شناسنامه کتابشناختی اثر
مشكاة الانوار
meškāt-ol anvār
27
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/59873
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59873
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 29، ص 572
تا 574
زبان و قالب:
فارسی
اهدا / به درخواست:
شاه سلطان سلیمان صفوی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتابی است مشتمل بر سه «تنویر» در فضیلت قرآن و دعا و آداب آن: تنویر 1.بیان فضیلت قرآن و حاملان آن در نه«کوکب»: 1) بیان فضیلت قران، ...5) کیفیت ختم قرآن، ... 9) بیان فضایل و فواید بعضی از آیات و سور کریمه قرآن؛ تنویر 2. بیان فضل دعا و شرایط و آداب آن در سه «نجم»: 1) بیان فضیلت دعا و فواید آن، 2) توضیح مجملی از شرایط و آداب دعا، 3) بیان سبب مستجاب نشدن بعضی از دعاها؛ تنویر 3. ذکر بعضی از اذکار و دعوات و تعقیبات در دو «باب» و سیزده«فصل»: باب 1)بیان فضیلت اذکار در شش «فصل»، باب 2) بیان اذکاری که مخصوص وقتی چندند درهفت «فصل». در پایان نسخه چنین آمده: «به اینجا ختم میکنیم کتاب عین الحیوة را و از الطاف عمیم واهب العطایا ...»،سپس چند سطر پایانی عین الحیوة را آورده است.
مرحوم محدث نوری در کتاب فیض قدسی در بخش تألیفات فارسی علامه مجلسی«مشکات الأنوار» را دوبار معرفی نموده، اولی را خلاصه عین الحیوة در 3000 بیت و دومی را رسالهای در آداب قرائت و فضیلت قرآن و آداب دعا و شرایط آن در 4000 بیت بیان نموده و جهت توضیح آن فرموده: این رساله غیر مشكاة الانوار سابق الذکر است. مرحومآقا بزرگ نیز هر دو عنوان را در الذریعه آورده است. مرحوم ثقة الاسلام تبریزی در مرآة الکتب، مشکوة الانوار مختصر عين الحیوة را به علامه مجلسی نسبت داده و مشکوة الانواری که در مورد فضیلت قرآن و آداب دعا میباشد را از آثار علامه مجلسی ندانسته، حتی عبارات آنرا مشابه عبارات علامه نشمرده و در نهایت میگوید: «و الحق انه من تألیفات المولى محمدباقر بن محمدتقی اللاهیجی و تذكرة الائمة له ايضا». لكن بعد از مقابله این رساله با عین الحیوة علامه مشخص گردید هر دو عنوان یکی بوده و حتی اطلاق خلاصه عين الحیوة بر آن از باب مسامحه بوده و این رساله در حقیقت بخشهایی از عین الحیوة است در مورد فضیلت قرآن و دعا که بهعینه در این رساله نقل گردیده است.تنویر اول آن در شرح جمله «یا اباذر ان من اجلال الله تعالى اکرام ذی الشيبة ...» با عنوان «ساقیه، ساقیه» و تنویر دوم آن در شرح جمله «یا اباذر» با همان ابواب و فصول آمده است.(محمود مرعشی نجفی)
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله الذی جعل الصلوة للمؤمنین معراجا ... حمدی بسان نعمتهای بخشنده وجود و حیات بی انتها وسپاسی چون رحمتهای مفیض جميع خيرات »
انجام اثر
« و دیگر نمازها و دعاها و اعمال بسیار است و از کتب مبسوطه علما طلب باید نمود به این جا ختم میکنم این رساله را و الحمدلله وحده و صلى الله علی محمد و اهل بیته الطاهرین »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج4، ص4767؛ طهران، سنگی، 1311ق، وزیری؛ ایران، تبریز، 1308ق، سنگی، رقعی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 54/21 رقم 3920 و 222/25 و 194/21 و 370/25
کتابشناسی مجلسی ص 271 و 288
کشف الحجب 523، ش 1442
دائرة المعارف تشيع 256/11
ریحانة الادب 191/5
فیض قدسی 105، 108
فهرست کتب چاپی فارسی 4767/4
مرآة الكتب 68/4
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مشكاة الانوار / دعا، حدیث / فارسی
meškāt-ol anvār
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
اهدا به: شاه سلطان سلیمان صفوی
کتابی است مشتمل بر سه «تنویر» در فضیلت قرآن و دعا و آداب آن: تنویر 1.بیان فضیلت قرآن و حاملان آن در نه«کوکب»: 1) بیان فضیلت قران، ...5) کیفیت ختم قرآن، ... 9) بیان فضایل و فواید بعضی از آیات و سور کریمه قرآن؛ تنویر 2. بیان فضل دعا و شرایط و آداب آن در سه «نجم»: 1) بیان فضیلت دعا و فواید آن، 2) توضیح مجملی از شرایط و آداب دعا، 3) بیان سبب مستجاب نشدن بعضی از دعاها؛ تنویر 3. ذکر بعضی از اذکار و دعوات و تعقیبات در دو «باب» و سیزده«فصل»: باب 1)بیان فضیلت اذکار در شش «فصل»، باب 2) بیان اذکاری که مخصوص وقتی چندند درهفت «فصل». در پایان نسخه چنین آمده: «به اینجا ختم میکنیم کتاب عین الحیوة را و از الطاف عمیم واهب العطایا ...»،سپس چند سطر پایانی عین الحیوة را آورده است.
