مفتاح الفلاح

● مفتاح الفلاح = مفتاح الفلاح فی عمل الیوم و اللیلة / دعا / عربی miftāḥ-ul falāḥ = miftāḥ-ul falāḥ fī ‘amal-il yawm wa-l layla شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: 1015ق؛ محل تألیف: گنجه مجموعه‌ای است که به خواهش جمعی از دوستان به اختصار به اعمال واجبه و مندوبه و آداب که در هر روز و شب وارد شده و دعاهایی که در برخی احوال وارد شده، پرداخته است. در شش «باب»: 1. فيما يعمل ما بين طلوع الفجر الى طلوع الشمس؛ 2. فيما يعمل ما بين طلوع الشمس الى الزوال؛ 3. فيما يعمل ما بين الزوال الى الغروب؛ 4. فيما يعمل مابین الغروب الى وقت النوم؛ 5. فيما يعمل ما بين وقت النوم الى انتصاف الليل؛ 6. فيما يعمل مابين انتصاف الليل الى طلوع الفجر. مؤلف در معرفی کتاب آورده است: «يقول قد التمس منى جماعة من اخوان الدين و خلان اليقين تأليف مختصر يحتوى على مالابد لاهل الديانة من الاتيان به فى كل يوم و ليلة من واجب العبادات و مندوبها و محمود الاداب و مرغوبها مقتصرا في الاعمال المسنونة على ماهو قليل المؤنة كثير المعونة». شیخ بهائی در خاتمه مفتاح الفلاح سوره فاتحه را تفسیر کرده و در برخی از فهارس و مراجع آنرا به نام تفسیر فاتحه (جداگانه) معرفی کرده‌اند. حاجی شیخ عباس قمی در فواید الرضویه می‌گوید: «و مفتاح الفلاح آن جناب همان کتاب است که قاضی معزالدین محمد اقضی القضاة اصفهانی معاصر شیخ بهایی شبی در خواب دید»، سپس خواب قاضی را نقل نموده و چنین آورده است: «فقیر گوید که این خواب از رؤیاهای صادقه است و دلالت دارد بر کثرت شرافت این کتاب شریف؛ و الحق قطع از این رؤیای صادقه کتاب مفتاح الفلاح کتابی است بسیار شریف ... و آن را بدل کتاب یوم و ليلة ثقه جلیل یونس بن عبدالرحمن گرفته‌اند». آغاز: الحمدلله الذی دلنا على جادة النجاة و هدانا الى ما يوجب علو الدرجات ... انجام: ان لايردنا عن بابه خائبين وان لايواخذنا بسوء اعمالنا يوم الدين انه ارحم الراحمين واكرم الاكرمين، فرغت بعون الله من تاليفه مع تراكم افواج العلائق وتلاطم امواج البوائق و توزع البال بالحل و الرحال فى اوائل العشر الثالث من الشهر الثاني من السنة الخامسه من العشر الثاني بعد الالف ببلدة گنجه و انا اقل الانام محمد المشتهر ببهاء الدين العاملى تجاوز الله عن سيئاته و الحمدلله اولاً و آخراً و ظاهراً و باطنا. چاپ: مشار عربی، صص 880-881؛ بمبئی، 1303-1304ق، وزیری، کوچک، 179+1صص(در هامش)؛ ایران، سنگی، بدون تاریخ، جانمازی، 222ص؛ ایران، سنگی، 1317، جانمازی، 222+305ص [الذریعه 339/21-340 و 137/4-138؛ نسخه‌های منزوی 216/1؛ کتبة امیرالمؤمنین 357/4 و 536 و 355؛ دنا 1045/9-1060 (405 نسخه)] شرح و حواشی: 1- عروة النجاح في ترجمة مفتاح الفلاح؛ شعیبی گیلانی، محمد شریف بن احمد (-1087) 2- سراج النجاح؛ حسینی تبریزی، محمد باقر بن ابی القاسم (-11) 3- آداب عباسی = ترجمه مفتاح الفلاح؛ صدرالدین تبریزی، محمد بن محب علی (-11) 4- مفتاح الفلاح (ترجمه)؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 5- فلق الاصباح في شرح مفتاح الفلاح = حاشية مفتاح الفلاح؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) 6- مفتاح الفلاح (ترجمه)؛ آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین (-1125) 7- حاشية مفتاح الفلاح؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173) 8- فتوح المفتاح و فلاح اهل الصلاح؛ کربلائی، شیخ علی ( قرن 12) 9- مفتاح الفلاح (ترجمه)؛ ملا علی بن بابا خلیل الله ( قرن 13) 10- التحفة النوابية و الهدية الاخروية؛ حسینی، محمد جعفر 11- معنی فقره «اکشف همی و فرج غمی» 12- مفتاح الفلاح (ترجمه)(6عنوان) 13- مفتاح الفلاح (منتخب)