المعارف فى شرح الصحايف الالهية

● المعارف فى شرح الصحايف الالهية / کلام و اعتقادات / عربی al-maʻārif fī šarh-iṣṣaḥāyif-il ilāhīyya سمرقندی، محمد بن اشرف، ق7 قمری samarqandī, mohammad ebn-e ašraf(- 13c) وابسته به: الصحائف الالهية؛ سمرقندی، محمد بن اشرف (-7) شرح مهم و کمیابی است بر کتاب صحائف الالهية، که با عناوین «قال، اقول» از سوی مؤلف صحائف نگاشته شده است. وی که از حکما و مهندسان بزرگ اسلامی است، دارای تألیفات متعددی در منطق، هندسه و کلام است که در کتاب‌های تراجم به آنها پرداخته شده است. از جمله کتاب‌های وی «الصحائف الالهية» در کلام است. بر این کتاب شرح‌های مختلفی نگاشته شده، از جمله شرحی که خود او نگاشته است. در دو «مقصد»: مقصد اول در یک مقدمه و سه «قسم»: مقدمه: در دو «فصل»: 1) در ماهیت علم کلام، 2) اقسام موجودات؛ قسم 1. در شش «صحیفه»: 1) در وجود در سه فصل و یک خاتمه، 2) موجود و معدوم در چهار فصل و یک خاتمه، 3) در ماهیه در چهار فصل، 4) لواحق وجود در سه فصل و یک خاتمه، 5) لواحق ماهیه در سه فصل و یک خاتمه، 6) لواحق وجود و ماهیت در دو قسم؛ قسم 2. در اعراض در چهار «صحیفه»: 1) ادراک و در آن فصل است، 2) مدرکات و در آن سه فصل و یک خاتمه است، 3) در آنچه که محسوس نیست در پنج فصل و یک خاتمه، 4) در آنچه شامل ادراک و مدرک می‌شود در شش فصل؛ قسم 3. در دو «صحیفه»: 1) در چهار فصل، 2) در سه فصل؛ مقصد دوم: در مسائل در نوزده «صحیفه»: 1. در اوصاف قدیم، 2. استدلال در وجود واجب، 3. در وحدانیت، 4. در کیفیة صدور عقل، 5. در علم خدا، 6. در اراده، 7. حیات، 8. تکلم، 9. رؤیة، 10. صفات سلبیه، 11. شمول قدرتخدا، 12. در افعال بندگان، 13. الله، 14. حدوث عالم، 15. نبوت، 16. معاد، 17. ن، 18. حسن و قبح، 19. امامة. آغاز: الحمد لله الذی لیس لوجوده بدایة و لالوجوده نهایة و له فی کل شیء آیة ... و بعد فان أجل المعارف و اعلاها و اشرف المقاصد و اولاها معرفة الله. انجام: و قدا اودع فی هذا الکتاب من الدلائل والتحقیقات و التدقیقات ما یفید هذا المطلوب و الحمد لله رب العالمین. [فهرست عربی موزه بریتانیا ش 181؛ الاعلام، زرکلی: 39/6؛ الذریعة: 9/15؛ فهرس المخطوطات العربیة فی مکتبة تشستربیتی، آربرى، ترجمه شاکر سعید: 364/1؛ کشف الظنون: 1075/2؛ معجم المؤلفین: 63/9؛ نوادر المخطوطات العربیة فی مکتبات ترکی، رمضان ششن: 129/2]