نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اصالة الصحة و الفساد فی المعاملات

aṣālat-uṣ ṣiḥḥa wa-l fisād fī-l mu‘āmilāt
85 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/6065
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6065
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 4، ص 26 تا 31
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: اصول فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الاصل فی المعاملات الفساد (al-aṣl fī-l mu‘āmilāt-il fisād)
اثر مرتبط / وابسته به: مسالک الافهام الی تنقیح (فی شرح) شرایع الاسلام = شرح شرایع؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

وحید بهبهانی دو رساله در باب اصاله الصحه در معاملات دارد، یکی با عنوان «کیفیة اثبات صحة البیع» که مفصل‌تر است و این رساله در همان موضوع که مختصرتر می‌باشد. در فهارس این دو رساله با هم خلط شده‌اند و در «دنا» نیز یکی پنداشته شده که چنین نیست. رساله‌ای است کوتاه در این که اصل در معاملات صحت است یا فساد؟ مؤلف با عناوین «ان قلت-قلت» پرسش‌هایی را طرح می‌نماید، سپس به آنها پاسخ می‌دهد و سرانجام قائل می‌شود که اصل در معاملات فساد است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود. این رساله ممکن است در برخی از مجموعه آثار «وحید» در ضمن فواید آمده باشد.
آغاز اثر
« الحمد لله رب العالمین ... اما بعد، فاعلم یا اخی ان المهم و المقصود الاصلی فی المعاملات هو الصحة و الفساد و فی کثیر من المواضع یحکم الفقهاء بالفساد و الغافل عن حقیقة الحال اذا رای دلیلا علی الفساد یقبل »
انجام اثر
« لانا نقول: البیع عبارة عن نقل الملک الی الطرفین بعنوان اللزوم فاذا احل ذلک دل علی الرضا و الامضاء و التقریر و کذا الحال فی الامر بالوفاء بما تضمنه العقل و اقتضاه وقس علیها حال غیرها تمت. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ضمن «الرسائل الفقهیة»، توسط مؤسسه وحید بهبهانی؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 3ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 116/2 اعیان الشیعه 182/9 ریحانة الادب 51/1 هدیة العارفین <!-- page: 27 --> 90/9 دنا 1034/1 (97 نسخه): در دنا دو رساله از او در این موضوع با هم خلط شده که باید با توجه به نسخه های موجود معرفی شده در اینجا اصلاح شود

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● اصالة الصحة و الفساد فی المعاملات = الاصل فی المعاملات الفساد / اصول فقه / عربی aṣālat-uṣ ṣiḥḥa wa-l fisād fī-l mu‘āmilāt = al-aṣl fī-l mu‘āmilāt-il fisād وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118- 1205 قمری vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707-1791) وابسته به: مسالک الافهام الی تنقیح (فی شرح) شرایع الاسلام = شرح شرایع؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) وحید بهبهانی دو رساله در باب اصاله الصحه در معاملات دارد، یکی با عنوان «کیفیة اثبات صحة البیع» که مفصل‌تر است و این رساله در همان موضوع که مختصرتر می‌باشد. در فهارس این دو رساله با هم خلط شده‌اند و در «دنا» نیز یکی پنداشته شده که چنین نیست. رساله‌ای است کوتاه در این که اصل در معاملات صحت است یا فساد؟ مؤلف با عناوین «ان قلت-قلت» پرسش‌هایی را طرح می‌نماید، سپس به آنها پاسخ می‌دهد و سرانجام قائل می‌شود که اصل در معاملات فساد است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود. این رساله ممکن است در برخی از مجموعه آثار «وحید» در ضمن فواید آمده باشد. آغاز: الحمد لله رب العالمین ... اما بعد، فاعلم یا اخی ان المهم و المقصود الاصلی فی المعاملات هو الصحة و الفساد و فی کثیر من المواضع یحکم الفقهاء بالفساد و الغافل عن حقیقة الحال اذا رای دلیلا علی الفساد یقبل انجام: لانا نقول: البیع عبارة عن نقل الملک الی الطرفین بعنوان اللزوم فاذا احل ذلک دل علی الرضا و الامضاء و التقریر و کذا الحال فی الامر بالوفاء بما تضمنه العقل و اقتضاه وقس علیها حال غیرها تمت. چاپ: ضمن «الرسائل الفقهیة»، توسط مؤسسه وحید بهبهانی؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 3ص [الذریعة 116/2؛ اعیان الشیعه 182/9؛ ریحانة الادب 51/1؛ هدیة العارفین 90/9؛ دنا 1034/1 (97 نسخه): در دنا دو رساله از او در این موضوع با هم خلط شده که باید با توجه به نسخه های موجود معرفی شده در اینجا اصلاح شود]

نسخه‌های خطی این اثر

85 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ثقة الاسلام
تبریز
بدون شماره/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
2
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
13/15 عبدالجبار بن محمد بن عبدالجبار خطی بحرانی بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
3
رضوی
کاشان
76/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
4
شیخ علی حیدر
مشهد
447/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
4659/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
6
عمومی
ساری
81/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
7
فحول قزوینی
قزوین
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
8
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره/9 ابوعلی حائری بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
1297/9ط بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 5 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
713/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
11
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
290/8 احمد معلم بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
12
فیضیه
قم
817/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←
13
وزیری
یزد
2037/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 1 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
2439/5 محمد صالح خوانساری و حاج قاسم بن علی اکبر بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
15
فیضیه
قم
1565/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
9588/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←
17
سپهسالار
تهران
907/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
18
مسجد اعظم
قم
798/10 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 2 شناسنامه ←
19
مسجد اعظم
قم
3981/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
20
مسجد اعظم
قم
592/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
21
مرکز احیاء
قم
2129/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
22
الهیات
مشهد
22516/8 علی بن شیخ محمد مقصودی بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
23
گلپایگانی
قم
8548/5-57/218 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 7 شناسنامه ←
24
گلپایگانی
قم
8437/2-57/107 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 21 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
6166/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
1470/1 محمد تقی بن فتاح موسوی حسینی زنجانی بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
27
مرعشی
قم
9079/4 بی‌کاتب نزدیک عصر مؤلف نستعلیق 1 شناسنامه ←
28
وزیری
یزد
1781/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 16 شناسنامه ←
29
گلپایگانی
قم
2536/3-13/216 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
30
گلپایگانی
قم
2525/2-38/145 بی‌کاتب چهارشنبه 3 شوال 1319ق نسخ 4 شناسنامه ←