شناسنامه کتابشناختی اثر
اصالة الصحة و الفساد فی المعاملات
aṣālat-uṣ ṣiḥḥa wa-l fisād fī-l mu‘āmilāt
85
نسخه ثبتشده
از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/6065
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6065
پدیدآور / مؤلف:
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 4، ص 26
تا 31
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
اصول فقه
عناوین دیگر و همتراز:
الاصل فی المعاملات الفساد
(al-aṣl fī-l mu‘āmilāt-il fisād)
اثر مرتبط / وابسته به:
مسالک الافهام الی تنقیح (فی شرح) شرایع الاسلام = شرح شرایع؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
وحید بهبهانی دو رساله در باب اصاله الصحه در معاملات دارد، یکی با عنوان «کیفیة اثبات صحة البیع» که مفصلتر است و این رساله در همان موضوع که مختصرتر میباشد. در فهارس این دو رساله با هم خلط شدهاند و در «دنا» نیز یکی پنداشته شده که چنین نیست. رسالهای است کوتاه در این که اصل در معاملات صحت است یا فساد؟ مؤلف با عناوین «ان قلت-قلت» پرسشهایی را طرح مینماید، سپس به آنها پاسخ میدهد و سرانجام قائل میشود که اصل در معاملات فساد است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود. این رساله ممکن است در برخی از مجموعه آثار «وحید» در ضمن فواید آمده باشد.
آغاز اثر
« الحمد لله رب العالمین ... اما بعد، فاعلم یا اخی ان المهم و المقصود الاصلی فی المعاملات هو الصحة و الفساد و فی کثیر من المواضع یحکم الفقهاء بالفساد و الغافل عن حقیقة الحال اذا رای دلیلا علی الفساد یقبل »
انجام اثر
« لانا نقول: البیع عبارة عن نقل الملک الی الطرفین بعنوان اللزوم فاذا احل ذلک دل علی الرضا و الامضاء و التقریر و کذا الحال فی الامر بالوفاء بما تضمنه العقل و اقتضاه وقس علیها حال غیرها تمت. »
سوابق و چاپهای اثر
ضمن «الرسائل الفقهیة»، توسط مؤسسه وحید بهبهانی؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 3ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 116/2
اعیان الشیعه 182/9
ریحانة الادب 51/1
هدیة العارفین <!-- page: 27 --> 90/9
دنا 1034/1 (97 نسخه): در دنا دو رساله از او در این موضوع با هم خلط شده که باید با توجه به نسخه های موجود معرفی شده در اینجا اصلاح شود
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اصالة الصحة و الفساد فی المعاملات = الاصل فی المعاملات الفساد / اصول فقه / عربی
aṣālat-uṣ ṣiḥḥa wa-l fisād fī-l mu‘āmilāt = al-aṣl fī-l mu‘āmilāt-il fisād
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118- 1205 قمری
vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707-1791)
وابسته به: مسالک الافهام الی تنقیح (فی شرح) شرایع الاسلام = شرح شرایع؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)
وحید بهبهانی دو رساله در باب اصاله الصحه در معاملات دارد، یکی با عنوان «کیفیة اثبات صحة البیع» که مفصلتر است و این رساله در همان موضوع که مختصرتر میباشد. در فهارس این دو رساله با هم خلط شدهاند و در «دنا» نیز یکی پنداشته شده که چنین نیست. رسالهای است کوتاه در این که اصل در معاملات صحت است یا فساد؟ مؤلف با عناوین «ان قلت-قلت» پرسشهایی را طرح مینماید، سپس به آنها پاسخ میدهد و سرانجام قائل میشود که اصل در معاملات فساد است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود. این رساله ممکن است در برخی از مجموعه آثار «وحید» در ضمن فواید آمده باشد.
آغاز: الحمد لله رب العالمین ... اما بعد، فاعلم یا اخی ان المهم و المقصود الاصلی فی المعاملات هو الصحة و الفساد و فی کثیر من المواضع یحکم الفقهاء بالفساد و الغافل عن حقیقة الحال اذا رای دلیلا علی الفساد یقبل
انجام: لانا نقول: البیع عبارة عن نقل الملک الی الطرفین بعنوان اللزوم فاذا احل ذلک دل علی الرضا و الامضاء و التقریر و کذا الحال فی الامر بالوفاء بما تضمنه العقل و اقتضاه وقس علیها حال غیرها تمت.
