شناسنامه کتابشناختی اثر
مفاتیح الاعجاز
mafātīḥ-ol e‘jāz
129
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/62016
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62016
پدیدآور / مؤلف:
لاهیجی، محمد بن یحیی
تاریخ و سده تألیف:
877 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 665
تا 673
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
شرح گلشن راز
(š.-e golšan-e rāz)
اثر مرتبط / وابسته به:
گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شیخ محمود شبستری، سرودهای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز اثر
« باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... »
انجام اثر
« پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... »
سوابق و چاپهای اثر
تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947)
مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)
مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)
تاشکند 756/8
لنینگراد 557
شگلوا 967-970
افغانستان 145 و 172
دیوان هند 1816-1819 و 3066
الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13
مشار فارسی 4837/4
کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، <!-- page: 666 --> فهرستواره منزوی 918/8
دنا 977/9-980 (110 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز / عرفان و تصوف / فارسی
mafātīḥ-ol e‘jāz = š.-e golšan-e rāz
لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری
lāhījī, mohammad ebn-e yahyā (1437 - 1507)
وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)
تاریخ تألیف: دوشنبه 19 ذیحجه 877ق
شیخ محمود شبستری، سرودهای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز: باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ...
انجام: پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ...
چاپ: تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
[نسخههای منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)؛ تاشکند 756/8؛ لنینگراد 557؛ شگلوا 967-970؛ افغانستان 145 و 172؛ دیوان هند 1816-1819 و 3066؛ الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13؛ مشار فارسی 4837/4؛ کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، فهرستواره منزوی 918/8؛ دنا 977/9-980 (110 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947)
2- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
نسخههای خطی این اثر
129 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مرعشی
قم
|
4512/1 | بیکاتب | شاید قرن11 | نستعلیق | 133 | شناسنامه ← |
| 32 |
مرکز احیاء
قم
|
4006 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 302 | شناسنامه ← |
| 33 |
ملک
تهران
|
1038 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 342 | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
5515 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 35 |
مجلس
تهران
|
10437 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 120 | شناسنامه ← |
| 36 |
ملی
تهران
|
2568 | نورالدین علی لاهیجی نوربخش | 1011ق | نستعلیق | 290 | شناسنامه ← |
| 37 |
ملی
تهران
|
1090 | علی بن احمد شیرازی | ذیقعده 1012ق | نستعلیق | 346 | شناسنامه ← |
| 38 |
دانشگاه
تهران
|
3225 | کاشانی، مظفر حسین بن محمد | شنبه 3 جمادی الاول 1016ق | نستعلیق | 305 | شناسنامه ← |
| 39 |
مجلس
تهران
|
10318 | درویش منظور علی | 15 ربیع الاول 1026ق | نسخ | 186 | شناسنامه ← |
| 40 |
رضوی
مشهد
|
37869 | عبدالواحد بن عبدالکریم | جمادی الثانی 1032ق | نستعلیق | 183 | شناسنامه ← |
| 41 |
مجلس
تهران
|
15171 | مصطفی بن محمد | 8 ربیع الاول 1033ق | تحریری | - | شناسنامه ← |
| 42 |
نوربخش
تهران
|
328 | حسنعلی | دوشنبه 14 ذیقعده 1034ق | نستعلیق | 1100 | شناسنامه ← |
| 43 |
ملی
تهران
|
2501/3 | بیکاتب | 1040ق | نستعلیق | 550 | شناسنامه ← |
| 44 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1414 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 45 |
رضوی
مشهد
|
909 | بیکاتب | ربیع الاول 1049ق | نستعلیق | 345 | شناسنامه ← |
| 46 |
نوربخش
تهران
|
420 | علی بن عبدالغالب | جمادی الاول 1075ق | نستعلیق | 800 | شناسنامه ← |
| 47 |
مجلس
تهران
|
329/27-فیروز | محمد رضا پسر علی جان طرشتی | 1089ق | نستعلیق | 544 | شناسنامه ← |
| 48 |
رضوی
مشهد
|
11612 | حسن بن مولانا محمد | 15 ربیع الثانی 1091ق | نسخ | 256 | شناسنامه ← |
| 49 |
مرعشی
قم
|
10760 | بیکاتب | دوشنبه 15 جمادی الاول 1092ق | نستعلیق | 286 | شناسنامه ← |
| 50 |
ملی
تهران
|
1097 | محمد شفیع بن عبد الفتاح خوانساری | ربیع الاول 1096ق | نسخ | 362 | شناسنامه ← |
| 51 |
سپهسالار
تهران
|
7171 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 306 | شناسنامه ← |
| 52 |
گلپایگانی
قم
|
6662/1-34/32 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 72 | شناسنامه ← |
| 53 |
بنیاد فارس شناسی
شیراز
|
38 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 290 | شناسنامه ← |
| 54 |
مهدوی
تهران
|
186 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 55 |
نوربخش
تهران
|
614 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 171 | شناسنامه ← |
| 56 |
مفتاح
تهران
|
928 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 57 |
مجلس
تهران
|
1323/2ط | احمد بن ... | 1107ق | نستعلیق، نسخ | 329 | شناسنامه ← |
| 58 |
مهدوی
تهران
|
182 | محمد صادق خلخالی | 1112ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 59 |
مجلس
تهران
|
8841/34 | جمال الدین محمد حسنی | جمعه 28 ربیع الاول 1118ق | نستعلیق، نسخ | 34 | شناسنامه ← |
| 60 |
دائرة المعارف
تهران
|
1879 | محمد، فرزند محمد اصفهانی | شنبه 5 جمادی الثانی 1159ق | نستعلیق، شکسته | 319 | شناسنامه ← |