معميات

● معميات = مجمع الاسماء / معما / فارسی mo‘ammayāt = majma‘-ol asmā’ شاملو، عباسقلی بن حسن، ق12 قمری Šāmlū, ‘abbās-qolī ebn-e hasan(- 18c) معماهای چندی است نظم شده در یک یا دو بیت با دستور حل آنها، نظم شده برای تمرین کسانیکه بخواهند در این فن کار کنند، با دیباچه‌ای به نثر ادبی و گویا از خود شاملو نباشد.در چهل و پنج سالگی گویا در زمان شاه صفی ساخته است. یک دیباچه و سپس معماهای منظوم است به نام خدا و شاه عباس و شاه صفی و دیگران.شاملو سالها از جانب شاه صفی حاکم هرات بود و نصرآبادی از او و پدرش یاد می‌کند و اشعاری می‌آورد. آغاز: بسمله و به نستعین. باسم الله.ای خیالت جسم جانها را روان ×× وی جلالت لا مکان دلها مکان ... بعد از گشایش معمای مجمع الاسماى توحید باری ... بر شکفته خیالات دقایق زار تحقیق غنچه این مضمون محجوب نماند که ... عباس قلی بن حسن شاملو چون از وقتی که طفل سلوکش نردبان نه پایه آحاد را طی نمود بلب بام عشرات رسیده تا این زمان که سنه سنش با خامس عشر پنجم در پنجه گیریست همواره ... نظر باز تصاویر معانی دلپذیر ... می‌بود و با وجود ... ملک داری و مشاغل ناگزیر مملکت مداری ... همیشه همت برین مصروف بود که اگر ... وقتی بدست آید در مصرفی صرف نماید که مصدر دقایق قلمی و مظهر لطایف شعری بوده این دو معنی دل فریب را ... بنظرها رساند بنابراین ... گاهی ... در علم نازک عمل معما ... تاملی می‌نمود ... ناچار ... این رساله را عجالة اختیار نموده. [نسخه‌های منزوی 2197/3]