نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مفاتیح الاعجاز

mafātīḥ-ol e‘jāz
129 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/62016
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62016
پدیدآور / مؤلف: لاهیجی، محمد بن یحیی
تاریخ و سده تألیف: 877 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 665 تا 673
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح گلشن راز (š.-e golšan-e rāz)
اثر مرتبط / وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز اثر
« باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... »
انجام اثر
« پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه) مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه) تاشکند 756/8 لنینگراد 557 شگلوا 967-970 افغانستان 145 و 172 دیوان هند 1816-1819 و 3066 الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13 مشار فارسی 4837/4 کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، <!-- page: 666 --> فهرستواره منزوی 918/8 دنا 977/9-980 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز / عرفان و تصوف / فارسی mafātīḥ-ol e‘jāz = š.-e golšan-e rāz لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری lāhījī, mohammad ebn-e yahyā (1437 - 1507) وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق) تاریخ تألیف: دوشنبه 19 ذیحجه 877ق شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز». آغاز: باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... انجام: پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... چاپ: تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش [نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)؛ تاشکند 756/8؛ لنینگراد 557؛ شگلوا 967-970؛ افغانستان 145 و 172؛ دیوان هند 1816-1819 و 3066؛ الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13؛ مشار فارسی 4837/4؛ کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، فهرستواره منزوی 918/8؛ دنا 977/9-980 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) 2- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن

نسخه‌های خطی این اثر

129 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مجلس
تهران
10318 درویش منظور علی 15 ربیع الاول 1026ق نسخ 186 شناسنامه ←
92
دانشگاه
تهران
3225 کاشانی، مظفر حسین بن محمد شنبه 3 جمادی الاول 1016ق نستعلیق 305 شناسنامه ←
93
ملی
تهران
1090 علی بن احمد شیرازی ذیقعده 1012ق نستعلیق 346 شناسنامه ←
94
ملی
تهران
2568 نورالدین علی لاهیجی نوربخش 1011ق نستعلیق 290 شناسنامه ←
95
مجلس
تهران
10437 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 120 شناسنامه ←
96
مجلس
تهران
5515 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
97
ملک
تهران
1038 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 342 شناسنامه ←
98
مرکز احیاء
قم
4006 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 302 شناسنامه ←
99
مرعشی
قم
4512/1 بی‌کاتب شاید قرن11 نستعلیق 133 شناسنامه ←
100
مرعشی
قم
15383 بی‌کاتب نیمه دوم قرن11 نستعلیق 472 شناسنامه ←
101
دانشگاه
تهران
5198 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 257 شناسنامه ←
102
ملی
تهران
1262 عبدالرحیم بن اسماعيل بن قاسم قرن 11 نستعلیق 211 شناسنامه ←
103
ملی
تهران
470 بی‌کاتب محتملاً قرن11 نستعلیق 496 شناسنامه ←
104
رضوی
مشهد
16298 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
105
مفتاح
تهران
1194 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
106
عبدالعظیم
تهران
138 بی‌کاتب قرن 10 تعلیق 330 شناسنامه ←
107
مسجد اعظم
قم
3370 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 345 شناسنامه ←
108
مولوی
مشهد
611 نامشخص - - - شناسنامه ←
109
دانشگاه
تهران
10674 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 187 شناسنامه ←
110
دانشگاه
تهران
8907 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ 335 شناسنامه ←
111
الهیات
مشهد
611 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 283 شناسنامه ←
112
موزه ملی
تهران
9207 محمود صوفی پسر بهلول صدیقی ربیع الثانی992ق نسخ 755 شناسنامه ←
113
رضوی
مشهد
23970 تاج الدین حسین بن صاعد 987ق نستعلیق - شناسنامه ←
114
دانشگاه
تهران
3773/14-ف و 3774/14-ف بی‌کاتب 986ق نستعلیق - شناسنامه ←
115
جامع کبیر
یزد
201 نامشخص - - - شناسنامه ←
116
ادبیات
تهران
10 بی‌کاتب 979ق نستعلیق - شناسنامه ←
117
وزیری
یزد
396 شکراله بن حسام 5 ذیحجه975ق نستعلیق 245 شناسنامه ←
118
ملی
تهران
227 بی‌کاتب 975ق نستعلیق 319 شناسنامه ←
119
سپهسالار
تهران
7169 حسین بن حسن حسینی 15 رجب971ق نستعلیق 229 شناسنامه ←
120
سلطنتی
تهران
519 طاهر محمد هلالی 959ق نستعلیق 759 شناسنامه ←