نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

معالم التأويل و التبيان فى شرح خطبة البيان

ma‘ālem-ot ta’vīl va-t tebyān fī š.-e xotbat-el bayān
6 نسخه ثبت‌شده قرن 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/60859
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #60859
تاریخ و سده تألیف: 1281 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 240 تا 241
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
اهدا / به درخواست: ناصر الدین شاه (1264-1313ق)
اثر مرتبط / وابسته به: خطبة البيان = خطبة الافتخار = الملحمة؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است عرفانی و کلامی بر «خطبةالبیان» خطبه مشهور حضرت علی بن ابی طالب (ع) که آن را در کوفه یا بصره ایراد فرموده‌اند. محصل گفتار مؤلف درباره اهمیت خطبه و شیوه تألیفش این چنین است: «... خطبة البیان که از خطب آن حضرت است دانشمندانی چون فیض کاشانی و قاضی سعیدقمی در «شرح توحید» خود نقل و سیدهاشم بحرانی در «غایةالمرام» بخشی از آن را آورده است ولی هیچکدام درصدد شرح حقایق معانی آن برنیامده‌اند لذا این اقل السادات دامن همت به کمرزده و آن را شرحی عارفانه اشرف و اعظم از مشرب حکیمانه حکمای یونان نمودم. خطبه مزبور که از خزینه علوم لدنیه و الهامات غیبیه و من عنده علم الکتاب است مشتمل بر معارف و توحید و نبوت و ولایت است بدین جهت عقول اهل معرفت و خبره از درک حقایق آن قاصر و ناتوان است الامن ایده الله لذا من به توفیق حضرت حق در تبیین کلمات معجز بیناتش نظم و نثری کاللآلی المنثوره نگارش داده تا ارباب تحقیق، مفاهیم و حقایق آن را دریابند». (براتعلی غلامی مقدم)
آغاز اثر
« الحمدلله العلی الوهاب الودود الحمید الحامد الحمود الذی جعل الحمد فاتحظ كتابه الكريم المنزل من دارالبقاء و الخلود ... »
انجام اثر
« سالکان این صراط المستقيم ×× درره دنیا و دین میکن مقیم »
سوابق و چاپ‌های اثر
چاپ شده
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 545/7

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● معالم التأويل و التبيان فى شرح خطبة البيان / شرح حديث / فارسی ma‘ālem-ot ta’vīl va-t tebyān fī š.-e xotbat-el bayān میرزا بابا شیرازی، ابوالقاسم بن عبدالنبی، 1212؟ - 1286 قمری mīrzā bābā šīrāzī, ab-ol-qāsem ebn-e ‘abd-on-nabī (1798 - 1870) وابسته به: خطبة البيان = خطبة الافتخار = الملحمة؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40) اهدا به: ناصر الدین شاه (1264-1313ق) تاریخ تألیف: 1281ق شرحی است عرفانی و کلامی بر «خطبةالبیان» خطبه مشهور حضرت علی بن ابی طالب (ع) که آن را در کوفه یا بصره ایراد فرموده‌اند. محصل گفتار مؤلف درباره اهمیت خطبه و شیوه تألیفش این چنین است: «... خطبة البیان که از خطب آن حضرت است دانشمندانی چون فیض کاشانی و قاضی سعیدقمی در «شرح توحید» خود نقل و سیدهاشم بحرانی در «غایةالمرام» بخشی از آن را آورده است ولی هیچکدام درصدد شرح حقایق معانی آن برنیامده‌اند لذا این اقل السادات دامن همت به کمرزده و آن را شرحی عارفانه اشرف و اعظم از مشرب حکیمانه حکمای یونان نمودم. خطبه مزبور که از خزینه علوم لدنیه و الهامات غیبیه و من عنده علم الکتاب است مشتمل بر معارف و توحید و نبوت و ولایت است بدین جهت عقول اهل معرفت و خبره از درک حقایق آن قاصر و ناتوان است الامن ایده الله لذا من به توفیق حضرت حق در تبیین کلمات معجز بیناتش نظم و نثری کاللآلی المنثوره نگارش داده تا ارباب تحقیق، مفاهیم و حقایق آن را دریابند». (براتعلی غلامی مقدم) آغاز: الحمدلله العلی الوهاب الودود الحمید الحامد الحمود الذی جعل الحمد فاتحظ كتابه الكريم المنزل من دارالبقاء و الخلود ... انجام: سالکان این صراط المستقيم ×× درره دنیا و دین میکن مقیم چاپ: چاپ شده [فهرستواره منزوی 545/7]

نسخه‌های خطی این اثر

6 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
10579 اسماعیل راثی ملقب به داروغة الفقراء قرن 13 نستعلیق 188 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
8614 یوسفعلی بن حسین ذیحجه 1316ق نستعلیق 177 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
3571 جزایری اصفهانی تبریزی ذهبی، محسن 1321/6/23ق نستعلیق 381 شناسنامه ←
4
شاهچراغ
شیراز
676/1 بیوک آقا ابن حاج ملاحسین روضه خوان بی‌تاریخ نستعلیق 89 شناسنامه ←
5
خاوری (دکتر)
شیراز
10/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
6
خانقاه احمدیه
شیراز
800/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←