نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مفاتیح الاعجاز

mafātīḥ-ol e‘jāz
129 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/62016
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62016
پدیدآور / مؤلف: لاهیجی، محمد بن یحیی
تاریخ و سده تألیف: 877 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 665 تا 673
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح گلشن راز (š.-e golšan-e rāz)
اثر مرتبط / وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز اثر
« باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... »
انجام اثر
« پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه) مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه) تاشکند 756/8 لنینگراد 557 شگلوا 967-970 افغانستان 145 و 172 دیوان هند 1816-1819 و 3066 الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13 مشار فارسی 4837/4 کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، <!-- page: 666 --> فهرستواره منزوی 918/8 دنا 977/9-980 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز / عرفان و تصوف / فارسی mafātīḥ-ol e‘jāz = š.-e golšan-e rāz لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری lāhījī, mohammad ebn-e yahyā (1437 - 1507) وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق) تاریخ تألیف: دوشنبه 19 ذیحجه 877ق شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز». آغاز: باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... انجام: پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... چاپ: تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش [نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)؛ تاشکند 756/8؛ لنینگراد 557؛ شگلوا 967-970؛ افغانستان 145 و 172؛ دیوان هند 1816-1819 و 3066؛ الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13؛ مشار فارسی 4837/4؛ کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، فهرستواره منزوی 918/8؛ دنا 977/9-980 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) 2- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن

نسخه‌های خطی این اثر

129 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرعشی
قم
4512/1 بی‌کاتب شاید قرن11 نستعلیق 133 شناسنامه ←
32
مرکز احیاء
قم
4006 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 302 شناسنامه ←
33
ملک
تهران
1038 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 342 شناسنامه ←
34
مجلس
تهران
5515 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
10437 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 120 شناسنامه ←
36
ملی
تهران
2568 نورالدین علی لاهیجی نوربخش 1011ق نستعلیق 290 شناسنامه ←
37
ملی
تهران
1090 علی بن احمد شیرازی ذیقعده 1012ق نستعلیق 346 شناسنامه ←
38
دانشگاه
تهران
3225 کاشانی، مظفر حسین بن محمد شنبه 3 جمادی الاول 1016ق نستعلیق 305 شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
10318 درویش منظور علی 15 ربیع الاول 1026ق نسخ 186 شناسنامه ←
40
رضوی
مشهد
37869 عبدالواحد بن عبدالکریم جمادی الثانی 1032ق نستعلیق 183 شناسنامه ←
41
مجلس
تهران
15171 مصطفی بن محمد 8 ربیع الاول 1033ق تحریری - شناسنامه ←
42
نوربخش
تهران
328 حسنعلی دوشنبه 14 ذیقعده 1034ق نستعلیق 1100 شناسنامه ←
43
ملی
تهران
2501/3 بی‌کاتب 1040ق نستعلیق 550 شناسنامه ←
44
شیخ علی حیدر
مشهد
1414 نامشخص - - - شناسنامه ←
45
رضوی
مشهد
909 بی‌کاتب ربیع الاول 1049ق نستعلیق 345 شناسنامه ←
46
نوربخش
تهران
420 علی بن عبدالغالب جمادی الاول 1075ق نستعلیق 800 شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
329/27-فیروز محمد رضا پسر علی جان طرشتی 1089ق نستعلیق 544 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
11612 حسن بن مولانا محمد 15 ربیع الثانی 1091ق نسخ 256 شناسنامه ←
49
مرعشی
قم
10760 بی‌کاتب دوشنبه 15 جمادی الاول 1092ق نستعلیق 286 شناسنامه ←
50
ملی
تهران
1097 محمد شفیع بن عبد الفتاح خوانساری ربیع الاول 1096ق نسخ 362 شناسنامه ←
51
سپهسالار
تهران
7171 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 306 شناسنامه ←
52
گلپایگانی
قم
6662/1-34/32 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 72 شناسنامه ←
53
بنیاد فارس شناسی
شیراز
38 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 290 شناسنامه ←
54
مهدوی
تهران
186 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
55
نوربخش
تهران
614 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 171 شناسنامه ←
56
مفتاح
تهران
928 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
1323/2ط احمد بن ... 1107ق نستعلیق، نسخ 329 شناسنامه ←
58
مهدوی
تهران
182 محمد صادق خلخالی 1112ق نسخ - شناسنامه ←
59
مجلس
تهران
8841/34 جمال الدین محمد حسنی جمعه 28 ربیع الاول 1118ق نستعلیق، نسخ 34 شناسنامه ←
60
دائرة المعارف
تهران
1879 محمد، فرزند محمد اصفهانی شنبه 5 جمادی الثانی 1159ق نستعلیق، شکسته 319 شناسنامه ←