متعددی بر آن نگاشته‌اند که حاجی خلیفه و آقا بزرگ تهرانی، به برخی از آنها اشاره نموده‌اند. (حسین متقی) آغاز: یقول راجی عفو رب سامعی ×× محمد ابن الجزری الشافعی / الحمدلله وصلی الله ×× علی نبیه و مصطفاه ... انجام: و قد یقتضی نظمی المقدمه ×× منی لقاری القران تقدمه / و الحمدلله لها ختام ×× ثم الصلواه بعد و السلام/ علی النبی احمد و آله ×× و صحبه و من علی منواله چاپ: مشار عربی، ص922؛ السعودیة، دار المنهاج، تحقیق الدكتور الایمن رشدی سوید، الطبعة الثالثة، 1430ق، 40 ص؛ مصر، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 7ص (155-161)؛ ایران، تهران، 1316ق، سنگی، جیبی، 11ص (صص124-133)؛ ایران، تبریز، مطبعه مشهدی اسد آقا، 1321ق، سنگی، جیبی، 16ص، دارای تعلیقاتی با نشان «دلال» به درخواست حاجی عباسقلی دلال تبریزی فرزند حاج میرزا محمد حسین (محل فروش: در عباچی بازار قدیم حاجی شیخ در حجره حاجی اسماعیل تاجر تبریزی معروف به سرابچی و حجره آقا میرزا علی اصغر بنکدار تبریزی)؛ مصر، 1281ق، سنگی، رقعی، 5ص [کشاف الفهارس 424/1-429؛ سرکیس 63/1؛ کشف الظنون 1799/2-1800؛ مكتبة امیرالمؤمنین 372/4؛ الاوقاف العامة بغداد 34/1 و 35؛ الاوقاف العامة موصل 226/2؛ دنا 1163/9-1166 (89 نسخه)] شرح و حواشی: 1- الحواشی المفهمة فی شرح المقدمة = شرح المقدمة الجزریة = شرح منظومة الجزریة؛ ابن جزری، احمد بن محمد (780-835) 2- کشف الاسرار عن قرائات الائمة الاخیار؛ کورانی، احمد بن اسماعیل (813-894) 3- الحواشی الازهریة فی حل الفاظ المقدمة الجزریة؛ ازهری، خالد بن عبدالله (838-905) 4- الحواشی المفهمة فی شرح المقدمة الجزریة؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926) 5- الدقائق المحكمة فی شرح المقدمة = شرح شیخ الاسلام؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926) 6- شرح المقدمة الجزریة؛ طاش کبری زاده، احمد بن مصطفی (901-968) 7- الفوائد فی شرح القصيدة الجزریة = شرح المقدمة الجزریة؛ حسینی قاری، عبدالجلیل بن احمد (-976) 8- فرائد الفوائد؛ زواره ای، علی بن حسن (-10) 9- كفاية الاخوان؛ تستری، عبدالله بن الحیامه (-10) 10- المنح الفكرية على متن الجزریة؛ قاری هروی، علی بن سلطان محمد (-1014) 11- شرح المقدمة الجزریة؛ قاری هروی، علی بن سلطان محمد (-1014) 12- المقدمة الجزریه (ترجمه) 13- شرح المقدمة الجزریة (7عنوان) 14- کاشف الازهریة