چاپ: ضمن «الرسائل الفقهیة»، توسط مؤسسه وحید بهبهانی؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 3ص
[الذریعة 116/2؛ اعیان الشیعه 182/9؛ ریحانة الادب 51/1؛ هدیة العارفین 90/9؛ دنا 1034/1 (97 نسخه): در دنا دو رساله از او در این موضوع با هم خلط شده که باید با توجه به نسخه های موجود معرفی شده در اینجا اصلاح شود]
نسخههای خطی این اثر
85 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مرکز احیاء
قم
|
1212/9 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 32 |
ملی
تهران
|
1868/3 | سید محمد مهدی بن ملا علی تبریزی طباطبائی | 1222ق | - | 10 | شناسنامه ← |
| 33 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
642/6 | شریف بن ابی طالب قمی | 1222ق | نستعلیق، شکسته | 2 | شناسنامه ← |
| 34 |
فیضیه
قم
|
1538/4 | احمد نجل علی بن کتان نجفی | سهشنبه 22 جمادی الاول 1229ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 35 |
ملک
تهران
|
828/8 | بیکاتب | با تاریخ 1231ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 36 |
رضوی
مشهد
|
ض7327 | محمد بن محمد مهدی رضوی | 1232ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
19104 | محمد ابراهیم بن احمد علی استرآبادی | 1233ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 38 |
رضوی
مشهد
|
9775/12 | حاجی محمد بن آقا بابای جیلانی | 1233ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 39 |
ملک
تهران
|
1242/5 | بیکاتب | با تاریخ 1233ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 40 |
مدرسه غرب
همدان
|
4817/6 | حسین بن قاسم بن محمد بن شیخ حمزه | دوشنبه ربیع الثانی 1233ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 41 |
مدرسه غرب
همدان
|
4817/7 | حسین بن قاسم بن محمد بن شیخ حمزه | 1233ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 42 |
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
|
بدون شماره/2 | محمد بن میرزا حسن بن آقا رستم بن زین البیک | پنجشنبه دهه سوم صفر 1233ق | - | - | شناسنامه ← |
| 43 |
ملی
تهران
|
3208/10 | محمد بن محمد هادی حسینی اصفهانی | 1234-1239ق | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 44 |
مسجد اعظم
قم
|
825/9 | بیکاتب | شوال 1234ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 45 |
مرعشی
قم
|
9682/1 | عبدالرحیم بن ابو الحسن | 1234ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 46 |
مرعشی
قم
|
9682/8 | محمد رضا بن محمد محسن | 1234ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 47 |
ملی
تهران
|
2150/6 | بیکاتب | 1237ق | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 48 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
37/14 | محمد امیر خراسانی | 1237ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 49 |
مجلس
تهران
|
1253/5ط | سید محمد بن سید حسین موسوی حسینی | 1244ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 50 |
رضوی
مشهد
|
19633 | محمد رضا بن علی کوکدی گلپایگانی | یکشنبه 16 ربیع الثانی 1244ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 51 |
نجومی
کرمانشاه
|
3مجموعه بدون شماره | محمد لنکرکنانی | محرم 1244ق | - | - | شناسنامه ← |
| 52 |
مرعشی
قم
|
458/13 | بیکاتب | 10 ذیقعده 1245ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 53 |
رضوی
مشهد
|
19780 | بیکاتب | 1269ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 54 |
دانشگاه
تهران
|
2026/4 | هداية الله بن محمدرضای گلپایگانی | 1277ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 55 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
253/2 | یوسف بن ابی القاسم موسوی جرفادقانی | 13 محرم 1285ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 56 |
گلپایگانی
قم
|
2525/2-38/145 | بیکاتب | چهارشنبه 3 شوال 1319ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 57 |
گلپایگانی
قم
|
2536/3-13/216 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 58 |
وزیری
یزد
|
1781/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 59 |
مرعشی
قم
|
9079/4 | بیکاتب | نزدیک عصر مؤلف | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 60 |
مرعشی
قم
|
1470/1 | محمد تقی بن فتاح موسوی حسینی زنجانی | بیتاریخ | نسخ | 2 | شناسنامه ← |