مشكاة الانوار و مصفاة الاسرار

● مشكاة الانوار و مصفاة الاسرار = اسرار الانوار الالهية بالآيات المتلوة / تفسیر / عربی miškāt-ul anwār wa miṣfāt-ul asrār = asrār-ul anwār-il ilāhīyya bi-l-āyāt-il mutlawat غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112) رساله‌ای است عرفانی در تحقیق معنای نور و بیان جهت اطلاق آن بر حضرت حقتعالی و بیان رموز و دقایق و تأویل آیه مبارکه نور و احادیث مشتمله براین کلمه که ضمن سه «فصل» صورت گرفته: 1. بیان ان النور الحق هو الله تعالى و ان اسم النور لغيره مجاز محض؛ 2. بیان مثال المشكوة و المصباح و الزجاجة و الشجرة و الزيت و النار؛ 3. معنی قوله ص ع ان لله تعالى سبعين الف حجاب من نور و ظلمة. در الذريعة نیز، همین رساله با نام «تفسير آية النور» و مؤلف ناشناس معرفی شده است.چلبی در کشف الظنون درباره این کتاب دچار اشتباهی شگفت شده است. وی دو کتاب یکی با نام مشكوة الانوار و دیگری را با نام «مشكوة الانوار و مصفاة الاسرار» آورده و نشانی‌های آنها را که به تفضیل یاد کرده نشان می‌دهد که هر دو یکی است همین کتاب است اما چلبی خود نخستین را از غزالی و دوم را از بعض اهل تصوف دانسته است و سپس در ذیل معرفی کتاب دوم گوید «بر طبق نوشته‌ای که به خط یکی از بزرگان دیدم این کتاب همان مشكواة غزالی است وبنابراین نسبت نخستین به غزالی اشتباه است».اما جای تردید نیست که این رساله تألیف غزالی است و در اوایل آن از کتاب احیاء العلوم العلم و محک النظر خود یاد کرده و بدانها احالت داده است. آغاز: بسمله، الحمدلله فایض الانوار و فاتح الابصار و كاشف الاسرار و رافع الاستار ... و بعد، فقد سالتنی ایها الاخ الكريم و البار الرحيم فیضک الله الطلب السعادة الكبرى ... ان ابث علیک اسرار الانوار الالهية مقرونة بتاویل ما يشير ظواهر الايات المتلوة انجام: اوزلت به القدم فان الخوض في غمرة اسرار الالهية خطر و استکشاف انوار الالهية عن وراء الحجب البشرية عسير غير يسير. و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و الماب چاپ: این رساله به سال 1319 در مصر در ضمن جواهر الغوالی با عنوان «مشكاة الانوار فی ریاض الازهار» به چاپ رسیده است؛ قاهرة، الدار القومية، تحقیق ابوالعلا عفیفی، 1964م، 95ص [کشف الظنون 1: 94 و 2؛ مشکوة غزالی نامه 249؛ الذريعة 333/4-334؛ خائر التراث العربی 721/2؛ هدية العارفين 81/2؛ الاوقاف العامة موصل 294/2]