مرحوم محدث نوری در کتاب فیض قدسی در بخش تألیفات فارسی علامه مجلسی«مشکات الأنوار» را دوبار معرفی نموده، اولی را خلاصه عین الحیوة در 3000 بیت و دومی را رسالهای در آداب قرائت و فضیلت قرآن و آداب دعا و شرایط آن در 4000 بیت بیان نموده و جهت توضیح آن فرموده: این رساله غیر مشكاة الانوار سابق الذکر است. مرحومآقا بزرگ نیز هر دو عنوان را در الذریعه آورده است. مرحوم ثقة الاسلام تبریزی در مرآة الکتب، مشکوة الانوار مختصر عين الحیوة را به علامه مجلسی نسبت داده و مشکوة الانواری که در مورد فضیلت قرآن و آداب دعا میباشد را از آثار علامه مجلسی ندانسته، حتی عبارات آنرا مشابه عبارات علامه نشمرده و در نهایت میگوید: «و الحق انه من تألیفات المولى محمدباقر بن محمدتقی اللاهیجی و تذكرة الائمة له ايضا». لكن بعد از مقابله این رساله با عین الحیوة علامه مشخص گردید هر دو عنوان یکی بوده و حتی اطلاق خلاصه عين الحیوة بر آن از باب مسامحه بوده و این رساله در حقیقت بخشهایی از عین الحیوة است در مورد فضیلت قرآن و دعا که بهعینه در این رساله نقل گردیده است.تنویر اول آن در شرح جمله «یا اباذر ان من اجلال الله تعالى اکرام ذی الشيبة ...» با عنوان «ساقیه، ساقیه» و تنویر دوم آن در شرح جمله «یا اباذر» با همان ابواب و فصول آمده است.(محمود مرعشی نجفی)
آغاز: بسمله، الحمدلله الذی جعل الصلوة للمؤمنین معراجا ... حمدی بسان نعمتهای بخشنده وجود و حیات بی انتها وسپاسی چون رحمتهای مفیض جميع خيرات
انجام: و دیگر نمازها و دعاها و اعمال بسیار است و از کتب مبسوطه علما طلب باید نمود به این جا ختم میکنم این رساله را و الحمدلله وحده و صلى الله علی محمد و اهل بیته الطاهرین
چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4767؛ طهران، سنگی، 1311ق، وزیری؛ ایران، تبریز، 1308ق، سنگی، رقعی
[الذريعة 54/21 رقم 3920 و 222/25 و 194/21 و 370/25؛ کتابشناسی مجلسی ص 271 و 288؛ کشف الحجب 523، ش 1442؛ دائرة المعارف تشيع 256/11؛ ریحانة الادب 191/5؛ فیض قدسی 105، 108؛ فهرست کتب چاپی فارسی 4767/4؛ مرآة الكتب 68/4]
نسخههای خطی این اثر
27 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
فرهنگ و هنر
مشهد
|
الف-15 | محمد قاسم بن شاه نظر اصفهانی | 1080ق | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
6960 | رازانی اصفهانی، زین العابدین بن محمد | چهارشنبه 11 ذیحجه 1086ق | نسخ | 144 | شناسنامه ← |
| 3 |
وزیری
یزد
|
1632 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 169 | شناسنامه ← |
| 4 |
گوهرشاد
مشهد
|
1790/1 | علی قلی بن امام قلی بیگ قلیچی | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
گلپایگانی
قم
|
3803-19/133 | محمد معین بن محمد فصیح | جمادی الثانی 1119ق | نستعلیق | 63 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
14148 | خوان محمد بن محمد فراهانی | چهارشنبه 27 ذیحجه 1124ق | نستعلیق | 112 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
187/34 | بیکاتب | 1125ق | نسخ | 53 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
34993 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 9 |
طبسی
قم
|
574 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 54 | شناسنامه ← |
| 10 |
مسجد اعظم
قم
|
2377 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 90 | شناسنامه ← |
| 11 |
مسجد اعظم
قم
|
2630/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 69 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
17709 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 13 |
سپهسالار
تهران
|
5735 | بیکاتب | ربیع الاول1206ق | نستعلیق | 92 | شناسنامه ← |
| 14 |
وزیری
یزد
|
809/4 | محمد علی بن حاج میر مهدی عطار یزدی | ذیقعده1219ومحرم 1220ق | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
فیاض
تهران
|
63 | بیکاتب | 1231ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 16 |
ادبیات
مشهد
|
136 فیاض | حسنعلی جوانشیر برای مادر سید عبدالله شاه | 19رمضان1231ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
662 | غلامعلی بن محمد حسن دشتکی | رمضان 1241ق | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملک
تهران
|
2905 | نصر بن مرتضی قلی | صفر1249ق | نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 19 |
نوربخش
تهران
|
232 | بیکاتب | 20 ذیحجه1256ق | نسخ | 200 | شناسنامه ← |
| 20 |
طبسی
قم
|
494/1 | بیکاتب | ربیع الثانی1259ق | نستعلیق | 175 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرکز احیاء
قم
|
3669 | بیکاتب | 20رمضان1277ق | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
265 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 133 | شناسنامه ← |
| 23 |
وزیری
یزد
|
3570/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 92 | شناسنامه ← |
| 24 |
نجومی
کرمانشاه
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 25 |
ملی
تهران
|
26084 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 26 |
امام صادق
اردکان یزد
|
53/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 71 | شناسنامه ← |
| 27 |
گلپایگانی
قم
|
1655-9/205 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 77 | شناسنامه ← |