نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مصباح العاشقین فی ایضاح احوال السالکین

mesbāh-ol ‘āšeqīn fī īzāh-e ahvāl-es sālekīn
/w/60249
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #60249
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: 936 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 29، ص 778 تا 779
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تراجم

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

سرگذشت و سیرت‌نامه شیخ مصباح العاشقین وجیه الدین محمد بن سید نظام الدین (810- 939ق) است؛ در چهار «مقاله»: 1. نسب مصباح العاشقین و نیاکان او، رفتن به هندوستان و استادان و خوارق عادت او و تاریخ مرگ و مدت عمر او؛ 2. احوال پیران طریقت و مرشدان حقیقت این سلسله از احمد روایی و شیخ جلیل گجراتی تا سرگذشت خواجه بزرگ خواجه معین الدین چشنی و برخی از بزرگان و معاصران؛ 3. در عبادات و اوراد ظاهری و ریاضات باطنی و طریق اشغال جهر و خفی که بحضرت مخدومی رسید، و مداومت بر آن داشته و طالبان و مریدان را تعلیم نموده‌اند؛ 4. بیان احوال مریدان و رفیقان و محبان که محض بواسطه محبت و اخلاص حضرت مخدومی از مکانات خودها جدا شدند و همسایگی حضرت مخدومی در این مقام غنیمت شمردند.(دانش پژوه)
آغاز اثر
« رب يسر و تمم بالخير. بسمله. الحمدلله الذي يسبح له ما فی السموات و ما فی الارض و بيده الملک يحيى من يشاء و يمحو من يشاء ... اما بعد می‌گوید فقیر حقیر خاکسار آستانه جناب اقدس آن مظهر مراتب جلال و جمال ... قدوة السالکین مرشدی حضرت مصباح العاشقین زاده الله افاداته و افاضته و شرفه و مجده ... وجیه الدین بن سید نظام الدین که اکثر اوقات در مجمع محبان و اصحاب ذوق و وحدان بعضی از رسائل احوالات بزرگان سلف و ملفوظات ایشان چنانچه تذکرة الاولیا و رساله حضرت قطب الاقطاب پیر بختیار رحمة الله علیه و رساله حضرت نصیرالدین محمود رودهی چراغ دهلوی رحمة الله علیه و رساله مجمع السلوک تصنیف مولانا بندگی شیخ سعدالدین خیرآبادی که بسی از احوالات مولانا بندگی شیخ مینا رحمة الله علیه و مخدوم شیخ قوام الدین لکنهوی رحمة الله علیه دوری مندرج ساخته به تکرار مذاکره افتاد وقت خوش شد و مرضی جمع حاضران مجلس ورای صاحب زاده علا انتساب شیخ فخرالدین اولیا برادرزاده حضرت مخدومی و صاحب زاده شیخ عبدالرزاق و شیخ عبدالرحیم فرزندان رشید حضرت مخدومی و شیخ عزالدین قنوجی و شیخ حسام الدین قنوجی و حاجی حاند و عثمان بر این استقرار یافته که مایان نیز کتابی مشتمل بر بعضی احوالات مرضیه قدسیه حضرت مخدومی جمع نمایم و هم از عبادات و اوراد و اشغال و خوارق عادات حضرت مخدومی و مرشدان سلسله عالیه که بالمشافهه دیده و از زبان مبارک حضرت مخدومی شنیده در آن ثبت و ضبط باید ساخت و این نحیف همچنان را به این سعادت عظمی مأمور ساختند چون که این امر واجب الاطاعه و ثمره سعادت بی بدل بوده اجابت نمودم و عزیمت بر آن مصمم داشتم ... بود زمان ابتدای تألیف این یازدهم ربیع الاول سنه سته و ثلثین و تسعمائه 936 ملتمس از صاحبدلان اهل ذوق و وجدان آن دارم که اگر از مطالعه رساله متبرکه حظی و نصیبی حاصل نمایند این نحیف را از خاطر دربار مقاطر محو نفرمایند و بدعای خیر یاد آرند و بجهت و تناسب اسم شریف موسم گشت به «مصباح العاشقين في ايضاح احوال السالکین» و مرتب گشت بر چهار مقاله. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 2279/3

