مصاحب الخلوات

● مصاحب الخلوات / اخلاق / فارسی mosāheb-ol xalavāt حلال خور، فریدون بن محمد قاسم، - 1245 قمری halāl xor, fereydūn ebn-e mohammad qāsem (- 1830) اهدا به: فتح علی شاه قاجار (1211-1250ق) تاریخ تألیف: 1214ق کتابی است در اخلاق، مشتمل بر یک «مقدمه»،شش«باب» و یک «خاتمه» با نثری آمیخته به نظم: مقدمه: در اختیار مصاحب و قواعد صحبت، در دو مجلس؛ باب 1. صفات سلاطین و اخلاق خواقین، در سی و نه فائده؛ 2. اکتساب اخلاق حمیده و افعال پسندیده،در چهل و نه فائده؛ 3. اجتناب از صفات قبیحه و خصال ذمیمه در سی و یک فائده؛ 4. فوائد متفرقه حکیمانه و نکات مستحسنه، در شصت فائده؛ 5. بی‌اعتباری روزگار و بی‌وفایی دنیای غدار، در دوازده فائده؛ 6. ذکر بعضی از کلمات معجز آیات پیامبر و ائمه هدی علیهم السلام و برخی از سخنان حکمت بیان پیامبران ما تقدم و حکمای یونان و ملوک عجم؛ خاتمه: در تاریخ اتمام کتاب و مناجات باری تعالی. در منابع آمده، نام کتاب به حساب جمل، موافق تاریخ تألیف آن نیز هست. وی در پایان دوبیتی دارد: «... و از محاسن اتفاق تاریخ اتمام با عدد اسم کتاب بحساب ابجد موافق افتاد چنانکه از این قطعه معلوم می‌گردد: شد تمام این مصاحب الخلوات ×× چون بالطاف قادر منان/ سال تاریخش از خرد جستم ×× گفت از نام نیک اوست عیان»که مطابق با سال 1214ق می‌شود. با این حساب این‌که آقا بزرگ نام کتاب را «مصاحبة الخلوات» ضبط کرده نادرست است (وی از نسخه مهدی شوشتری نقل کرده که گویا در آنجا چنین ضبطی داشته). (جواد بشری) آغاز: بهترین رفیقی که جذبه التفاتش گمگشتگان وادی ضلالت را به سر منزل هدایت کشاند ... مصاحبی که کام تلخ کامان خلوت تنهایی را شربت صحبت چشاند ... انجام: شد تمام این مصاحب الخلوات ×× چون به الطاف قادر منان / سال تاریخش از خرد جستم ×× گفت از نام نیک اوست عیان [الذریعه 95/21؛ فهرستواره منزوی 608/6]