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مصباح العاشقین فی ایضاح احوال السالکین / تراجم / فارسی mesbāh-ol ‘āšeqīn fī īzāh-e ahvāl-es sālekīn تاریخ تألیف: 11 ربیع الاول 936ق سرگذشت و سیرت‌نامه شیخ مصباح العاشقین وجیه الدین محمد بن سید نظام الدین (810- 939ق) است؛ در چهار «مقاله»: 1. نسب مصباح العاشقین و نیاکان او، رفتن به هندوستان و استادان و خوارق عادت او و تاریخ مرگ و مدت عمر او؛ 2. احوال پیران طریقت و مرشدان حقیقت این سلسله از احمد روایی و شیخ جلیل گجراتی تا سرگذشت خواجه بزرگ خواجه معین الدین چشنی و برخی از بزرگان و معاصران؛ 3. در عبادات و اوراد ظاهری و ریاضات باطنی و طریق اشغال جهر و خفی که بحضرت مخدومی رسید، و مداومت بر آن داشته و طالبان و مریدان را تعلیم نموده‌اند؛ 4. بیان احوال مریدان و رفیقان و محبان که محض بواسطه محبت و اخلاص حضرت مخدومی از مکانات خودها جدا شدند و همسایگی حضرت مخدومی در این مقام غنیمت شمردند.(دانش پژوه) آغاز: رب يسر و تمم بالخير. بسمله. الحمدلله الذي يسبح له ما فی السموات و ما فی الارض و بيده الملک يحيى من يشاء و يمحو من يشاء ... اما بعد می‌گوید فقیر حقیر خاکسار آستانه جناب اقدس آن مظهر مراتب جلال و جمال ... قدوة السالکین مرشدی حضرت مصباح العاشقین زاده الله افاداته و افاضته و شرفه و مجده ... وجیه الدین بن سید نظام الدین که اکثر اوقات در مجمع محبان و اصحاب ذوق و وحدان بعضی از رسائل احوالات بزرگان سلف و ملفوظات ایشان چنانچه تذکرة الاولیا و رساله حضرت قطب الاقطاب پیر بختیار رحمة الله علیه و رساله حضرت نصیرالدین محمود رودهی چراغ دهلوی رحمة الله علیه و رساله مجمع السلوک تصنیف مولانا بندگی شیخ سعدالدین خیرآبادی که بسی از احوالات مولانا بندگی شیخ مینا رحمة الله علیه و مخدوم شیخ قوام الدین لکنهوی رحمة الله علیه دوری مندرج ساخته به تکرار مذاکره افتاد وقت خوش شد و مرضی جمع حاضران مجلس ورای صاحب زاده علا انتساب شیخ فخرالدین اولیا برادرزاده حضرت مخدومی و صاحب زاده شیخ عبدالرزاق و شیخ عبدالرحیم فرزندان رشید حضرت مخدومی و شیخ عزالدین قنوجی و شیخ حسام الدین قنوجی و حاجی حاند و عثمان بر این استقرار یافته که مایان نیز کتابی مشتمل بر بعضی احوالات مرضیه قدسیه حضرت مخدومی جمع نمایم و هم از عبادات و اوراد و اشغال و خوارق عادات حضرت مخدومی و مرشدان سلسله عالیه که بالمشافهه دیده و از زبان مبارک حضرت مخدومی شنیده در آن ثبت و ضبط باید ساخت و این نحیف همچنان را به این سعادت عظمی مأمور ساختند چون که این امر واجب الاطاعه و ثمره سعادت بی بدل بوده اجابت نمودم و عزیمت بر آن مصمم داشتم ... بود زمان ابتدای تألیف این یازدهم ربیع الاول سنه سته و ثلثین و تسعمائه 936 ملتمس از صاحبدلان اهل ذوق و وجدان آن دارم که اگر از مطالعه رساله متبرکه حظی و نصیبی حاصل نمایند این نحیف را از خاطر دربار مقاطر محو نفرمایند و بدعای خیر یاد آرند و بجهت و تناسب اسم شریف موسم گشت به «مصباح العاشقين في ايضاح احوال السالکین» و مرتب گشت بر چهار مقاله. [فهرستواره منزوی 2279/3]

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
4898 و 1170-ف بی‌کاتب قرن 11 و12 نستعلیق 54 شناسنامه ←